Nhiều tín hiệu vui
Ngày 6/2/2025, tại Móng Cái, Quảng Ninh đã diễn ra Lễ ký kết nghiệm thu bàn giao nhà làm việc, trang thiết bị phòng thí nghiệm nông sản và thực phẩm (CCIC) tại cửa khẩu cầu Bắc Luân II.
Trước đó, với mục đích bảo đảm hàng hóa kiểm nghiệm đạt chuẩn của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc thuận lợi thông quan, tránh những tổn thất không đáng có như: Hàng bị quay đầu, hàng bị tiêu hủy… do không đạt tiêu chuẩn, từ tháng 8/2024, Công ty cổ phần xuất nhập khẩu quốc tế Tân Đại Dương (Móng Cái, Việt Nam) và Tập đoàn Kiểm nghiệm Trung Quốc-Công ty TNHH Quảng Tây, Chi nhánh Đông Hưng (Trung Quốc) đã hợp tác đầu tư xây dựng phòng thí nghiệm, kiểm nghiệm chất lượng nông, lâm, thủy sản tại khu vực dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật dịch vụ-thương mại Trạm kiểm soát liên ngành cầu Bắc Luân II.
Phòng thí nghiệm có tổng diện tích 430m2 được thiết kế và trang bị thiết bị hiện đại theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 17025 với tổng mức đầu tư 30 tỷ đồng, được đặt tại bãi Kiểm hóa Bắc Luân 2, khu vực giáp Cửa khẩu quốc tế Móng Cái-Khu vực cầu Bắc Luân II, góp phần hỗ trợ các cơ quan quản lý, các tổ chức, doanh nghiệp trong việc chủ động giám sát chất lượng thực phẩm, nông, lâm, thủy sản bảo đảm an toàn trước khi xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.
Đây được đánh giá là tin rất vui đối với hoạt động xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, đặc biệt trong bối cảnh nông sản Việt Nam đang phải đáp ứng nhiều tiêu chuẩn của thị trường. Đơn cử, hồi đầu tháng 1/2025, Trung Quốc yêu cầu xét nghiệm chất vàng O với sầu riêng đến từ Việt Nam và Thái Lan, sau khi phát hiện dư lượng chất nhuộm màu dùng trong công nghiệp có trong sầu riêng Thái Lan. Vàng O là chất nhuộm màu dùng trong công nghiệp như nhuộm da, giấy, gỗ. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vàng O vào danh mục chất gây ung thư, mức độ 2B. Còn tại Trung Quốc, chất này bị cấm dùng trong thực phẩm từ năm 2008. Do đó, việc có thêm các đơn vị kiểm định chất lượng sản phẩm sẽ là cơ hội tốt cho hàng Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc nói riêng và sang rất nhiều thị trường.
Theo thống kê mới nhất của Tổng cục Thống kê, trong tháng 1/2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 63,15 tỷ USD, cán cân thương mại hàng hóa xuất siêu 3,03 tỷ USD. Đáng chú ý, trong cơ cấu hàng hoá xuất nhập khẩu, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa tháng 1/2025 đạt 30,06 tỷ USD. Riêng nhóm hàng tư liệu sản xuất đạt 28,26 tỷ USD, chiếm 94%. Con số nhập khẩu nhóm hàng tư liệu sản xuất lớn như vậy tiếp tục là tín hiệu vui, cho thấy hoạt động sản xuất và xuất khẩu có thể khởi sắc hơn trong thời gian tới.
TS Lê Quốc Phương, Nguyên Phó Giám đốc Trung tâm thông tin Công nghiệp và Thương mại (Bộ Công thương) nhận định, hoạt động xuất nhập khẩu năm 2025 dự báo sẽ gặp nhiều thuận lợi bởi tình hình kinh tế thế giới khả quan hơn khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đã đưa ra những thông điệp ngừng tăng lãi suất. Vấn đề hàng tồn kho cao tại các thị trường đang dần được khắc phục, đặc biệt tại các thị trường xuất khẩu chủ lực đã gặp những khó khăn trong năm 2023 như EU và Hoa Kỳ.
Ở trong nước, Chính phủ đã vào cuộc mạnh mẽ với nhiều giải pháp hỗ trợ toàn diện cho nền kinh tế. Với vai trò là cơ quan chủ trì trong quản lý, điều hành hoạt động xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương đã sớm nhận diện những khó khăn, rủi ro từ các thị trường xuất khẩu để tham mưu, đề xuất các giải pháp phát triển thị trường xuất khẩu. Bên cạnh đó, công tác phòng vệ thương mại được triển khai kịp thời, đã và đang mang lại lợi ích lớn cho doanh nghiệp.
Về phía cộng đồng doanh nghiệp, các doanh nghiệp với năng lực ngày càng được nâng cao đã có sự chủ động thích ứng tốt hơn với một thị trường biến động nhanh, khó lường.
Tuy nhiên, những biến động trên thị trường dự báo sẽ tác động mạnh lên tình hình xuất nhập khẩu. Đơn cử, xuất khẩu sang Mỹ được dự báo sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn bởi các chính sách phòng vệ thương mại của nước bạn. Theo nhóm chuyên gia của Chứng khoán Rồng Việt, khả năng chính quyền Trump 2.0 sẽ áp dụng thuế quan hoặc biện pháp phòng vệ thương mại có mục tiêu và liên kết các thuế quan này với các quy tắc xuất xứ chặt chẽ hơn. Theo đó, mục tiêu cuối cùng vẫn là hướng đến hàng hoá Trung Quốc dịch chuyển sang Việt Nam để né mức thuế cao hơn từ Mỹ. Xác suất Việt Nam bị áp thuế từ 10-20% (dù thấp) vẫn có thể xảy ra vào nửa cuối năm 2025 hoặc năm 2026, theo đó ảnh hưởng phần nào đến triển vọng xuất khẩu.
 |
| Doanh nghiệp tham gia sự kiện xúc tiến thương mại lớn - Hội chợ Ambiente Frankfurt 2025. |
Doanh nghiệp nỗ lực cho năm mới
Dù đối diện với nhiều khó khăn, tuy nhiên hiện nay các doanh nghiệp đều đang nỗ lực tận dụng mọi cơ hội để đạt được kết quả xuất khẩu cao nhất trong khả năng có thể. Đơn cử, ông Phạm Văn Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Việt Thắng Jean (VitaJean) cho biết, thời gian qua, doanh nghiệp đã nỗ lực, chủ động để ứng phó với những khó khăn được dự báo trước trên thị trường. Bên cạnh đó, tận dụng tối đa cơ hội để đa dạng nguồn nguyên liệu thông qua việc nâng tỷ lệ nội địa trong nước, nhập khẩu nguyên liệu từ các thị trường mới như Pakistan, xây dựng lại chuỗi cung ứng...
Hoặc Viettel Post - một doanh nghiệp lớn trong ngành logistics đã và đang nỗ lực xây dựng một hệ thống logistics xuyên biên giới. Theo đó, từ cuối năm 2024, dự án Công viên logistics Viettel diện tích 143 ha tại Lạng Sơn, giáp biên giới Trung Quốc đi vào hoạt động đã giúp Viettel Post nâng cao sức cạnh tranh khi không chỉ giải quyết bài toán ùn tắc hàng hóa xuất khẩu sang Trung Quốc, đặc biệt là nông sản, mà còn rút ngắn thời gian thông quan từ 3-4 ngày xuống chỉ còn 24 giờ. Nhờ đó, các mặt hàng nông sản như thanh long, dưa hấu giờ đây có thể xuất khẩu nhanh chóng và an toàn, giúp nông dân giảm thiểu thiệt hại do "tắc biên".
Doanh nghiệp cũng tích cực tham gia các sự kiện xúc tiến thương mại lớn ngay từ đầu năm. Đơn cử, ngày 7/2/2025 (giờ địa phương), tại Frankfurt-Cộng hòa Liên bang Đức đã khai mạc Hội chợ Ambiente Frankfurt 2025. Đây là sự kiện hàng đầu thế giới về hàng tiêu dùng và quà tặng được tổ chức 1 năm/lần vào tháng 2 tại thành phố Frankfurt, Đức.
Hội chợ năm nay có sự tham gia của gần 60 doanh nghiệp Việt Nam, bao gồm Minh Long, Kim Giang Handicraft, Quang Vinh Ceramic, Thang Long Craft, và Đức Thành Wood, cùng nhiều doanh nghiệp khác. Trong đó có 15 doanh nghiệp thủ công mỹ nghệ tham dự hội chợ với vai trò là một trong những hoạt động của Chương trình Xúc tiến thương mại quốc gia. Qua nhiều năm tham gia triển lãm, nhiều thương hiệu lớn của Việt Nam đã để lại dấu ấn tại hội chợ nói riêng cũng như tại thị trường Đức, EU nói chung như Công ty sứ Minh Long, gốm Mạnh Dần…
Các cơ quan chức năng cũng đang tích cực đàm phán, mở thêm các thị trường mới cho hàng Việt; tổ chức các sự kiện xúc tiến xuất khẩu hàng hóa Việt. Tất cả các giải pháp nhằm hướng đến mục tiêu xuất khẩu tăng trưởng 12% cho năm 2025.
