Tính toán kỹ khi đưa AI vào quản lý công

Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đã mang lại nhiều cơ hội đột phá trong quản lý nhà nước, giúp cải thiện quy trình quản lý, giảm thủ tục hành chính, nhất là trong lĩnh vực tài chính công. Tuy nhiên, để ứng dụng AI hiệu quả với kết cấu hạ tầng, năng lực quản lý dữ liệu, nguồn nhân lực và cơ chế, chính sách khu vực công hiện tại là bài toán cần tính toán kỹ lưỡng.

Khách hàng trải nghiệm công nghệ AI của Tập đoàn FPT. (Ảnh TẬP ĐOÀN FPT )
Khách hàng trải nghiệm công nghệ AI của Tập đoàn FPT. (Ảnh TẬP ĐOÀN FPT )

Nhiều thách thức

Tại Việt Nam, việc triển khai AI trong các cơ quan nhà nước đã có những bước tiến đáng kể. Đáng chú ý, Chính phủ đã ban hành Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI đến năm 2030. Nhiều bộ, ngành và địa phương bước đầu áp dụng AI trong quản lý và dịch vụ công. Có thể kể đến trợ lý ảo (chatbot) hỗ trợ thủ tục hành chính, phần mềm nhận dạng khuôn mặt phục vụ an ninh trật tự và hệ thống camera giao thông thông minh…

Tuy nhiên, quá trình ứng dụng AI trong các cơ quan nhà nước vẫn bộc lộ một số vướng mắc, hạn chế như ứng dụng còn ít, bài toán chưa sát nhu cầu thực tế, thiếu căn cứ pháp lý, hướng dẫn và thiếu quan tâm tới rủi ro của AI. Bên cạnh đó, còn những khó khăn về nguồn tài chính, cơ chế tài chính, dữ liệu và kết cấu hạ tầng, nguồn nhân lực... Anh Đỗ Quang Tuấn (ngân hàng Vietinbank, chi nhánh Hà Nội) cho biết, triển khai AI không dễ dàng bởi vấn đề bảo mật dữ liệu và quyền riêng tư luôn là mối quan tâm hàng đầu. Ngân sách đầu tư để nâng cấp lên hạ tầng AI là khó khăn lớn nhất mà các ngân hàng gặp phải.

Trong công tác quản lý cạnh tranh và bảo vệ người tiêu dùng, ông Trịnh Anh Tuấn, Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh quốc gia (Bộ Công thương) nhận định, các cơ quan quản lý cạnh tranh và bảo vệ người tiêu dùng đang phải đối mặt với những thách thức ngày càng lớn. Việc phát hiện các hành vi phản cạnh tranh tinh vi, xử lý lượng lớn khiếu nại của người tiêu dùng một cách hiệu quả và dự đoán các xu hướng thị trường tiềm ẩn đòi hỏi những công cụ và phương pháp tiếp cận mới. Đây chính là nơi AI có thể giúp xây dựng mô hình dự đoán và cảnh báo rủi ro; cảnh báo cho người tiêu dùng, phát hiện và ngăn chặn các hành vi lừa đảo trực tuyến…

Ông Tuấn cũng chỉ ra rằng, cần nhận thức rõ thách thức trong quá trình triển khai ứng dụng AI trong một số lĩnh vực, nhất là lĩnh vực bảo vệ người tiêu dùng. Đó là vấn đề về chất lượng và tính sẵn có của dữ liệu, sự phức tạp của các thuật toán AI cần đội ngũ chuyên gia trình độ cao; vấn đề đạo đức, lo ngại về quyền riêng tư của dữ liệu người dùng…

Theo Tiến sĩ Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, triển khai AI trong khu vực công vẫn gặp nhiều khó khăn. Một báo cáo gần đây cho thấy 87% số dự án AI trong cơ quan nhà nước chưa được triển khai thực tế, 70% số đơn vị đánh giá hiệu quả tích hợp AI thấp. Nguyên nhân là do thiếu dữ liệu và hạ tầng số đồng bộ, thiếu nhân lực AI chất lượng cao, cùng khung pháp lý, tiêu chuẩn kỹ thuật chưa hoàn thiện và hạn chế về tài chính. “Chẳng hạn, hiện cả nước chỉ có khoảng 300 chuyên gia AI, quá ít so với nhu cầu nhân lực cho chuyển đổi số”, Tiến sĩ Khải nhấn mạnh.

Ưu tiên ứng dụng AI phù hợp, khoa học

Theo các chuyên gia, với chiến lược đúng đắn, đầu tư hợp lý và bảo đảm đạo đức, AI sẽ trở thành động lực phát triển đất nước và đời sống người dân. Để khai thác tối đa tiềm năng AI, cần chiến lược rõ ràng, tập trung đầu tư vào kết cấu hạ tầng dữ liệu và công nghệ AI; xây dựng đội ngũ chuyên gia có năng lực, xây dựng khung pháp lý và đạo đức phù hợp. Tiến sĩ Phan Kế Sơn, Bí thư Đoàn Thanh niên Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho rằng, AI cần được triển khai vào những bài toán có dữ liệu đủ lớn, có quy luật rõ ràng và mang lại giá trị cụ thể. Quá trình số hóa cần đi kèm chuẩn hóa định dạng dữ liệu để bảo đảm tính thống nhất và dễ tích hợp; cần có quy trình rõ ràng, đồng bộ trong thu thập, lưu trữ và cập nhật dữ liệu. Các cơ quan, đơn vị cần lưu ý, khi sử dụng AI, chia sẻ dữ liệu phải đi kèm cơ chế bảo mật, phân quyền truy cập rõ ràng; cần xây dựng các chính sách về quyền riêng tư, mã hóa dữ liệu và xác thực người dùng. Mỗi cơ quan cần xác định rõ bài toán ưu tiên để lựa chọn, triển khai AI phù hợp, có lộ trình, tránh dàn trải.

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] Xu hướng vi phạm và các phương thức, thủ đoạn mới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ

[Infographic] Xu hướng vi phạm và các phương thức, thủ đoạn mới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ đang có xu hướng gia tăng với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, gây nhiều khó khăn cho công tác phát hiện, xử lý và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng như môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng các nhà khoa học Liên bang Nga khảo sát, thu thập dữ liệu nghiên cứu về Biển Đông. (Ảnh: HIẾU LIÊN)

Tạo dữ liệu DNA, thúc đẩy công nghệ sinh học biển

Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang đầu tư mạnh mẽ vào các cơ sở dữ liệu sinh học biển và nguồn gene bản địa, việc hình thành cơ sở dữ liệu DNA cho sinh vật biển Việt Nam là bước đi quan trọng nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học cơ bản, đồng thời tạo nền tảng cho hướng nghiên cứu liên ngành.

[Video] Còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ

[Video] Còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc triển khai Thông tư 08/2026 hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất trong tháng 4 vừa qua đã phát hiện có gần 900.000 thuê bao không chính chủ, 60 triệu thuê bao đã xác nhận sử dụng chính chủ và còn khoảng 34 triệu thuê bao vẫn chưa xác nhận.

Lựa chọn ngành nghề ban đầu với học sinh trung học phổ thông có thể đúng, nhưng không còn đủ để định hình một hành trình nghề nghiệp dài hạn.

Chọn nghề giữa làn sóng AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang tạo nên những đổi thay mạnh mẽ ở các ngành nghề, trong khi hệ thống giáo dục, đào tạo nghề ở nước ta cũng đang bước vào một giai đoạn cấu trúc lại. Hai “làn sóng” ấy ảnh hưởng không nhỏ đến cách vận hành của thị trường lao động, đặt người học trước nhiều lựa chọn mới và không ngừng biến đổi.

Công tác dự báo và cảnh báo sớm chính là “tuyến phòng thủ” đầu tiên, giữ vai trò quyết định trong bảo vệ tính mạng người dân và tài sản. (Ảnh: TRỌNG TÙNG)

Rút ngắn thời gian phản ứng với thiên tai

Việc cảnh báo thiên tai sẽ chỉ thật sự hiệu quả khi thông tin nguy hiểm đến đúng người, đúng nơi và đúng thời điểm. Các mô hình tháp báo lũ thông minh và mạng quan trắc tự động đang giúp việc đưa dữ liệu về ngập lụt tới cộng đồng nhanh hơn, rút ngắn thời gian phản ứng của người dân khi thiên tai xảy ra.

Tiến sĩ Lê Xuân Huy, Phó Tổng Giám đốc VNSC và ông Yasuo Ishii, Phó Chủ tịch cấp cao JAXA trao thỏa thuận hợp tác. (Ảnh: VNSC)

Trung tâm Vũ trụ Việt Nam ký thỏa thuận hợp tác với Cơ quan Hàng không Vũ trụ Nhật Bản

Ngày 2/5, tại Hà Nội, lãnh đạo Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) và lãnh đạo Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA) đã ký kết, trao đổi “Văn bản Sửa đổi thỏa thuận giữa Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam với Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật Bản về trao đổi dữ liệu vệ tinh”.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Đào tạo an ninh mạng tại CyRadar giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng thủ.

Tăng năng lực phòng vệ của doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kéo theo những rủi ro an ninh mạng phức tạp. Khi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, khả năng bảo vệ hệ thống và thông tin không còn là vấn đề kỹ thuật mà trở thành năng lực phòng vệ quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng. (Ảnh: Công Vinh)

Nâng cao ý thức làm chủ, bảo vệ không gian mạng

Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.