Thu hút FDI: Đã đến lúc chuyển từ “trải thảm” sang “đồng hành”

Khi nền kinh tế bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng tăng trưởng cao và bền vững, câu chuyện thu hút FDI không còn chỉ dừng ở quy mô dòng vốn, mà đặt ra yêu cầu cấp thiết về chất lượng, tính lan tỏa và khả năng tạo dựng năng lực nội sinh cho nền kinh tế.

Từ “thu hút bằng mọi giá” đến lựa chọn dòng vốn chất lượng cao

Tính đến nay, Việt Nam có hơn 46.500 dự án có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký vượt 543 tỷ USD, vốn thực hiện lũy kế đạt khoảng 357,6 tỷ USD. Khu vực FDI hiện đóng góp hơn 20% GDP, khoảng 70% kim ngạch xuất khẩu và tạo việc làm cho hàng triệu lao động.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững giai đoạn 2026-2030, vai trò của khu vực FDI tiếp tục được xác định là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế. Theo các chuyên gia, để đạt mục tiêu tăng trưởng mới, Việt Nam cần nguồn lực đầu tư rất lớn, trong đó khu vực FDI cùng kinh tế tư nhân được kỳ vọng đóng góp khoảng 80% tổng nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội.

scxfcdxfcv.png
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam. (Ảnh: Đỗ Bảo)

Tuy nhiên, điều quan trọng lúc này không còn là thu hút được bao nhiêu vốn FDI, mà là thu hút dòng vốn như thế nào. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam cho rằng, trước đây, mục tiêu thu hút FDI của Việt Nam chủ yếu là huy động nguồn vốn nước ngoài để thúc đẩy sản xuất, tận dụng lợi thế lao động giá rẻ. Tuy nhiên, mô hình này đang dần bộc lộ những giới hạn.

“Nếu tiếp tục phương thức thu hút cũ, doanh nghiệp trong nước sẽ mãi đứng bên cạnh khu vực doanh nghiệp nước ngoài, còn người lao động Việt Nam chủ yếu chỉ tham gia ở các công đoạn có giá trị gia tăng thấp. Điều đó không thể tạo ra bước đột phá về năng suất lao động cũng như chất lượng tăng trưởng”, ông Cường nhận định. Theo ông, Việt Nam cần chuyển sang mô hình thu hút đầu tư thế hệ mới, tức là không chỉ thu hút vốn mà phải đi kèm công nghệ, quản trị tiên tiến, đổi mới sáng tạo và tạo sự lan tỏa sang khu vực doanh nghiệp nội địa.

Quan trọng hơn, khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước phải được đặt trong mối quan hệ đồng hành, cùng phát triển, thay vì tồn tại như hai khu vực tách biệt trong cùng một nền kinh tế. Đây cũng là tinh thần được nhiều chuyên gia kinh tế nhấn mạnh: FDI và kinh tế tư nhân trong nước cần trở thành đối tác chiến lược của nhau, cùng chia sẻ lợi ích, tạo giá trị mới và hình thành sức bật tăng trưởng bền vững.

Điểm nghẽn lớn nhất là thiếu liên kết thực chất

Dù khu vực FDI phát triển mạnh trong nhiều năm qua, song một thực là sự kết nối giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước vẫn khá mờ nhạt. Hiện cả nước có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động nhưng chỉ khoảng 5.000 doanh nghiệp có kết nối trực tiếp với chuỗi cung ứng toàn cầu hoặc các tập đoàn đa quốc gia. Đáng chú ý, số doanh nghiệp Việt Nam trở thành nhà cung cấp cấp 1 cho các tập đoàn lớn chỉ khoảng 100 doanh nghiệp, một con số rất khiêm tốn.

1-khu-cong-nghe-cao18.jpg
Môi trường đầu tư ổn định, minh bạch được xác định là yếu tố then chốt giúp Thành phố Hồ Chí Minh trở thành “cực hút” dòng vốn FDI chất lượng cao. (Trong ảnh: Saigon Hi-tech Park - Thành phố Hồ Chí Minh. Nguồn: HEPZA)

Điều đó cho thấy, dù FDI tăng trưởng nhanh nhưng hiệu ứng lan tỏa sang khu vực doanh nghiệp nội địa vẫn còn hạn chế. Theo Tiến sĩ Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, trong giai đoạn tới, Việt Nam không chỉ cần nhiều FDI hơn mà cần “FDI thế hệ mới”, tập trung vào công nghệ cao, thân thiện môi trường, quản trị hiện đại và có mức độ liên kết sâu hơn với doanh nghiệp trong nước.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Cường cũng cho rằng, để thay đổi thực trạng này, cần điều chỉnh căn bản cách tiếp cận trong chính sách ưu đãi đầu tư. Thay vì ưu đãi chủ yếu dựa trên quy mô vốn như trước đây, chính sách cần dựa trên kết quả thực chất mà doanh nghiệp FDI tạo ra. Đó có thể là mức độ chuyển giao công nghệ, tỷ lệ nội địa hóa, số lượng doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng hay hiệu quả đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

“Doanh nghiệp FDI thực hiện được cam kết đến đâu thì hưởng ưu đãi đến đó. Nếu không thực hiện đúng tiến độ, không tạo ra liên kết như cam kết thì chính sách hỗ trợ cũng không nên được áp dụng”, ông Cường đề xuất. Cách tiếp cận này được nhiều chuyên gia đánh giá là phù hợp với bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư hiện nay, khi Việt Nam không thể tiếp tục dựa chủ yếu vào lợi thế chi phí thấp mà cần tạo dựng lợi thế cạnh tranh bằng chất lượng thể chế, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực đổi mới sáng tạo.

a4.jpg
Doanh nghiệp FDI sản xuất điều hòa Daikin tại Việt Nam. (Ảnh: Thành Đạt)

Theo các chuyên gia, Việt Nam cần thiết kế lại hệ thống ưu đãi đầu tư theo hướng dựa trên kết quả đầu ra, thay vì chỉ dựa trên ưu đãi thuế hay quy mô vốn đăng ký. Đồng thời, cần thúc đẩy các cơ chế thử nghiệm mới, hoàn thiện môi trường đầu tư và xây dựng hệ sinh thái cho công nghệ cao, kinh tế xanh, trí tuệ nhân tạo và đổi mới sáng tạo.

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] Thị trường chứng khoán 28/5: VN-Index tiếp tục giảm điểm, khối lượng giao dịch giảm 9,7% so phiên trước

[Infographic] Thị trường chứng khoán 28/5: VN-Index tiếp tục giảm điểm, khối lượng giao dịch giảm 9,7% so phiên trước

Kết phiên giao dịch 28/5, VN-Index giảm 10,76 điểm (-0,57%) về mức 1.863,67 điểm, dưới kháng cự tâm lý 1.900 điểm. Độ rộng trên HoSE tiêu cực với 216 mã giảm giá, 85 mã tăng giá và 62 mã giữ giá tham chiếu. Thanh khoản thị trường giảm, khối lượng giao dịch giảm 9,7% so phiên trước.  

Đại diện BIDV nhận giải thưởng từ TAB

BIDV giữ vững vị thế Ngân hàng lưu ký tốt nhất Việt Nam

Vừa qua, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã được Tạp chí The Asian Banker (TAB) trao giải thưởng “Best Custodian Bank in Vietnam” (Ngân hàng lưu ký tốt nhất Việt Nam). Đây là lần thứ 6 liên tiếp BIDV được vinh danh ở hạng mục giải thưởng này.

Quang cảnh Tọa đàm. (Ảnh do Đại sứ quán Việt Nam tại Bulgaria cung cấp)

Việt Nam-Bulgaria thúc đẩy hợp tác kinh tế thực chất, hiệu quả

Đại sứ quán Việt Nam tại Bulgaria sẽ tiếp tục đồng hành cùng các cơ quan và doanh nghiệp hai nước nhằm thúc đẩy kết nối, xúc tiến thương mại và đầu tư, góp phần đưa quan hệ kinh tế Việt Nam-Bulgaria phát triển hiệu quả và thực chất hơn trong thời gian tới, tương xứng với khuôn khổ Đối tác chiến lược giữa hai nước.

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn và Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Thái Lan Ekniti Nitithanprapas cùng các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại buổi hội đàm. (Ảnh: BTC)

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn hội đàm với Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Thái Lan Ekniti Nitithanprapas

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Vương quốc Thái Lan của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam, ngày 28/5, Bộ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam Ngô Văn Tuấn có cuộc hội đàm với Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Thái Lan Ekniti Nitithanprapas.

Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ xúc tiến thương mại và đầu tư.

Mở rộng cánh cửa Nam Mỹ cho hàng hóa Việt Nam

Theo đại diện Thương vụ Việt Nam tại Argentina, dù thị trường Nam Mỹ nói chung và Argentina nói riêng đang chịu tác động từ lạm phát, biến động tỷ giá và chính sách kiểm soát ngoại hối, nhưng dư địa cho hàng hóa Việt Nam vẫn rất lớn.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn (áo xanh thứ hai từ trái sang) giới thiệu sản phẩm vải thiều với các đại biểu quốc tế.

Bắc Ninh thúc đẩy chuỗi liên kết, nâng cao giá trị vải thiều

Ngày 28/5, tại Hội nghị xúc tiến tiêu thụ vải thiều và các sản phẩm nông sản chủ lực, đặc trưng, sản phẩm OCOP tỉnh Bắc Ninh, Thứ trưởng Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đánh giá: Bắc Ninh đang từng bước chuyển từ tư duy “tiêu thụ theo mùa vụ” sang phát triển thị trường theo chuỗi giá trị...

Đại sứ Phạm Hùng Tâm và lãnh đạo Tập đoàn SunRice. (Ảnh do Đại sứ quán Việt Nam tại Australia cung cấp)

Hợp tác lúa gạo giữa Australia và Việt Nam, nâng cao giá trị thương phẩm

Việt Nam hiện là một trong những nguồn cung gạo quốc tế quan trọng nhất của SunRice - tập đoàn sản xuất, phân phối gạo lớn nhất Australia, đặc biệt là gạo chất lượng cao hướng đến các thị trường cao cấp. Hiện Tập đoàn SunRice đã có kế hoạch nâng công suất của nhà máy chế biến gạo tại tỉnh Đồng Tháp lên 120.000 tấn/năm.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 28/5: Cổ phiếu ngân hàng và chứng khoán bị bán mạnh, VN-Index giảm tiếp gần 11 điểm

Phiên giao dịch ngày 28/5, thị trường chứng khoán Việt Nam chìm trong sắc đỏ. Các nhóm ngành như ngân hàng, chứng khoán... cùng hàng loạt cổ phiếu lớn giảm mạnh kéo chỉ số VN-Index lao dốc. Dù lực cầu bắt đáy xuất hiện cuối phiên, VN-Index vẫn giảm 10,76 điểm (-0,57%), xuống mức 1.863,67 điểm.

Chương trình "Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam" được tổ chức nhằm tìm kiếm các giải pháp đổi mới sáng tạo từ các tổ chức, cá nhân trên toàn thế giới.

Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026: Giải bài toán của doanh nghiệp bằng AI

Triển khai Nghị quyết 57/NQ-TW của Bộ Chính trị, đồng thời khẳng định vai trò quan trọng của AI trong chiến lược phát triển kinh tế của Việt Nam, chương trình "Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam" được tổ chức nhằm tìm kiếm các giải pháp đổi mới sáng tạo từ các tổ chức, cá nhân trên toàn thế giới.

Sáng 28/5, vẫn rất nhiều người dân chọn đổ xăng A95 tại các cây xăng Petro. (Ảnh: Tùng Anh)

Để xăng E10 không còn bị người dân e dè

Theo ghi nhận của Nhân Dân, sáng 28/5 tại Thành phố Hồ Chí Minh, vẫn có rất nhiều cây xăng bán loại xăng khoáng A95, nhiều người dân cũng chọn cây xăng có bán loại A95 để đổ. Dùng xăng sinh học là xu thế, tuy nhiên để được người dân tin tưởng, ủng hộ, câu chuyện chuyển đổi dùng xăng sinh học cần được truyền thông kỹ hơn.

Ảnh: dms.gov.vn

Giá xăng dầu đồng loạt giảm từ 15h00 ngày 28/5

Liên Bộ Công thương-Tài chính vừa quyết định điều chỉnh giảm đồng loạt giá bán lẻ các mặt hàng xăng dầu từ 15 giờ ngày 28/5. Trong đó, xăng RON95-III giảm gần 1.400 đồng/lít, xăng E5RON92 giảm hơn 1.000 đồng/lít, tiếp tục duy trì mức chênh lệch giá hợp lý nhằm khuyến khích sử dụng nhiên liệu sinh học.

Bàn tư vấn cùng nhiều cò nhà đất xuất hiện tại khu đất dự án tái định cư xã Thư Lâm (Hà Nội).

Xuất hiện tình trạng quảng cáo, môi giới mua bán đất tái định cư tại xã Thư Lâm (Hà Nội)

Tại khu vực triển khai dự án khu đô thị đa mục tiêu trên địa bàn xã Thư Lâm và xã Đông Anh (thành phố Hà Nội), thời gian gần đây xuất hiện nhiều biển quảng cáo, hoạt động tư vấn, môi giới mua bán đất tái định cư, gây lo ngại về nguy cơ phát sinh đầu cơ, làm nhiễu loạn thị trường bất động sản.

Một trong số trang thông tin giả mạo Bộ Tài chính.

Cảnh báo tình trạng giả mạo Bộ Tài chính để lừa đảo trên mạng

Trước tình trạng xuất hiện nhiều trang web, tài khoản mạng xã hội giả mạo Bộ Tài chính để lừa đảo, Bộ Tài chính đang phối hợp với các cơ quan chức năng tăng cường xử lý, gỡ bỏ các nội dung vi phạm, đồng thời khuyến cáo người dân, doanh nghiệp nâng cao cảnh giác khi tiếp cận thông tin trên không gian mạng.

Quang cảnh Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 Công ty cổ phần Cao-su Phước Hòa.

Cao-su Phước Hòa tăng thu mua mủ tiểu điền, ổn định đầu ra cho nông dân

Trước những thách thức ngành cao-su về biến động về thị trường, thời tiết và lao động, Công ty cổ phần Cao-su Phước Hòa vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực, lợi nhuận trước thuế hợp nhất năm 2026 đạt 600 tỷ đồng. Công ty tiếp tục đặt mục tiêu cao trong năm 2026 thu mua 14.500 tấn cao-su tiểu điền nhằm bình ổn thị trường.