Tính toán kỹ khi đưa AI vào quản lý công

Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đã mang lại nhiều cơ hội đột phá trong quản lý nhà nước, giúp cải thiện quy trình quản lý, giảm thủ tục hành chính, nhất là trong lĩnh vực tài chính công. Tuy nhiên, để ứng dụng AI hiệu quả với kết cấu hạ tầng, năng lực quản lý dữ liệu, nguồn nhân lực và cơ chế, chính sách khu vực công hiện tại là bài toán cần tính toán kỹ lưỡng.

Khách hàng trải nghiệm công nghệ AI của Tập đoàn FPT. (Ảnh TẬP ĐOÀN FPT )
Khách hàng trải nghiệm công nghệ AI của Tập đoàn FPT. (Ảnh TẬP ĐOÀN FPT )

Nhiều thách thức

Tại Việt Nam, việc triển khai AI trong các cơ quan nhà nước đã có những bước tiến đáng kể. Đáng chú ý, Chính phủ đã ban hành Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI đến năm 2030. Nhiều bộ, ngành và địa phương bước đầu áp dụng AI trong quản lý và dịch vụ công. Có thể kể đến trợ lý ảo (chatbot) hỗ trợ thủ tục hành chính, phần mềm nhận dạng khuôn mặt phục vụ an ninh trật tự và hệ thống camera giao thông thông minh…

Tuy nhiên, quá trình ứng dụng AI trong các cơ quan nhà nước vẫn bộc lộ một số vướng mắc, hạn chế như ứng dụng còn ít, bài toán chưa sát nhu cầu thực tế, thiếu căn cứ pháp lý, hướng dẫn và thiếu quan tâm tới rủi ro của AI. Bên cạnh đó, còn những khó khăn về nguồn tài chính, cơ chế tài chính, dữ liệu và kết cấu hạ tầng, nguồn nhân lực... Anh Đỗ Quang Tuấn (ngân hàng Vietinbank, chi nhánh Hà Nội) cho biết, triển khai AI không dễ dàng bởi vấn đề bảo mật dữ liệu và quyền riêng tư luôn là mối quan tâm hàng đầu. Ngân sách đầu tư để nâng cấp lên hạ tầng AI là khó khăn lớn nhất mà các ngân hàng gặp phải.

Trong công tác quản lý cạnh tranh và bảo vệ người tiêu dùng, ông Trịnh Anh Tuấn, Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh quốc gia (Bộ Công thương) nhận định, các cơ quan quản lý cạnh tranh và bảo vệ người tiêu dùng đang phải đối mặt với những thách thức ngày càng lớn. Việc phát hiện các hành vi phản cạnh tranh tinh vi, xử lý lượng lớn khiếu nại của người tiêu dùng một cách hiệu quả và dự đoán các xu hướng thị trường tiềm ẩn đòi hỏi những công cụ và phương pháp tiếp cận mới. Đây chính là nơi AI có thể giúp xây dựng mô hình dự đoán và cảnh báo rủi ro; cảnh báo cho người tiêu dùng, phát hiện và ngăn chặn các hành vi lừa đảo trực tuyến…

Ông Tuấn cũng chỉ ra rằng, cần nhận thức rõ thách thức trong quá trình triển khai ứng dụng AI trong một số lĩnh vực, nhất là lĩnh vực bảo vệ người tiêu dùng. Đó là vấn đề về chất lượng và tính sẵn có của dữ liệu, sự phức tạp của các thuật toán AI cần đội ngũ chuyên gia trình độ cao; vấn đề đạo đức, lo ngại về quyền riêng tư của dữ liệu người dùng…

Theo Tiến sĩ Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, triển khai AI trong khu vực công vẫn gặp nhiều khó khăn. Một báo cáo gần đây cho thấy 87% số dự án AI trong cơ quan nhà nước chưa được triển khai thực tế, 70% số đơn vị đánh giá hiệu quả tích hợp AI thấp. Nguyên nhân là do thiếu dữ liệu và hạ tầng số đồng bộ, thiếu nhân lực AI chất lượng cao, cùng khung pháp lý, tiêu chuẩn kỹ thuật chưa hoàn thiện và hạn chế về tài chính. “Chẳng hạn, hiện cả nước chỉ có khoảng 300 chuyên gia AI, quá ít so với nhu cầu nhân lực cho chuyển đổi số”, Tiến sĩ Khải nhấn mạnh.

Ưu tiên ứng dụng AI phù hợp, khoa học

Theo các chuyên gia, với chiến lược đúng đắn, đầu tư hợp lý và bảo đảm đạo đức, AI sẽ trở thành động lực phát triển đất nước và đời sống người dân. Để khai thác tối đa tiềm năng AI, cần chiến lược rõ ràng, tập trung đầu tư vào kết cấu hạ tầng dữ liệu và công nghệ AI; xây dựng đội ngũ chuyên gia có năng lực, xây dựng khung pháp lý và đạo đức phù hợp. Tiến sĩ Phan Kế Sơn, Bí thư Đoàn Thanh niên Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho rằng, AI cần được triển khai vào những bài toán có dữ liệu đủ lớn, có quy luật rõ ràng và mang lại giá trị cụ thể. Quá trình số hóa cần đi kèm chuẩn hóa định dạng dữ liệu để bảo đảm tính thống nhất và dễ tích hợp; cần có quy trình rõ ràng, đồng bộ trong thu thập, lưu trữ và cập nhật dữ liệu. Các cơ quan, đơn vị cần lưu ý, khi sử dụng AI, chia sẻ dữ liệu phải đi kèm cơ chế bảo mật, phân quyền truy cập rõ ràng; cần xây dựng các chính sách về quyền riêng tư, mã hóa dữ liệu và xác thực người dùng. Mỗi cơ quan cần xác định rõ bài toán ưu tiên để lựa chọn, triển khai AI phù hợp, có lộ trình, tránh dàn trải.

Có thể bạn quan tâm

Sinh viên Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh thực hành nghiên cứu khoa học.

Đổi mới nghiên cứu liên ngành trong lĩnh vực khoa học xã hội

Trong thời đại ngày nay, nhiều vấn đề không chỉ là sự quan tâm của một quốc gia đơn lẻ, mà trở thành vấn đề chung của cả khu vực và thế giới. Theo đó, thúc đẩy nghiên cứu đa ngành là con đường tất yếu để giải quyết các vấn đề thực tiễn một cách toàn diện và hiệu quả.

100% cử tri có mặt tại Hội nghị nhất trí giới thiệu đồng chí Vũ Hải Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Bộ Khoa học và Công nghệ giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI

150/150 cử tri có mặt tại hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi công tác đối với người được dự kiến giới thiệu ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI của Bộ Khoa học và Công nghệ đã nhất trí giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Đông đảo người dân tham dự triển lãm.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học tiên tiến để bảo tồn và phát triển dược liệu

Sáng 23/1, Viện Dược liệu phối hợp UBND phường Cửa Nam (Hà Nội) tổ chức Triển lãm Sách và Dược liệu Việt Nam với chủ đề “Kết nối tri thức vì sức khỏe cộng đồng” tại Phố Sách Hà Nội. Triển lãm nhằm chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng và 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam.

Người dân cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi nộp tiền phạt qua mã QR để tránh bị lừa.

Nhận diện chiêu thức lừa đảo nộp phạt “nguội” qua Zalo

Lợi dụng việc mã QR được sử dụng rộng rãi trong các thủ tục hành chính, nhiều đối tượng xấu đã giả mạo thông báo “phạt nguội”, yêu cầu người dân chuyển tiền qua mã QR trên Zalo. Người dân cần nhận diện rõ quy trình nộp phạt hợp pháp và nâng cao cảnh giác để tránh bị lừa.

Cán bộ Sở Khoa học và Công nghệ Thái Nguyên khảo sát để cấp chỉ dẫn địa lý cho gạo nếp Khẩu Nua Lếch. (Ảnh: THU HIỀN)

Đổi mới sáng tạo ở Thái Nguyên

Tỉnh Thái Nguyên đã và đang khẳng định quyết tâm biến khoa học, công nghệ trở thành khâu đột phá để thúc đẩy kinh tế-xã hội. Với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Thái Nguyên từng bước đẩy nhanh phát triển kinh tế số, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham quan các khu vực bên lề lễ khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn Hòa Lạc.

Việt Nam sẽ bước vào nhóm số ít quốc gia sở hữu năng lực chế tạo chip bán dẫn

Chip bán dẫn hiện là “đòn bẩy” của những nước chi phối công nghệ sản xuất, sử dụng như công cụ chính trị để kiểm soát, kìm hãm kinh tế, công nghiệp an ninh quốc phòng. Việt Nam xác định bán dẫn là một trong những công nghệ chiến lược cần làm chủ, với mắt xích then chốt vừa được công bố: nhà máy sản xuất chip tại Hòa Lạc.

Ứng dụng khoa học, công nghệ là giải pháp hiệu quả để quản lý, bảo vệ tài nguyên biển.

Ứng dụng công nghệ trong quản lý các khu bảo tồn biển

Đến năm 2030, Việt Nam có 27 khu bảo tồn biển, trong đó có 16 khu bảo tồn biển cấp quốc gia, 11 cấp tỉnh với khoảng 20 hệ sinh thái, 11.000 loại thủy sản, khoảng 3.000 đảo. Đây là địa điểm lý tưởng để thực hiện nhiệm vụ lưu giữ, bảo tồn giống, nguồn gen, đa dạng sinh học; phát triển kinh tế, du lịch; phục vụ nghiên cứu khoa học…

Một trong những hoạt động tại Hội nghị Bộ trưởng số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6.

Từ kết nối hạ tầng đến kết nối trí tuệ: ASEAN định hình trụ cột phát triển số

Hội nghị Bộ trưởng số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6, diễn ra tại Hà Nội từ ngày 12 đến 16/1 với chủ đề “ASEAN thích ứng: Từ kết nối hạ tầng đến kết nối trí tuệ”, là diễn đàn cấp cao để các quốc gia ASEAN cùng nhìn lại chặng đường chuyển đổi số đã qua, đồng thời định hình lộ trình và ưu tiên hợp tác cho giai đoạn tiếp theo.