Tính toán phương án hỗ trợ người lao động, doanh nghiệp

Nhiều doanh nghiệp (DN) đang rơi vào cảnh khó khăn buộc phải cắt giảm việc làm, kéo theo tình cảnh mất việc, giảm thu nhập của người lao động (NLĐ). Họ đều đang mong mỏi nhận được sự hỗ trợ thực chất hơn, khi một số gói hỗ trợ trước đây chưa mang lại kết quả.
Hỗ trợ tư vấn tìm việc làm cho người lao động. Ảnh: SONG ANH
Hỗ trợ tư vấn tìm việc làm cho người lao động. Ảnh: SONG ANH

Doanh nghiệp thiếu đơn hàng, người lao động chật vật

Mới đây, tại cuộc họp cung cấp thông tin về tình hình sản xuất, kinh doanh sáu tháng đầu năm và kế hoạch trong năm 2023, ông Cao Hữu Hiếu, Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) cho biết, ngành dệt may Việt Nam trải qua bốn tháng đầu năm trầm lắng với kim ngạch giảm 20% so với cùng kỳ năm 2022, giảm sâu nhất trong số các quốc gia xuất khẩu dệt may.

Theo ông Hiếu, với ngành may, doanh nghiệp chủ yếu chỉ nhận được đơn hàng nhỏ lẻ, manh mún, nhận việc chưa từng làm. Chưa bao giờ những doanh nghiệp có quy mô vài nghìn lao động lại phải nhận đơn hàng 500-1.000 áo jacket, song vẫn phải làm. Hoặc có nhiều đơn hàng, đơn giá “giảm khủng khiếp”, nhiều mã hàng giảm tới 50%. “Trước kia áo sơ-mi 1,7-1,8 USD thì nay chỉ 70-80 cent. Chưa kể những rủi ro như khách chậm trễ giao hàng, tồn kho tăng...”, ông Hiếu nói thêm, tình trạng của dệt may hiện nay là đơn hàng nhỏ lẻ, chi phí gia công thấp, phải nhận các mặt hàng không đúng sở trường.

Doanh thu trong quý I/2023 của toàn tập đoàn này đạt 4.462 tỷ đồng, bằng 25,5% kế hoạch năm; quý II dự kiến doanh thu đạt 4.340 tỷ đồng, đạt 9,5% kế hoạch năm. Lợi nhuận hai quý tương ứng là 118 tỷ đồng và 58 tỷ đồng, giảm so với trước nhưng đại diện Vinatex cho biết, toàn bộ lực lượng lao động là 63.000 nhân công chưa phải nghỉ việc và vẫn duy trì thu nhập 9,2 triệu đồng/người/tháng.

Dù vậy, rất ít doanh nghiệp giữ được mức lương cho người lao động như Vinatex. Chị Nguyễn Thị Oanh, công nhân may ở một nhà máy Nghệ An cho biết, từ cuối năm ngoái không có việc làm, lương của chị giảm hơn phân nửa. Chỉ với mức lương khoảng 2,5-3 triệu đồng mỗi tháng không đủ trang trải cuộc sống và nuôi hai con nhỏ, chị Oanh đã phải nghỉ việc để tìm việc mới. Tuy nhiên, không như tính toán, chị tìm việc ba tháng nay không được vì những khu công nghiệp gần nơi chị ở cũng đang đồng loạt sa thải công nhân. Cuộc sống của ba mẹ con thêm chật vật. Đến nay, thủ tục nhận bảo hiểm xã hội của chị vẫn chưa được giải quyết. Chị Oanh mong muốn được hỗ trợ tiền mặt để trang trải cuộc sống hiện nay.

Dự báo thị trường thời gian tới còn nhiều khó khăn, đại diện Vinatex cho biết, sẽ tập trung vào đẩy mạnh công tác dự báo thị trường, chủ động kế hoạch sản xuất, theo dõi chặt tình hình tài chính, ổn định dòng tiền, ưu tiên giữ lực lượng lao động để sẵn sàng đón cơ hội khi thị trường phục hồi… Song, họ vẫn mong muốn Nhà nước có chính sách hỗ trợ NLĐ.

Đề xuất hỗ trợ tiền mặt cho người lao động

Đại diện BHXH Việt Nam cho biết, họ vừa đề xuất Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) báo cáo cấp thẩm quyền xem xét, quyết định ba chính sách hỗ trợ (từ các quỹ BHXH) trong thời gian tới với tổng số tiền dự kiến hỗ trợ nếu được thông qua khoảng 31,6 nghìn tỷ đồng.

Cụ thể, với chính sách thứ nhất, BHXH Việt Nam đề xuất sử dụng một phần kết dư Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) hỗ trợ bằng tiền mặt với mức chung 1,7 triệu đồng/người. Nếu được thông qua, dự kiến có khoảng 13,5 triệu NLĐ được hưởng, tổng chi tiền hỗ trợ khoảng 23 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, chỉ hỗ trợ NLĐ khối ngoài công lập, đang đóng BHTN, hoặc nghỉ việc trong 5 tháng đầu năm nay (không hỗ trợ với NLĐ khối công lập).

Chính sách thứ hai là cho phép doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh gặp khó khăn được tạm dừng đóng quỹ hưu trí và tử tuất trong sáu tháng. Với điều kiện, các đơn vị này đóng đầy đủ BHXH tới tháng 4/2023, cắt giảm lao động từ 10% trở lên so với cuối năm 2022 (kể cả lao động ngừng, nghỉ việc không lương). Dự kiến hơn 1,2 nghìn đơn vị được hưởng chính sách này, tổng số tiền tạm dừng đóng khoảng 1,7 nghìn tỷ đồng.

Chính sách thứ ba là giảm mức đóng quỹ bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp từ 0,5% quỹ lương tháng hiện hành xuống 0%, áp dụng tới hết năm 2024. Chính sách này áp dụng với tất cả đơn vị sử dụng lao động, trong thời gian giảm đóng các chế độ với NLĐ vẫn theo quy định. Dự kiến số tiền miễn đóng theo chính sách này khoảng 6,9 nghìn tỷ đồng, cho khoảng 490 nghìn đơn vị đang sử dụng hơn 12,5 triệu lao động.

Ông Nguyễn Thế Mạnh, Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam nhận định, hiện tại, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó khăn; hoạt động sản xuất, kinh doanh, đầu tư, tiêu dùng toàn cầu chậm lại… Do đó, rất cần chính sách chia sẻ, hỗ trợ DN phục hồi sản xuất, NLĐ giảm bớt khó khăn qua đó cũng khẳng định vai trò chia sẻ khi rủi ro của các quỹ BHXH.

BHXH Việt Nam tính toán, đến tháng 6/2023, quỹ BHTN còn kết dư hơn 60,6 nghìn tỷ đồng, nếu chính sách hỗ trợ bằng tiền kể trên được thông qua, sau khi chi, tới cuối năm nay quỹ vẫn kết dư hơn 38,9 nghìn tỷ đồng. Với quỹ hưu trí và tử tuất, hiện kết dư hơn 1,01 triệu tỷ đồng, sau khi tạm dừng đóng sáu tháng cho đơn vị sử dụng lao động, tới cuối năm nay kết dư của quỹ này vẫn đạt hơn 1,04 triệu tỷ đồng. Quỹ Bảo hiểm tai nạn LĐ và bệnh nghề nghiệp, hiện kết dư hơn 64,9 nghìn tỷ đồng.

Để đưa ra mức đề xuất trên, lãnh đạo BHXH Việt Nam cho hay: Việc xác định mức hỗ trợ, đối tượng hưởng dựa trên thực tế kết dư, dự báo thu - chi các quỹ BHXH, sau chi hỗ trợ vẫn bảo đảm an toàn, tăng trưởng; theo nguyên tắc đóng - hưởng, chia sẻ, công bằng; hướng tới nhóm khó khăn, cần được hỗ trợ. Do đó, các chính sách lần này sẽ không hỗ trợ đơn vị, NLĐ khối hành chính sự nghiệp, đảng đoàn thể, lực lượng vũ trang, các tổ chức đoàn thể, tổ chức nước ngoài tại Việt Nam.

Đồng tình với giải pháp này, tuy nhiên, chuyên gia Đinh Trọng Thịnh lo lắng, với quy trình và thủ tục hành chính có thể trở thành rào cản với DN, người lao động tiếp cận chính sách. Thực tế thời gian qua cho thấy, cán bộ hành chính đâu đó còn yếu về nghiệp vụ, sợ trách nhiệm, đùn đẩy, trong khi hệ thống giám sát chưa hiệu quả. Ông Thịnh cũng đề xuất, lưu ý đến nhóm gia đình công nhân, lao động phổ thông có con đang đi học, để có hỗ trợ phù hợp, giảm nguy cơ các cháu phải nghỉ học vì bố mẹ mất việc làm, thu nhập giảm.

Theo Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, trong bốn tháng đầu năm, số lao động trong doanh nghiệp bị ảnh hưởng việc làm là 509.903 người, tương đương khoảng 3,4% tổng số lao động trong DN. Trong đó, số lao động thôi việc, mất việc làm là 279.409 người (chiếm 54,79% lao động bị ảnh hưởng); số lao động giảm giờ làm là 195.039 người (chiếm 38,25%); số lao động bị ngừng việc, nghỉ việc không lương là 17.003 người (chiếm 3,33%).

Có thể bạn quan tâm

Phòng gym và thách thức chiến lược

Hàng loạt phòng gym cao cấp liên tiếp đóng cửa, tạm dừng hoạt động, thu hẹp mạng lưới trong thời gian qua. Thực tế này có thể khiến nhiều người bất ngờ. Nhưng dựa vào những chuyển động trong hoạt động thể thao cộng đồng thời gian vừa qua, sẽ thấy đây là xu thế tất yếu.

Các doanh nghiệp đang đối diện với việc không thể tiếp cận nguồn vốn tín dụng vì hàng loạt rào cản. Ảnh: NAM ANH

Để dòng vốn đồng hành cùng doanh nghiệp

Bài toán tiếp cận nguồn vốn tín dụng vẫn đặt ra nhiều thách thức đối với cộng đồng doanh nghiệp. Việc tháo gỡ điểm nghẽn tín dụng đòi hỏi sự chủ động chuẩn hóa từ phía doanh nghiệp, đồng thời yêu cầu những cơ chế đánh giá linh hoạt, thực tế hơn từ hệ thống ngân hàng.

Nhiều doanh nghiệp đang phối hợp với các trường và tổ chức nghiên cứu trong đào tạo nhân lực. Ảnh: NGUYỆT ANH

Liên kết “3 nhà” nghiên cứu và ứng dụng khoa học, công nghệ

Chỉ có khoảng 0,5% doanh nghiệp hợp tác với các trường đại học về lĩnh vực khoa học, công nghệ. Điểm nghẽn về liên kết “3 nhà” - viện, trường, doanh nghiệp cần sớm được tháo gỡ để thúc đẩy hiệu quả hoạt động nghiên cứu và ứng dụng khoa học, công nghệ.

Sản phẩm robot được các công ty giới thiệu tại triển lãm công nghệ. Ảnh: NGUYỆT ANH

Những người giữ nhịp tăng trưởng

Đằng sau những con số tăng trưởng kinh tế ấn tượng là hoạt động sản xuất, kinh doanh của hàng triệu doanh nghiệp. Trong bối cảnh mới, yêu cầu đặt ra với họ không chỉ là mở rộng quy mô kinh doanh, mà còn tạo ra những giá trị mới từ công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng lực tự chủ.

Nhiều ngân hàng thương mại đã công bố các chương trình tín dụng ưu đãi. Ảnh: NAM ANH

Giảm lãi suất, thúc đẩy kinh tế

Hàng loạt ngân hàng công bố giảm lãi suất cho vay. Chi phí vốn hạ được kỳ vọng giúp doanh nghiệp bớt áp lực. Tuy nhiên, như vậy đã đủ để doanh nghiệp mạnh dạn vay thêm và mở rộng kinh doanh?

Không hề bất ngờ

Phiên giao dịch hôm qua (ngày 21/10) ghi nhận sự bùng nổ của VN-Index khi chỉ số tăng gần 47 điểm, đạt gần 1.739 điểm. Dù đã khoảng sáu tháng nay VN-Index mới lại có một phiên tăng gần 50 điểm, nhưng nhìn vào những dữ liệu, có thể thấy phiên tăng này không bất ngờ, nhất là với những nhà đầu tư (NĐT) kiên trì với thị trường.

Đi chợ, mua trải nghiệm

Khi không còn ưu thế vượt trội trong tiêu thụ hàng hóa, chợ truyền thống sẽ phải tái cấu trúc để tiếp tục tồn tại. Một trong những giải pháp được nhắc đến chính là việc gia tăng trải nghiệm cho khách hàng. Xu hướng của bán lẻ hiện đại là ngoài bán sản phẩm còn phải bán cả trải nghiệm.

Từ đầu tháng 10, các phiên giảm điểm chiếm ưu thế áp đảo.

VN-Index lùi về vùng chọn lọc

Thị trường chứng khoán liên tục chịu nhiều sức ép khiến chỉ số VN-Index liên tục giảm điểm. Dù vậy, mức định giá của thị trường đã lùi về vùng hấp dẫn, mở ra cơ hội chọn lọc dài hạn cho nhà đầu tư.

Kết thúc phiên 14/10, VN-Index giảm 14,55 điểm, xuống 1.704,87 điểm. Ảnh: NAM ANH

Lãi suất níu chân dòng tiền chứng khoán

Thị trường chứng khoán tiếp tục giảm sau khi Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Trong khi dòng vốn từ nâng hạng cần thời gian để giải ngân, lãi suất tiền gửi hấp dẫn và chi phí vay cao đang tác động trực tiếp đến quyết định đầu tư.

Ứng phó với giải chấp

Việc cổ đông lớn, cổ đông nội bộ của doanh nghiệp (DN) bị công ty chứng khoán (CTCK) bán giải chấp cổ phiếu (CP) có thể khiến CP bị mất cân đối cung-cầu trên thị trường chứng khoán (TTCK). Đây là rủi ro mà nhà đầu tư (NĐT) cá nhân khi theo dõi hay giao dịch CP cần tính đến để phương án ứng phó phù hợp.

Kinh tế di sản nhìn từ gốm Bàu Trúc

Ngày 11/10, UBND tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức hội thảo khoa học "Bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh vào danh sách di sản phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp" với sự tham gia nhiều chuyên gia, nghệ nhân và nhà quản lý.

Những cánh rừng ở Tây Nguyên. Ảnh: NGUYỆT ANH

Tìm động lực tài chính mới cho ngành lâm nghiệp

Nghị định 112/2026/NĐ-CP quy định về trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon, có hiệu lực từ ngày 19/5. Ngành lâm nghiệp Việt Nam đứng trước cơ hội mới tiếp cận thị trường carbon quốc tế, gia tăng giá trị những cánh rừng.

Cần tiếp tục rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng logistics, kết nối cảng biển, thủ tục xuất nhập khẩu... Ảnh: KHIẾU MINH

Xuất siêu quay trở lại

Sau nhiều tháng nhập siêu, cán cân thương mại tháng 9 đã quay lại xuất siêu. Liệu đà tăng xuất khẩu có đủ tạo nên một xu hướng mới hay chỉ là khoảng nghỉ cho làn sóng nhập siêu lớn hơn?

Sản phẩm công nghệ được các doanh nghiệp quan tâm tại Triển lãm công nghệ. Ảnh: NGUYỆT ANH

Đặt hàng nhiệm vụ khoa học, công nghệ từ yêu cầu thực tiễn

Khi một doanh nghiệp có công nghệ nhưng chưa tìm được thị trường, một viện nghiên cứu có kết quả nhưng chưa tìm được địa chỉ ứng dụng, hay một thành phố đứng trước những bài toán lớn mà chưa có lời giải công nghệ phù hợp, khoảng cách giữa nghiên cứu và thực tiễn vẫn còn đó.

Những doanh nghiệp vay ngoại tệ sẽ chịu áp lực trả nợ một khi tỷ giá tăng. Ảnh: NAM ANH

Doanh nghiệp ứng phó với tỷ giá

Dù đối diện với những biến động phức tạp của kinh tế thế giới cùng xu hướng siết chặt chính sách tiền tệ tại nhiều quốc gia, tỷ giá USD/VND trong nước vẫn giữ vững đà ổn định nhờ sự điều hành chủ động, linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Cổ phiếu khu công nghiệp lặng sóng

Trên sàn chứng khoán hiện nay không thiếu cổ phiếu (CP) của các doanh nghiệp (DN) hoạt động trong lĩnh vực đầu tư, vận hành khu công nghiệp (KCN) và các ngành nghề liên quan. Nhưng đã từ rất lâu rồi nhà đầu tư không thấy những CP nhóm này nổi sóng.

Mặt bằng nhỏ, xu thế lớn

Những mặt bằng có diện tích lớn, nằm ở vị trí đắc địa thường có lợi thế trong kinh doanh bán lẻ, dịch vụ, kinh doanh ăn uống (F&B), nhưng hiện nay không còn ở vị trí độc tôn. Các cửa hàng nhỏ đang chứng tỏ nhiều lợi thế trong việc tiếp cận khách hàng cũng như định hình xu thế kinh doanh mới.

Niềm tin của nhà đầu tư được củng cố bằng chuyển biến thực tế, thay vì chỉ dựa vào vài phiên thanh khoản tăng mạnh. Ảnh: NAM ANH

Phía sau dòng tiền “giải cứu” giá cổ phiếu

Những pha “giải cứu” giá cổ phiếu sau chuỗi ngày giảm mạnh có thể mở lối ra cho người bán và tạo kỳ vọng cho người mua. Nhưng để cổ phiếu phục hồi bền vững, doanh nghiệp còn phải giải quyết những vấn đề về dòng tiền, lợi nhuận và niềm tin thị trường.

Thử nghiệm vận chuyển nông sản bằng UAV tại Điện Biên.

Khi bầu trời trở thành thị trường

Một chuyến drone mang 50kg cà-phê rời vùng nguyên liệu Mường Ảng (tỉnh Điện Biên). Đó là một trong những thử nghiệm đang diễn ra để trả lời một câu hỏi lớn hơn về không gian kinh tế mới của Việt Nam.

Tiêu dùng cuối của hộ gia đình có xu hướng cải thiện, đóng vai trò ổn định tổng cầu. Ảnh: NAM HẢI

Gom lực cho nhịp tăng trưởng cuối năm

Kinh tế Việt Nam đang duy trì đà tăng trưởng tích cực, tạo nền tảng cho chặng đường cuối năm. Việc phát huy các động lực hiện hữu, thúc đẩy động lực mới và khơi thông nguồn lực được kỳ vọng tạo thêm dư địa cho tăng trưởng.

Cần nghiên cứu phương án tiếp tục bổ sung nguồn lực cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Ảnh: ANH QUÂN

Kìm hãm đà tăng giá xăng dầu

Giá xăng dầu trong nước tăng liên tiếp, lên mức cao nhất sáu tháng, đang tạo sức ép lên chi phí vận tải, sản xuất và giá hàng hóa. Trong khi dư địa giảm thuế và Quỹ Bình ổn giá hạn chế, bài toán kìm hãm đà tăng giá trở nên cấp thiết.

Sầu riêng tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của xuất khẩu rau quả. Ảnh: NGUYỆT ANH

Ngành rau quả hướng tới cột mốc mới

Từ đà tăng trưởng của các nhóm hàng chủ lực, sự mở rộng của thị trường và nguồn cung thuận lợi trong những tháng cuối năm, ngành rau quả đang đứng trước cơ hội bứt phá, hướng tới một cột mốc mới về kim ngạch xuất khẩu.

Sản phẩm UAV của doanh nghiệp Việt được giới thiệu tại triển lãm công nghệ. Ảnh: HẢI NAM

Đổi mới sáng tạo và khoảng cách từ xuất khẩu đến sở hữu

Việt Nam đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao, nhưng chỉ đứng thứ 110 về thu nhập từ sở hữu trí tuệ. Một nghịch lý nổi lên khi chúng ta mạnh về sản xuất và xuất khẩu, nhưng còn yếu về khả năng tạo ra và thu giá trị từ tài sản trí tuệ.