Tính toán phương án hỗ trợ người lao động, doanh nghiệp

Nhiều doanh nghiệp (DN) đang rơi vào cảnh khó khăn buộc phải cắt giảm việc làm, kéo theo tình cảnh mất việc, giảm thu nhập của người lao động (NLĐ). Họ đều đang mong mỏi nhận được sự hỗ trợ thực chất hơn, khi một số gói hỗ trợ trước đây chưa mang lại kết quả.
Hỗ trợ tư vấn tìm việc làm cho người lao động. Ảnh: SONG ANH
Hỗ trợ tư vấn tìm việc làm cho người lao động. Ảnh: SONG ANH

Doanh nghiệp thiếu đơn hàng, người lao động chật vật

Mới đây, tại cuộc họp cung cấp thông tin về tình hình sản xuất, kinh doanh sáu tháng đầu năm và kế hoạch trong năm 2023, ông Cao Hữu Hiếu, Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) cho biết, ngành dệt may Việt Nam trải qua bốn tháng đầu năm trầm lắng với kim ngạch giảm 20% so với cùng kỳ năm 2022, giảm sâu nhất trong số các quốc gia xuất khẩu dệt may.

Theo ông Hiếu, với ngành may, doanh nghiệp chủ yếu chỉ nhận được đơn hàng nhỏ lẻ, manh mún, nhận việc chưa từng làm. Chưa bao giờ những doanh nghiệp có quy mô vài nghìn lao động lại phải nhận đơn hàng 500-1.000 áo jacket, song vẫn phải làm. Hoặc có nhiều đơn hàng, đơn giá “giảm khủng khiếp”, nhiều mã hàng giảm tới 50%. “Trước kia áo sơ-mi 1,7-1,8 USD thì nay chỉ 70-80 cent. Chưa kể những rủi ro như khách chậm trễ giao hàng, tồn kho tăng...”, ông Hiếu nói thêm, tình trạng của dệt may hiện nay là đơn hàng nhỏ lẻ, chi phí gia công thấp, phải nhận các mặt hàng không đúng sở trường.

Doanh thu trong quý I/2023 của toàn tập đoàn này đạt 4.462 tỷ đồng, bằng 25,5% kế hoạch năm; quý II dự kiến doanh thu đạt 4.340 tỷ đồng, đạt 9,5% kế hoạch năm. Lợi nhuận hai quý tương ứng là 118 tỷ đồng và 58 tỷ đồng, giảm so với trước nhưng đại diện Vinatex cho biết, toàn bộ lực lượng lao động là 63.000 nhân công chưa phải nghỉ việc và vẫn duy trì thu nhập 9,2 triệu đồng/người/tháng.

Dù vậy, rất ít doanh nghiệp giữ được mức lương cho người lao động như Vinatex. Chị Nguyễn Thị Oanh, công nhân may ở một nhà máy Nghệ An cho biết, từ cuối năm ngoái không có việc làm, lương của chị giảm hơn phân nửa. Chỉ với mức lương khoảng 2,5-3 triệu đồng mỗi tháng không đủ trang trải cuộc sống và nuôi hai con nhỏ, chị Oanh đã phải nghỉ việc để tìm việc mới. Tuy nhiên, không như tính toán, chị tìm việc ba tháng nay không được vì những khu công nghiệp gần nơi chị ở cũng đang đồng loạt sa thải công nhân. Cuộc sống của ba mẹ con thêm chật vật. Đến nay, thủ tục nhận bảo hiểm xã hội của chị vẫn chưa được giải quyết. Chị Oanh mong muốn được hỗ trợ tiền mặt để trang trải cuộc sống hiện nay.

Dự báo thị trường thời gian tới còn nhiều khó khăn, đại diện Vinatex cho biết, sẽ tập trung vào đẩy mạnh công tác dự báo thị trường, chủ động kế hoạch sản xuất, theo dõi chặt tình hình tài chính, ổn định dòng tiền, ưu tiên giữ lực lượng lao động để sẵn sàng đón cơ hội khi thị trường phục hồi… Song, họ vẫn mong muốn Nhà nước có chính sách hỗ trợ NLĐ.

Đề xuất hỗ trợ tiền mặt cho người lao động

Đại diện BHXH Việt Nam cho biết, họ vừa đề xuất Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) báo cáo cấp thẩm quyền xem xét, quyết định ba chính sách hỗ trợ (từ các quỹ BHXH) trong thời gian tới với tổng số tiền dự kiến hỗ trợ nếu được thông qua khoảng 31,6 nghìn tỷ đồng.

Cụ thể, với chính sách thứ nhất, BHXH Việt Nam đề xuất sử dụng một phần kết dư Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) hỗ trợ bằng tiền mặt với mức chung 1,7 triệu đồng/người. Nếu được thông qua, dự kiến có khoảng 13,5 triệu NLĐ được hưởng, tổng chi tiền hỗ trợ khoảng 23 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, chỉ hỗ trợ NLĐ khối ngoài công lập, đang đóng BHTN, hoặc nghỉ việc trong 5 tháng đầu năm nay (không hỗ trợ với NLĐ khối công lập).

Chính sách thứ hai là cho phép doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh gặp khó khăn được tạm dừng đóng quỹ hưu trí và tử tuất trong sáu tháng. Với điều kiện, các đơn vị này đóng đầy đủ BHXH tới tháng 4/2023, cắt giảm lao động từ 10% trở lên so với cuối năm 2022 (kể cả lao động ngừng, nghỉ việc không lương). Dự kiến hơn 1,2 nghìn đơn vị được hưởng chính sách này, tổng số tiền tạm dừng đóng khoảng 1,7 nghìn tỷ đồng.

Chính sách thứ ba là giảm mức đóng quỹ bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp từ 0,5% quỹ lương tháng hiện hành xuống 0%, áp dụng tới hết năm 2024. Chính sách này áp dụng với tất cả đơn vị sử dụng lao động, trong thời gian giảm đóng các chế độ với NLĐ vẫn theo quy định. Dự kiến số tiền miễn đóng theo chính sách này khoảng 6,9 nghìn tỷ đồng, cho khoảng 490 nghìn đơn vị đang sử dụng hơn 12,5 triệu lao động.

Ông Nguyễn Thế Mạnh, Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam nhận định, hiện tại, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó khăn; hoạt động sản xuất, kinh doanh, đầu tư, tiêu dùng toàn cầu chậm lại… Do đó, rất cần chính sách chia sẻ, hỗ trợ DN phục hồi sản xuất, NLĐ giảm bớt khó khăn qua đó cũng khẳng định vai trò chia sẻ khi rủi ro của các quỹ BHXH.

BHXH Việt Nam tính toán, đến tháng 6/2023, quỹ BHTN còn kết dư hơn 60,6 nghìn tỷ đồng, nếu chính sách hỗ trợ bằng tiền kể trên được thông qua, sau khi chi, tới cuối năm nay quỹ vẫn kết dư hơn 38,9 nghìn tỷ đồng. Với quỹ hưu trí và tử tuất, hiện kết dư hơn 1,01 triệu tỷ đồng, sau khi tạm dừng đóng sáu tháng cho đơn vị sử dụng lao động, tới cuối năm nay kết dư của quỹ này vẫn đạt hơn 1,04 triệu tỷ đồng. Quỹ Bảo hiểm tai nạn LĐ và bệnh nghề nghiệp, hiện kết dư hơn 64,9 nghìn tỷ đồng.

Để đưa ra mức đề xuất trên, lãnh đạo BHXH Việt Nam cho hay: Việc xác định mức hỗ trợ, đối tượng hưởng dựa trên thực tế kết dư, dự báo thu - chi các quỹ BHXH, sau chi hỗ trợ vẫn bảo đảm an toàn, tăng trưởng; theo nguyên tắc đóng - hưởng, chia sẻ, công bằng; hướng tới nhóm khó khăn, cần được hỗ trợ. Do đó, các chính sách lần này sẽ không hỗ trợ đơn vị, NLĐ khối hành chính sự nghiệp, đảng đoàn thể, lực lượng vũ trang, các tổ chức đoàn thể, tổ chức nước ngoài tại Việt Nam.

Đồng tình với giải pháp này, tuy nhiên, chuyên gia Đinh Trọng Thịnh lo lắng, với quy trình và thủ tục hành chính có thể trở thành rào cản với DN, người lao động tiếp cận chính sách. Thực tế thời gian qua cho thấy, cán bộ hành chính đâu đó còn yếu về nghiệp vụ, sợ trách nhiệm, đùn đẩy, trong khi hệ thống giám sát chưa hiệu quả. Ông Thịnh cũng đề xuất, lưu ý đến nhóm gia đình công nhân, lao động phổ thông có con đang đi học, để có hỗ trợ phù hợp, giảm nguy cơ các cháu phải nghỉ học vì bố mẹ mất việc làm, thu nhập giảm.

Theo Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, trong bốn tháng đầu năm, số lao động trong doanh nghiệp bị ảnh hưởng việc làm là 509.903 người, tương đương khoảng 3,4% tổng số lao động trong DN. Trong đó, số lao động thôi việc, mất việc làm là 279.409 người (chiếm 54,79% lao động bị ảnh hưởng); số lao động giảm giờ làm là 195.039 người (chiếm 38,25%); số lao động bị ngừng việc, nghỉ việc không lương là 17.003 người (chiếm 3,33%).

Có thể bạn quan tâm

Thanh toán điện tử là xu hướng tất yếu trong quá trình hiện đại hóa giao thông. Ảnh: NGUYỆT ANH

Rà soát thu phí thanh toán điện tử giao thông

Việc các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán điện tử giao thông thông báo mức phí 6.600 đồng/tháng đối với khách hàng cá nhân và 66.000 đồng/tháng đối với doanh nghiệp đang nhận được sự quan tâm của người sử dụng. Trước những băn khoăn về cơ sở, mục đích và mức độ phù hợp của khoản thu, cơ quan quản lý đã yêu cầu rà soát, bảo đảm hoạt động thu phí đúng quy định, công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Ở nhiều vùng sâu, vùng xa, người dân vẫn quen với các giao dịch bằng tiền mặt.

Ngoại lệ của tiền mặt

Cho phép doanh nghiệp trả lương bằng tiền mặt tại vùng khó khăn là một sự điều chỉnh cần thiết khi hạ tầng ngân hàng chưa theo kịp đời sống. Tuy nhiên, ngoại lệ này chỉ thật sự hợp lý nếu vừa bảo vệ được quyền lợi của người lao động, vừa giúp doanh nghiệp chứng minh chi phí hợp pháp, đồng thời không tạo thêm khoảng trống để kê khống, trốn thuế.

“Tay to” cá nhân

Trước đây, khi nhắc đến những nhà đầu tư (NĐT) lớn trên thị trường chứng khoán (TTCK), hay còn gọi là “tay to”, nhiều người sẽ nghĩ đến các quỹ ngoại, doanh nghiệp lớn, khối tự doanh của công ty chứng khoán… Còn NĐT cá nhân thường là NĐT nhỏ lẻ. Nhưng khoảng nửa thập kỷ gần đây, đã xuất hiện những NĐT cá nhân có quy mô giao dịch không thua gì các “tay to”.

Dự án mở rộng đường cao tốc đoạn Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành đang được đẩy nhanh tiến độ. Ảnh: VIẾT DŨNG

Hạ tầng mở đường cho tăng trưởng

Khi những tuyến đường, sân bay và công trình kết nối lần lượt về đích, kỳ vọng lớn hơn không chỉ là thêm những công trình mới mà là mở rộng không gian kinh tế, giảm chi phí và tạo động lực phát triển.

Du lịch và KOL, KOC

Các KOL (cá nhân có ảnh hưởng với công chúng) và KOC (người tiêu dùng có tầm ảnh hưởng) đang hiện diện ngày một nhiều hơn trong các lĩnh vực, mà du lịch là một minh chứng rõ nét.

Cá ngừ đóng hộp và các sản phẩm đông lạnh tiêu chuẩn chịu nhiều áp lực cạnh tranh. Ảnh: NAM ANH

Xuất khẩu chật vật giữ đơn hàng

Xuất khẩu tiếp tục lập kỷ lục, nhưng doanh nghiệp đang đứng trước sức ép ngày càng lớn từ chính sách thuế mới của Mỹ. Bài toán giữ đơn hàng và duy trì sức cạnh tranh ngày càng khó khăn.

Việt Nam cần đồng thời giải quyết nhiều bài toán để BESS thật sự trở thành một thị trường.

Cần cú huých cho thị trường pin lưu trữ

Sự phát triển nhanh của năng lượng tái tạo (NLTT) đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải phát triển thị trường pin lưu trữ năng lượng (BESS) - công nghệ cho phép tích trữ điện khi nguồn dồi dào và phát lại khi nhu cầu tăng cao, qua đó cân bằng cung - cầu và nâng cao độ ổn định của hệ thống điện.

Một buổi bán hàng trực tuyến của doanh nghiệp. Ảnh: NAM ANH

Bán hàng trực tuyến đổi cách giữ khách

Sức mua trực tuyến vẫn tăng nhưng tốc độ đã chậm lại. Doanh nghiệp chuyển từ cạnh tranh bằng giá sang tạo giá trị, xây dựng thương hiệu và thấu hiểu khách hàng bằng dữ liệu.

Câu chuyện nâng hạng thị trường tiếp tục là chất xúc tác trung hạn quan trọng. Ảnh: NGUYỆT ANH

Thị trường giằng co, cơ hội vẫn hiện diện

Thị trường chứng khoán đang bước vào giai đoạn giằng co khi thanh khoản suy yếu và chi phí vốn tiếp tục gây sức ép. Dù vậy, định giá hấp dẫn, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và câu chuyện nâng hạng vẫn được xem là những động lực đáng chú ý cho giai đoạn tới.

Khi cổ đông lớn lãi lớn

Hơn một tháng trước, khi VN-Index giảm xuống dưới ngưỡng 1.700 điểm, đồng loạt cổ đông lớn, lãnh đạo doanh nghiệp (DN) đăng ký mua vào cổ phiếu (CP). Và khi VN-Index tăng trở lại mốc 1.800 điểm trong phiên giao dịch hôm qua 26/8, rất nhiều người đã lãi lớn. Nhưng trong lần gom mua này còn có nhiều điểm đáng nói chứ không chỉ riêng vấn đề lợi nhuận.

Tạo sức hút cho ẩm thực dân gian

Ẩm thực dân gian là một phân khúc giàu tiềm năng trong lĩnh vực kinh doanh ẩm thực. Việt Nam có một nền ẩm thực phong phú, đặc sắc, trong đó nhiều món ăn được chế biến từ nguyên liệu thuần tự nhiên. Điều này lại đang phù hợp với xu hướng "eat clean" - tức ăn sạch, ăn thuần tự nhiên đang được nhiều người lựa chọn hiện nay. Tuy nhiên, khi lựa chọn ẩm thực dân gian, người kinh doanh không thể chỉ dừng lại ở bài toán kinh tế.

Thị trường vàng cần tiến thêm một bước từ truy vết giao dịch sang truy xuất sản phẩm.

Thị trường vàng cần sự cân bằng bền vững

Sau nhiều năm, khoảng cách giá vàng trong nước và thế giới đã thu hẹp về mức dưới 5 triệu đồng/lượng. Tuy nhiên, chưa thể chỉ dựa vào mức chênh lệch thu hẹp để kết luận thị trường đã hoàn toàn lành mạnh. Một trạng thái thị trường cân bằng bền vững còn là vận hành sát hơn với giá trị thật và giảm bớt tác động lên các cân đối lớn của nền kinh tế.

Tận dụng các ưu đãi từ FTA giúp doanh nghiệp duy trì đơn hàng và sức cạnh tranh tại các thị trường xuất khẩu. Ảnh: NAM ANH

Mở rộng không gian phát triển từ hội nhập

Việt Nam đã ký kết và thực thi 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) với hơn 60 đối tác, song chỉ 21,6% số doanh nghiệp cho biết hiểu rõ hoặc rất rõ về các FTA. Điều này cho thấy, dư địa nâng cao hiệu quả tận dụng và thực thi FTA còn lớn.

Chủ đề Xây dựng mô hình phát triển mới thu hút nhiều ý kiến tại hội thảo.

Kỳ vọng mô hình mới khơi sức mạnh nội sinh

Mô hình phát triển mới phải giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa tốc độ và chất lượng tăng trưởng; giữa hiệu quả kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường; giữa phát triển kinh tế-xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh. Giá trị văn hóa, nguồn lực con người và sự ổn định xã hội phải trở thành sức mạnh nội sinh của phát triển đất nước.

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao làm chủ các công nghệ để phát triển. Ảnh: NAM HẢI

Kinh tế số trước ngưỡng tăng trưởng mới

Kinh tế số đóng góp 14,02% GDP năm 2025, nhưng mục tiêu đến năm 2030 là tối thiểu 30%. Để thu hẹp khoảng cách này, Việt Nam cần tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực.

GS, TS Nguyễn Văn Nội (đứng giữa) cùng với sinh viên trong phòng thí nghiệm.

Tạo mắt xích nối nghiên cứu với thị trường

Việc hình thành các phòng thí nghiệm (PTN) trọng điểm, trung tâm nghiên cứu và thử nghiệm trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược được kỳ vọng tạo hạ tầng kết nối từ nghiên cứu, thử nghiệm, kiểm định đến thương mại hóa sản phẩm. Đây cũng là nền tảng để nâng cao năng lực làm chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược và từng bước tăng cường tự chủ công nghệ quốc gia.

Trong giai đoạn tuần đầu tháng 8, tỷ giá có xu hướng giảm. Ảnh: NAM ANH

Tỷ giá hạ nhiệt, áp lực USD giảm

Sau giai đoạn chịu nhiều sức ép, tỷ giá USD/VND đang hạ nhiệt nhờ nguồn cung ngoại tệ cải thiện, chênh lệch lãi suất và dư địa điều hành chính sách. Các yếu tố này được kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ tỷ giá trong những tháng cuối năm.

Chấp nhận thực tế, thay đổi thói quen

VN-Index khởi đầu tháng 5 ở mức hơn 1.850 điểm và kết thúc tháng ở mức hơn 1.860 điểm. Diễn biến của thị trường chứng khoán (TTCK) trong tháng 5/2026 khá cân bằng khi cơ hội song hành với rủi ro và không hề có hiệu ứng “Sell in May” (bán vào tháng 5).

Hiệu ứng từ lễ hội nông sản

Lễ hội sầu riêng Đắk Lắk diễn ra từ ngày 15/8 đến 2/9, bắt đầu từ cuối tuần qua đã ghi nhận sự bùng nổ về số lượng người tham gia. Các khách sạn khu vực phường Buôn Ma Thuột cũng như các phường lân cận đều cháy phòng, đường phố đông đúc người và... xe bán tải chở sầu riêng.

HDBank gia nhập nhóm ngân hàng quy mô tài sản hơn 1 triệu tỷ đồng

HDBank gia nhập nhóm ngân hàng quy mô tài sản hơn 1 triệu tỷ đồng

Vượt mốc 1 triệu tỷ đồng tổng tài sản, duy trì hiệu quả sinh lời thuộc nhóm dẫn đầu và liên tiếp được các tổ chức tài chính quốc tế ghi nhận, HDBank đang cho thấy bước chuyển rõ nét về chất lượng tăng trưởng. Mới đây, ngân hàng được Vietnam Report xếp hạng dẫn đầu Top 50 công ty đại chúng uy tín và hiệu quả năm 2026 (VIX50).

Thị trường cổ phiếu giúp doanh nghiệp gia tăng đệm vốn tự có và nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động tài chính. Ảnh: NAM ANH

Giảm áp lực tín dụng ngân hàng

Tốc độ tăng trưởng tín dụng vượt xa huy động tiền gửi đang tạo ra áp lực thanh khoản lớn cho hệ thống ngân hàng. Thực tế này buộc nền kinh tế phải chuyển dịch sang cấu trúc tài chính đa tầng, phát triển thị trường trái phiếu, cổ phiếu và các kênh đầu tư xanh nhằm giảm tải cho tín dụng ngắn hạn và khơi thông nguồn vốn dài hạn bền vững.

Sau chỉ đạo, thị trường đã ghi nhận làn sóng điều chỉnh lãi suất cho vay với mức giảm từ 0,5-2,5% so năm trước. Ảnh: NGUYỆT ANH

Hỗ trợ nền kinh tế bằng chi phí vốn

Yêu cầu giảm lãi suất cho vay trong bối cảnh chi phí vốn còn cao đặt ngành ngân hàng trước bài toán nan giải. Tuy nhiên, với nền tảng lợi nhuận tích cực cùng những thành quả về số hóa và nâng cao năng suất, đã đến lúc các ngân hàng chuyển hóa dư địa này thành chi phí vốn thấp hơn cho nền kinh tế.

Dây chuyền ứng dụng giải pháp A.I VISION sắp xếp và phân loại sản phẩm của Công ty Cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông. Ảnh: NAM HẢI

Phân bổ nguồn lực hiệu quả để thúc đẩy năng suất

Việt Nam có tỷ lệ đầu tư khoảng 32% GDP nhưng tăng trưởng năng suất lao động chỉ khoảng 0,9%. Hiệu quả phân bổ và khả năng hấp thụ nguồn lực đang trở thành yếu tố quyết định chuyển hóa tiềm lực thành năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Không được kèm sản phẩm bảo hiểm không bắt buộc với việc cung ứng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng dưới mọi hình thức. Ảnh: NGUYỆT ANH

Ngăn chặn “bán kèm” sản phẩm theo dịch vụ ngân hàng

Dù đã có quy định cấm ngân hàng gắn bảo hiểm không bắt buộc với khoản vay, chế tài xử phạt cũng lên tới 500 triệu đồng, nhưng tình trạng “bia kèm lạc” vẫn tiếp tục được các đại biểu Quốc hội cảnh báo và đề nghị có biện pháp ngăn chặn hiệu quả hơn.

Việc nâng hạng lên thị trường chứng khoán mới nổi là môi trường thuận lợi cho cả đầu tư dài hạn lẫn giao dịch ngắn hạn. Ảnh: NAM ANH

Chứng khoán đem cơ hội cho tích lũy

Diễn biến thận trọng cùng sự phân hóa sâu sắc của VN-Index thời gian qua đang phản ánh rõ tâm lý phòng thủ của giới đầu tư. Các chuyên gia nhận định thị trường chứng khoán hiện tại đã lùi về vùng định giá hấp dẫn, mở ra cơ hội đầu tư trong dài hạn.

Đi ngang nhưng biến động mạnh

Các biến động cực mạnh trong ngắn hạn của VN-Index cùng một số cổ phiếu (CP) sẽ là thách thức cực lớn cho các nhà đầu tư (NĐT) muốn tìm kiếm lợi nhuận, hoặc đơn thuần chỉ là bảo vệ tài sản.