Thu hút FDI: Đã đến lúc chuyển từ “trải thảm” sang “đồng hành”

Khi nền kinh tế bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng tăng trưởng cao và bền vững, câu chuyện thu hút FDI không còn chỉ dừng ở quy mô dòng vốn, mà đặt ra yêu cầu cấp thiết về chất lượng, tính lan tỏa và khả năng tạo dựng năng lực nội sinh cho nền kinh tế.

Từ “thu hút bằng mọi giá” đến lựa chọn dòng vốn chất lượng cao

Tính đến nay, Việt Nam có hơn 46.500 dự án có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký vượt 543 tỷ USD, vốn thực hiện lũy kế đạt khoảng 357,6 tỷ USD. Khu vực FDI hiện đóng góp hơn 20% GDP, khoảng 70% kim ngạch xuất khẩu và tạo việc làm cho hàng triệu lao động.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững giai đoạn 2026-2030, vai trò của khu vực FDI tiếp tục được xác định là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế. Theo các chuyên gia, để đạt mục tiêu tăng trưởng mới, Việt Nam cần nguồn lực đầu tư rất lớn, trong đó khu vực FDI cùng kinh tế tư nhân được kỳ vọng đóng góp khoảng 80% tổng nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội.

scxfcdxfcv.png
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam. (Ảnh: Đỗ Bảo)

Tuy nhiên, điều quan trọng lúc này không còn là thu hút được bao nhiêu vốn FDI, mà là thu hút dòng vốn như thế nào. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam cho rằng, trước đây, mục tiêu thu hút FDI của Việt Nam chủ yếu là huy động nguồn vốn nước ngoài để thúc đẩy sản xuất, tận dụng lợi thế lao động giá rẻ. Tuy nhiên, mô hình này đang dần bộc lộ những giới hạn.

“Nếu tiếp tục phương thức thu hút cũ, doanh nghiệp trong nước sẽ mãi đứng bên cạnh khu vực doanh nghiệp nước ngoài, còn người lao động Việt Nam chủ yếu chỉ tham gia ở các công đoạn có giá trị gia tăng thấp. Điều đó không thể tạo ra bước đột phá về năng suất lao động cũng như chất lượng tăng trưởng”, ông Cường nhận định. Theo ông, Việt Nam cần chuyển sang mô hình thu hút đầu tư thế hệ mới, tức là không chỉ thu hút vốn mà phải đi kèm công nghệ, quản trị tiên tiến, đổi mới sáng tạo và tạo sự lan tỏa sang khu vực doanh nghiệp nội địa.

Quan trọng hơn, khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước phải được đặt trong mối quan hệ đồng hành, cùng phát triển, thay vì tồn tại như hai khu vực tách biệt trong cùng một nền kinh tế. Đây cũng là tinh thần được nhiều chuyên gia kinh tế nhấn mạnh: FDI và kinh tế tư nhân trong nước cần trở thành đối tác chiến lược của nhau, cùng chia sẻ lợi ích, tạo giá trị mới và hình thành sức bật tăng trưởng bền vững.

Điểm nghẽn lớn nhất là thiếu liên kết thực chất

Dù khu vực FDI phát triển mạnh trong nhiều năm qua, song một thực là sự kết nối giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước vẫn khá mờ nhạt. Hiện cả nước có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động nhưng chỉ khoảng 5.000 doanh nghiệp có kết nối trực tiếp với chuỗi cung ứng toàn cầu hoặc các tập đoàn đa quốc gia. Đáng chú ý, số doanh nghiệp Việt Nam trở thành nhà cung cấp cấp 1 cho các tập đoàn lớn chỉ khoảng 100 doanh nghiệp, một con số rất khiêm tốn.

1-khu-cong-nghe-cao18.jpg
Môi trường đầu tư ổn định, minh bạch được xác định là yếu tố then chốt giúp Thành phố Hồ Chí Minh trở thành “cực hút” dòng vốn FDI chất lượng cao. (Trong ảnh: Saigon Hi-tech Park - Thành phố Hồ Chí Minh. Nguồn: HEPZA)

Điều đó cho thấy, dù FDI tăng trưởng nhanh nhưng hiệu ứng lan tỏa sang khu vực doanh nghiệp nội địa vẫn còn hạn chế. Theo Tiến sĩ Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, trong giai đoạn tới, Việt Nam không chỉ cần nhiều FDI hơn mà cần “FDI thế hệ mới”, tập trung vào công nghệ cao, thân thiện môi trường, quản trị hiện đại và có mức độ liên kết sâu hơn với doanh nghiệp trong nước.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Cường cũng cho rằng, để thay đổi thực trạng này, cần điều chỉnh căn bản cách tiếp cận trong chính sách ưu đãi đầu tư. Thay vì ưu đãi chủ yếu dựa trên quy mô vốn như trước đây, chính sách cần dựa trên kết quả thực chất mà doanh nghiệp FDI tạo ra. Đó có thể là mức độ chuyển giao công nghệ, tỷ lệ nội địa hóa, số lượng doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng hay hiệu quả đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

“Doanh nghiệp FDI thực hiện được cam kết đến đâu thì hưởng ưu đãi đến đó. Nếu không thực hiện đúng tiến độ, không tạo ra liên kết như cam kết thì chính sách hỗ trợ cũng không nên được áp dụng”, ông Cường đề xuất. Cách tiếp cận này được nhiều chuyên gia đánh giá là phù hợp với bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư hiện nay, khi Việt Nam không thể tiếp tục dựa chủ yếu vào lợi thế chi phí thấp mà cần tạo dựng lợi thế cạnh tranh bằng chất lượng thể chế, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực đổi mới sáng tạo.

a4.jpg
Doanh nghiệp FDI sản xuất điều hòa Daikin tại Việt Nam. (Ảnh: Thành Đạt)

Theo các chuyên gia, Việt Nam cần thiết kế lại hệ thống ưu đãi đầu tư theo hướng dựa trên kết quả đầu ra, thay vì chỉ dựa trên ưu đãi thuế hay quy mô vốn đăng ký. Đồng thời, cần thúc đẩy các cơ chế thử nghiệm mới, hoàn thiện môi trường đầu tư và xây dựng hệ sinh thái cho công nghệ cao, kinh tế xanh, trí tuệ nhân tạo và đổi mới sáng tạo.

Có thể bạn quan tâm

Đường Nguyễn Thị Định dẫn vào cảng Cát Lái thường xuyên quá tải phương tiện, gây ra rủi ro cao cho người lưu thông. (Ảnh: VÕ LÊ)

Thành phố Hồ Chí Minh lên kế hoạch di dời cảng biển ra khỏi khu dân cư

Chiều 23/7, đại diện Sở Xây dựng cho biết tại buổi họp báo về các vấn đề kinh tế-xã hội trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố sẽ từng bước hình thành các tuyến vận tải hàng hóa có năng lực thông hành lớn, chuyển dần phương tiện sang các tuyến vành đai, cao tốc và các tuyến kết nối chuyên dụng.

Các đại biểu chủ trì diễn đàn “Tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy phát triển nguyên liệu bền vững cho ngành gỗ chế biến sâu”.

Gỡ nút thắt nguyên liệu để nâng sức cạnh tranh ngành gỗ chế biến sâu

Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu về nguồn gốc hợp pháp, truy xuất xuất xứ và phát triển xanh, bài toán nguyên liệu không còn đơn thuần là bảo đảm nguồn cung mà đã trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu của ngành gỗ Việt Nam.

Lớp tập huấn lần này có 52 công chức thuộc các Ban, đơn vị trực thuộc Cục Thuế tham gia.

Nâng cao kỹ năng giao tiếp hành chính, văn hóa ứng xử trong thi hành công vụ

Cục Thuế tổ chức lớp tập huấn nâng cao kỹ năng giao tiếp hành chính, văn hóa ứng xử trong thi hành công vụ trong 2 ngày 23 và 24/7. Chương trình góp phần bồi dưỡng kỹ năng, xây dựng đội ngũ công chức thuế chuyên nghiệp, liêm chính, kỷ cương, đáp ứng yêu cầu cải cách, hiện đại hóa và chuyển đổi số của ngành.

Nút giao đường T1 sân bay Long Thành, đường 25C với Quốc lộ 51 qua địa bàn phường Long Thành.

Đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các đường kết nối sân bay Long Thành

Trong hai ngày 22 và 23/7, làm việc với các đơn vị, địa phương liên quan, lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Đồng Nai đề nghị nhanh chóng tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ thi công để hoàn thành, đưa vào khai thác các dự án đường kết nối sân bay Long Thành, tạo mạng lưới giao thông đồng bộ, liên hoàn.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 23/7: VN-Index bật tăng gần 31 điểm sau 3 phiên lao dốc liên tiếp

Phiên giao dịch ngày 23/7, sắc xanh lan tỏa trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Dòng tiền bắt đáy chảy mạnh vào nhóm vốn hóa lớn, đặc biệt là bất động sản, tài chính và năng lượng, đã giúp nhiều cổ phiếu tăng trần và các chỉ số đồng loạt bứt phá. Chốt phiên, VN-Index tăng 30,85 điểm (+1,85%), lên mức 1.699,38 điểm.

Hệ thống điện mặt trời tại phường Yên Nghĩa, Hà Nội.

Mở rộng cơ hội đầu tư điện mặt trời mái nhà cho người dân và doanh nghiệp Thủ đô

Trên cơ sở các nghị định cho điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ được ban hành thời gian qua, Tổng công ty Điện lực thành phố Hà Nội (EVNHANOI) khuyến khích khách hàng đầu tư nguồn điện xanh, sử dụng năng lượng hiệu quả, giảm chi phí tiền điện và hướng tới phát triển bền vững.

Hội thảo "Giải pháp phát triển đồng bộ thị trường vốn" tổ chức ngày 23/7 tại Hà Nội

Phát triển đồng bộ thị trường vốn của Việt Nam

Theo tính toán của Bộ Tài chính, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội giai đoạn 2026-2030 cần đạt khoảng 38,5 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên cấu trúc cung ứng vốn của Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào các tổ chức tín dụng, trong khi đó, các kênh dẫn vốn khác vẫn còn nhiều dư địa phát triển.

Hạ Long nhìn từ trên cao. (Ảnh: QUANG THỌ)

Quảng Ninh phát huy lợi thế biển

Từ những đêm rực sáng bên bờ vịnh Hạ Long đến các khu kinh tế, cảng biển, vùng nuôi trồng thủy sản công nghệ cao, Quảng Ninh đang từng bước chuyển tiềm năng biển thành động lực tăng trưởng.

Dự án The Grand Manhattan của Novaland đang tích cực khởi động trở lại.

Hồi sinh các dự án để tạo động lực mới cho tăng trưởng Thành phố Hồ Chí Minh

Sau nhiều năm đình trệ vì những nút thắt pháp lý, hàng loạt dự án bất động sản tại Thành phố Hồ Chí Minh đang đồng loạt tái khởi động. Đây là một trong những nỗ lực lớn của Thành phố nhằm khơi thông nguồn lực đất đai, tạo niềm tin cho doanh nghiệp và mở ra dư địa tăng trưởng mới cho nền kinh tế đô thị lớn nhất cả nước.

(Ảnh minh họa: FXEmpire)

Sáng 23/7, giá bạc thế giới và trong nước đồng loạt giảm nhẹ

Sáng 23/7, giá bạc thế giới giảm nhẹ về 59,39 USD/ounce. Dù vậy, giá kim loại trắng vẫn duy trì mức cao nhất trong gần 2 tuần trở lại đây khi nhu cầu đối với tài sản trú ẩn an toàn và lực mua bắt đáy đã phần nào xoa dịu những lo ngại rằng giá dầu tăng có thể khiến lãi suất tại Mỹ duy trì ở mức cao trong thời gian dài.

Toàn cảnh Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất.

Nền tảng cho tự chủ năng lượng, tăng trưởng xanh

Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và phát triển xanh trở thành xu thế tất yếu, việc thúc đẩy sử dụng xăng sinh học E10 tại Việt Nam không chỉ là giải pháp đa dạng hóa nguồn cung, giảm phát thải khí nhà kính mà còn mở ra cơ hội hình thành ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học hiện đại, kết nối giữa nông nghiệp...

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị: Bộ Công thương chuyển từ "quản lý" sang "quản trị".

Bộ Công thương thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị: Chuyển từ "quản lý" sang "quản trị"

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Ban Chỉ đạo của Bộ Công thương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 đã tổ chức Hội nghị lần thứ ba nhằm kiểm điểm 1,5 năm triển khai và xác định các nhiệm vụ trọng tâm cho 6 tháng cuối năm 2026.

[Infographic] Chứng khoán ngày 22/7: Áp lực bán mở rộng khi VN-Index tiếp tục giảm mạnh hơn 63 điểm

[Infographic] Chứng khoán ngày 22/7: Áp lực bán mở rộng khi VN-Index tiếp tục giảm mạnh hơn 63 điểm

Thị trường tiếp tục có phiên giao dịch tiêu cực với áp lực bán đột biến mở rộng, gia tăng ở nhiều nhóm mã. VN-Index không giữ được hỗ trợ tâm lý 1.700 điểm và tiếp tục giảm mạnh với thanh khoản gia tăng tiêu cực. Kết phiên 22/7, VN-Index giảm mạnh 63,03 điểm (-3,58%) về mức 1.668,53 điểm.  

Các tỉnh Sơn La, Điện Biên, Lai Châu và Lào Cai, toàn bộ các tuyến đường tỉnh do địa phương quản lý cơ bản đã được thông xe. (Ảnh: Cục Đường bộ Việt Nam)

Nhiều điểm sạt lở được khắc phục, còn ít vị trí ách tắc trên các tuyến giao thông trọng điểm

Đến ngày 22/7, phần lớn các điểm sạt lở trên hệ thống Quốc lộ, tỉnh lộ tại các tỉnh miền núi phía bắc được khắc phục, thông xe trở lại; nhiều địa phương cơ bản giải tỏa toàn bộ vị trí ách tắc. Tuy nhiên, vẫn còn một số điểm hư hỏng nghiêm trọng đang được khẩn trương xử lý, nhằm sớm bảo đảm giao thông thông suốt, an toàn.

Các đại biểu dự hội nghị chụp ảnh lưu niệm.

Vinachem đạt doanh thu hơn 39,5 nghìn tỷ đồng

Trong sáu tháng đầu năm 2026, cùng với việc duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số, Vinachem đồng thời mở rộng mạng lưới đối tác tại nhiều khu vực trọng điểm trên thế giới, thúc đẩy các chương trình hợp tác về nguyên liệu, công nghệ, nghiên cứu, sản xuất và phát triển thị trường.