Thị trường cuối năm vốn sôi động, nhu cầu tiêu dùng tăng cao, là thời điểm các loại hàng hóa giả, hàng lậu dễ dàng len lỏi vào đời sống.
Trong đó, thuốc lá ngoại nhập lậu là một mặt hàng đáng chú ý. Dù các địa phương đã triển khai nhiều biện pháp kiểm tra, giám sát, nhưng thực tế cho thấy thuốc lá lậu vẫn xuất hiện ở các vùng sâu, vùng xa, nơi lực lượng chức năng khó tiếp cận thường xuyên.
Tại một quán cà-phê nhỏ ở xã Nhơn Phú, tỉnh Vĩnh Long, việc phục vụ cà-phê kèm vài điếu thuốc Jet đã trở thành thói quen của người dân.
Chủ quán chia sẻ: “Nếu không có thuốc Jet thì khách không uống cà-phê. Mỗi sáng, họ chỉ cần ly cà-phê và vài điếu thuốc là đủ để bắt đầu ngày mới. Đây là một hình ảnh quen thuộc ở nhiều vùng quê, không chỉ ở Vĩnh Long mà cả khu vực Đồng bằng sông Cửu Long".
Nhiều chủ quán cho biết, họ chỉ bán cho người quen, mua từng cây nhỏ lẻ, giấu kỹ trong nhà, và có cách đối phó khi có đoàn kiểm tra.
Theo quy định tại Điều 8 Nghị định 98/2020/NĐ-CP, hành vi buôn bán, vận chuyển, tàng trữ và giao nhận thuốc lá điếu nhập lậu số lượng dưới 50 bao sẽ bị phạt tiền tới 3.000.000 đồng, phạt gấp đôi nếu là tổ chức.
Một số người còn biết cách “né” quy định bằng việc tách gói thuốc ra khỏi cây để không bị xử phạt. Những hành vi này tuy nhỏ lẻ, nhưng nếu không được kiểm soát, sẽ tạo thành một mạng lưới tiêu thụ thuốc lá lậu khó xử lý.
Điều đáng quan tâm là sau khi sáp nhập các đơn vị hành chính, công tác kiểm tra dường như thưa thớt hơn. Các cơ quan chức năng cũng đang từng bước củng cố lại bộ máy, sáp nhập các phòng ban cũng phân định lại các đội nên có thể ảnh hưởng đến tần suất cũng như hiệu quả kiểm tra.
Chi Cục quản lý thị trường tỉnh Vĩnh Long cũng đã có những kế hoạch cũng như những giải pháp cụ thể để tăng cường kiểm tra vào dịp trước, trong và sau Tết năm nay.
Theo người dân địa phương, thuốc lá lậu chủ yếu tập trung về các vùng quê, các tiệm tạp hóa cũng như các quán nước ven đường nông thôn. Do đó, lực lượng chức năng cần có những những kế hoạch ‘bí mật” kiểm tra đột xuất, bất ngờ. Đặc biệt là nên có những kế hoạch theo dõi, nắm bắt tình hình về thói quen của những chủ quán khi họ đến mua từ các đầu mối bán ra.
Nhiều người cũng cho rằng, cơ quan chức năng nên thường xuyên vận động tuyên truyền và đề nghị các chủ quán nên viết bản cam kết không mua bán thuốc lá ngoại nhập lậu. Đặc biệt, cơ quan chức năng có thể huy động sự tham gia của người dân trong việc phát hiện và báo cáo các điểm bán thuốc lá lậu trên địa bàn để có cách xử lý triệt để hơn.
Theo thống kê, Vĩnh Long đã xử lý hàng trăm vụ buôn bán thuốc lá nhập lậu trong năm qua, nhưng phần lớn là các vụ vận chuyển quy mô lớn. Trong khi đó, những điểm bán nhỏ lẻ, nơi thuốc lá lậu dễ dàng tiếp cận người tiêu dùng lại gần như chưa được xử lý triệt để.
Hy vọng rằng, trong thời gian tới, đặc biệt là dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán, các cơ quan chức năng sẽ có những biện pháp phù hợp, vừa hiệu quả vừa gần dân, để kiểm soát tốt hơn tình trạng thuốc lá lậu, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và giữ gìn sự ổn định của thị trường.
Theo quy định tại Điều 8 Nghị định 98/2020/NĐ-CP, hành vi buôn bán, vận chuyển, tàng trữ và giao nhận thuốc lá điếu nhập lậu số lượng dưới 50 bao sẽ bị phạt tiền tới 3.000.000 đồng, phạt gấp đôi nếu là tổ chức.
Thế nhưng, hiện nay, tình trạng vi phạm về việc bày bán, kinh doanh thuốc lá lậu vẫn diễn ra công khai, nhất là tại các tiệm tạp hóa, khu dân cư, gây ra những hệ lụy khó lường về sức khỏe cộng đồng và thất thoát ngân sách nhà nước.
