Tiêu dùng bền vững hướng đến kỷ nguyên xanh

Diễn đàn Tiêu dùng bền vững 2025 do Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công thương) phối hợp với Báo điện tử Tiếng nói Việt Nam (Đài Tiếng nói Việt Nam) tổ chức. Diễn đàn nằm trong chuỗi sự kiện “Thúc đẩy sản xuất - Tiêu dùng bền vững năm 2025” thuộc Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021-2030.

Phát biểu khai mạc sự kiện, ông Đỗ Tiến Sỹ, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam nhấn mạnh: Thế giới đang bước vào một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên xanh, nơi giá trị kinh tế không thể tách rời giá trị môi trường và xã hội. Trong bối cảnh đó, tiêu dùng bền vững không còn là lựa chọn mang tính đạo đức, mà đã trở thành một trụ cột chiến lược của phát triển quốc gia.

Trong những năm qua, Việt Nam đã thể hiện rõ cam kết về phát triển bền vững và chuyển đổi xanh, thông qua: Quyết định số 889/QĐ-TTg ngày 24/6/2020 Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững đến năm 2030; Quyết định số 1658/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 01/10/2021 về Chiến lược quốc gia về Tăng trưởng xanh giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn 2050; Nghị quyết 57-NQ/TW về đổi mới toàn diện hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

“Nhưng để các chiến lược này đi vào cuộc sống, chúng ta cần làm cho tiêu dùng bền vững trở nên dễ tiếp cận, dễ thực hiện và mang lại lợi ích thiết thực cho người dân. Nói cách khác, chuyển “tiêu dùng xanh” từ lý tưởng thành lối sống phổ biến, từ khẩu hiệu thành hành vi hằng ngày”, ông Đỗ Tiến Sỹ khẳng định.

Theo ông Đỗ Tiến Sỹ, chọn chủ đề “Tiêu dùng bền vững hướng đến kỷ nguyên xanh”, Ban Tổ chức mong muốn, các nhà hoạch định chính sách, nhà quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp cùng tập trung bàn thảo những vấn đề cấp thiết và ý nghĩa nhằm hướng đến sản xuất các sản phẩm thân thiện với môi trường. Từ đó, định hướng và thay đổi hành vi tiêu dùng hướng đến tiêu dùng bền vững tại Việt Nam. Những nội dung và phát biểu của các đại biểu hôm nay sẽ được phát sóng và đăng tải trên các kênh phát thanh, báo điện tử và trên các nền tảng nội dung số của Đài Tiếng nói Việt Nam để gửi gắm Thông điệp “Tiêu dùng xanh - Cùng sống lành” tới đông đảo công chúng cả nước.

Thay mặt lãnh đạo Bộ Công thương, phát biểu tại sự kiện, ông Trịnh Anh Tuấn – Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh quốc gia khẳng định: “Hành vi của người tiêu dùng được xác định là một trong những động lực mạnh mẽ nhất thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang sản xuất bền vững, từ đó kiến tạo nên một "kỷ nguyên xanh". Nhận thức được tầm quan trọng của chuỗi giá trị sản xuất và tiêu dùng bền vững, trong những năm qua, Chính phủ Việt Nam đã ưu tiên tập trung xây dựng và ban hành một khung khổ pháp lý và chính sách toàn diện nhằm khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất bền vững. Điều này đã góp phần đa dạng hóa nguồn cung sản phẩm xanh trên thị trường, tạo tiền đề cho việc thực hành tiêu dùng bền vững của người dân”.

Tuy nhiên, cũng theo ông Trịnh Anh Tuấn, mặc dù đã có những thay đổi tích cực trong nhận thức và hành động của người tiêu dùng, mức độ, quy mô và phạm vi thực hành tiêu dùng bền vững tại Việt Nam vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức và hạn chế đáng kể. Việc thu hẹp khoảng cách giữa nhận thức và hành vi, cũng như mở rộng thị trường cho các sản phẩm bền vững, vẫn là một nhiệm vụ cấp thiết.

Hành vi của người tiêu dùng được xác định là một trong những động lực mạnh mẽ nhất thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang sản xuất bền vững, từ đó kiến tạo nên một "kỷ nguyên xanh".

Ông Trịnh Anh Tuấn – Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh quốc gia

Bởi vậy, ông Trịnh Anh Tuấn cho rằng, Diễn đàn hôm nay là cơ hội để các đại biểu tập trung thảo luận về hai chủ đề mang tính chiến lược và thiết yếu trong bối cảnh phát triển hiện nay.

Thứ nhất là "Công nghệ xanh - Chìa khóa cho sản xuất và tiêu dùng bền vững". Theo đó, công nghệ không chỉ là "chiếc gậy phép" hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm thiểu tác động môi trường, mà còn tăng cường minh bạch thông tin, khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm, tiết kiệm chi phí vận hành, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh.

Tuy nhiên, bài toán đặt ra hiện nay đối với doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, là làm thế nào để tiếp cận và ứng dụng hiệu quả công nghệ xanh. Điều này đòi hỏi các giải pháp hỗ trợ nhằm đảm bảo công nghệ được triển khai phù hợp với năng lực và quy mô của doanh nghiệp, đồng thời bắt kịp với xu hướng sản xuất và kinh doanh hiện đại.

Thứ hai là "Minh bạch thông tin - Nền tảng bảo vệ người tiêu dùng". Trong một thị trường ngày càng đa dạng với vô số lựa chọn, việc trang bị đầy đủ thông tin là yếu tố then chốt giúp người tiêu dùng đưa ra các quyết định mua sắm có trách nhiệm và bền vững. Chủ đề này được lựa chọn nhằm khẳng định quyền được thông tin của người tiêu dùng và từ đó xác định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc cung cấp thông tin trung thực, góp phần xây dựng lòng tin và kiến tạo một thị trường công bằng, lành mạnh. Sự minh bạch về thông tin sản phẩm không chỉ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng mà còn là công cụ hữu hiệu để phân biệt sản phẩm bền vững, từ đó định hướng và khuyến khích tiêu dùng có trách nhiệm.

Diễn đàn Tiêu dùng bền vững 2025 với chủ đề "Tiêu dùng bền vững hướng đến kỷ nguyên xanh" tiếp nối thành công của Triển lãm "Thúc đẩy sản xuất, tiêu dùng bền vững" vừa được tổ chức từ ngày 27-29/6. Triển lãm đã ghi nhận nhiều hoạt động sôi nổi và các phiên trao đổi chuyên sâu về sản xuất và tiêu dùng bền vững trong nhiều lĩnh vực, từ du lịch, thương mại điện tử, cho đến những thay đổi trong nhận thức và thói quen của người tiêu dùng và cộng đồng doanh nghiệp. Những dữ liệu và kinh nghiệm quý báu thu thập được từ Triển lãm chính là cơ sở thực tiễn để Ban Tổ chức tiếp tục hoàn thiện nội dung và định hướng thảo luận chuyên sâu hơn tại Diễn đàn ngày hôm nay.

Diễn đàn cũng là sự kiện quan trọng để thống nhất tiếng nói và hành động chung giữa nhà quản lý, nhà sản xuất, nhà phân phối và người tiêu dùng, góp phần xây dựng nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, thân thiện với môi trường.