Theo Cảng vụ đường thủy nội địa Thành phố Hồ Chí Minh - đơn vị tổ chức thu phí, từ tháng 4/2022 đến ngày 15/12/2023, số phí thu được là 3.797 tỷ đồng (đạt hơn 92% so với Đề án), trung bình mỗi ngày thu gần bảy tỷ đồng. Ngoài ra còn hơn 68 tỷ đồng tiếp tục thu bổ sung. Hệ thống thu phí hiện có hơn 68.800 doanh nghiệp đăng ký, bình quân hằng ngày khoảng từ 2.000-3.000 doanh nghiệp khai báo và nộp phí.
Nhìn lại quá trình vận hành hệ thống thu phí hạ tầng cảng biển gần hai năm qua, ông Đặng Ngọc Thành, Phó Giám đốc Cảng vụ đường thủy nội địa Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, hệ thống thu phí đến nay vận hành ổn định, bảo đảm thông suốt và phục vụ tốt cho nhu cầu giao dịch của các doanh nghiệp liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu; thực hiện nghĩa vụ đóng phí hạ tầng cảng biển theo quyết định của Hội đồng nhân dân thành phố.
Để công tác thu phí được đồng bộ, khoa học, đơn vị tổ chức thu phí đã thực hiện công tác đấu thầu thuê dịch vụ phục vụ hệ thống thu phí hạ tầng cảng biển (hệ thống thu phí bao gồm phần cứng đặt tại Công viên phần mềm Quang Trung, Cục Hải quan thành phố và Cảng vụ đường thủy nội địa; phần mềm thu phí của Cảng vụ, các đường truyền kết nối trên môi trường metronet và internet đến các doanh nghiệp cảng). Cảng vụ đường thủy nội địa còn phối hợp với các ngân hàng thực hiện thu phí không dùng tiền mặt, thanh toán qua hệ thống 24/7 của Hải quan thành phố.
Cảng vụ đường thủy nội địa đánh giá, phần lớn các doanh nghiệp cảng đều phối hợp tốt trong việc kiểm soát hàng hóa và hạn chế hàng hóa qua cảng khi có yêu cầu hạn chế của Cảng vụ, đồng thời phối hợp nhắc nhở người nộp phí chưa thực hiện nghĩa vụ nộp phí theo quy định; phối hợp xác minh kích thước container, xác minh hàng hóa được vận chuyển vào cảng, rời cảng bằng phương tiện thủy nội địa trên các tuyến đường thủy. Từ ngày 1/4/2022 đến nay, các doanh nghiệp cảng đã phối hợp nhắc nhở hơn 7.500 doanh nghiệp nộp phí; phối hợp ngừng cung cấp dịch vụ hơn 6.100 doanh nghiệp. Tổng số tiền doanh nghiệp đã nộp phí sau khi được nhắc nhở, ngừng cung cấp dịch vụ là hơn 130 tỷ đồng.
Theo Sở Giao thông vận tải thành phố, trên cơ sở Đề án thu phí, Hội đồng nhân dân thành phố đã thông qua danh mục các dự án trọng điểm kết nối hạ tầng giao thông khu vực cảng biển gồm 27 công trình được sử dụng từ nguồn thu phí sau khi trừ chi phí phục vụ công tác thu phí được nộp vào ngân sách thành phố. Trong đó, có 15 dự án được bố trí kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 từ nguồn vốn ngân sách thành phố, với tổng kinh phí 24.000 tỷ đồng (trong đó có 6 dự án đã có chủ trương đầu tư, 9 dự án đã giao nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư). Cùng với đó là nhóm các dự án đang đề xuất mới bố trí bổ sung kế hoạch trung hạn 2021-2025 từ nguồn vốn ngân sách thành phố, với nguồn vốn 936 tỷ đồng.
Ông Trần Quang Lâm, Giám đốc Sở Giao thông vận tải thành phố cho hay: Nguồn thu được sẽ nộp cho ngân sách thành phố để đầu tư cho các dự án hạ tầng giao thông, chỉ để lại 1,3% thuê hệ thống phần mềm và chi phí. Cụ thể hơn, thành phố đã và sẽ đầu tư cho các dự án hạ tầng trọng điểm, ưu tiên những dự án kết nối khu vực cảng Cát Lái gồm: Mở rộng đường Nguyễn Thị Định từ nút giao Mỹ Thủy đến phà Cát Lái; mở rộng đường Nguyễn Duy Trinh đoạn từ vành đai 2 đến Khu công nghiệp Phú Hữu; xây cầu Cát Lái; xây dựng đường vành đai 3 đoạn Tân Vạn-Nhơn Trạch; mở rộng đường Đồng Văn Cống; hay các dự án kết nối cảng Hiệp Phước-Sài Gòn (huyện Nhà Bè) cũng cần ưu tiên đầu tư: Dự án mở rộng trục đường Bắc-Nam, từ đường Nguyễn Văn Linh-nút giao cầu Bà Chiêm; xây dựng nút giao Nguyễn Văn Linh-Nguyễn Hữu Thọ hoàn chỉnh; duy tu nạo vét luồng Soài Rạp; cầu Thủ Thiêm 4, cầu Phú Xuân 2B, trục đường Bắc-Nam từ cầu Bà Chiêm đến Khu công nghiệp Hiệp Phước…
Đánh giá công tác thu phí cảng biển, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Dũng cho rằng, phí hạ tầng cảng biển đã đóng góp cho ngân sách thành phố một nguồn lực đáng kể, góp phần hoàn thiện cơ sở hạ tầng giao thông, phục vụ trở lại phát triển kinh tế-xã hội. Ông Nguyễn Văn Dũng nhấn mạnh: “Tiền thu sẽ phải công khai và sử dụng nguồn thu cũng phải công khai, minh bạch. Ngành giao thông cần tiếp tục nghiên cứu, rà soát các dự án, đề xuất với Ủy ban nhân dân thành phố xem xét triển khai đầu tư từ nguồn thu này. Nghị quyết Hội đồng nhân dân thành phố chỉ rõ, sau khi trừ chi phí, hòa vào ngân sách thì tái đầu tư vào hạ tầng giao thông chung quanh hệ thống cảng biển, góp phần giảm áp lực giao thông cho thành phố” ■
