Thời kỳ dân số vàng của Việt Nam dự báo sẽ kết thúc vào năm 2036

“Dự báo dân số Việt Nam giai đoạn 2024-2074” do Cục Thống kê công bố mới đây đưa ra nhiều con số cảnh báo tốc độ tăng dân số giảm dần, thời kỳ dân số vàng sẽ khép lại vào năm 2036, Việt Nam thiếu khoảng 1,3 triệu phụ nữ trong độ tuổi kết hôn vào năm 2049...

Tuyên truyền về công tác dân số.
Tuyên truyền về công tác dân số.

Dự báo này trình bày số liệu về quy mô dân số năm 2024 từ kết quả điều tra dân số và nhà ở giữa kỳ năm 2024 đồng thời dự báo quy mô dân số của toàn quốc, khu vực thành thị, nông thôn, 6 vùng kinh tế-xã hội và 34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cho giai đoạn 2024 -2074.

Mức giảm dân số diễn ra khá nhanh và ngày càng mạnh

Theo dự báo dân số Việt Nam tiếp tục tăng trong các thập kỷ tới nhưng tốc độ tăng có xu hướng giảm dần và dự kiến đạt đỉnh vào khoảng năm 2059 theo phương án trung bình trước khi chuyển sang giai đoạn tăng chậm hoặc ổn định.

Trong vòng 50 năm tới (từ 2024 đến 2074) dân số Việt Nam theo 3 kịch bản về mức sinh là mức sinh thấp (1,45 con/phụ nữ), mức sinh trung bình (1,85 con/phụ nữ) và mức sinh cao (2,01 con/phụ nữ) sẽ tăng thêm tương ứng là 2,5%, 12,7%, và 17,0%, đạt lần lượt là 103,9; 114,2 và 118,5 triệu người.

Cụ thể, theo phương án trung bình, trong 5 năm đầu của thời kỳ dự báo, 2024-2029, tỷ lệ tăng dân số bình quân hằng năm của cả nước là 0,66%. Những năm sau đó, tốc độ tăng dân số hằng năm giảm dần và sẽ đạt trạng thái “dừng” vào năm 2060 với tốc độ tăng bằng 0%, từ năm 2061 trở đi, tốc độ tăng dân số ghi nhận giá trị âm.

Trong trường hợp mức sinh giảm như phương án thấp thì năm 2051, dân số Việt Nam sẽ ghi nhận tình trạng tăng trưởng âm, sớm hơn 10 năm so với phương án trung bình. Điều đáng nói là mức giảm dân số diễn ra khá nhanh và ngày càng mạnh.

Giai đoạn 2049-2054, bình quân mỗi năm dân số giảm 0,05%/năm, mức giảm này ở cuối thời kỳ dự báo (2069-2074) là 0,44%/năm, tương đương giảm bình quân 461 nghìn người mỗi năm.

Hiện nay, Đảng, Nhà nước và Chính phủ đang nỗ lực xây dựng các chính sách, chiến lược nhằm duy trì mức sinh thay thế, do đó, Cục Thống kê xây dựng kịch bản mức sinh Việt Nam sẽ đạt 2,01 con/phụ nữ vào cuối thời kỳ dự báo cho phương án cao.

Theo đó, dân số Việt Nam vẫn tăng nhẹ cho đến năm 2074. Bình quân mỗi năm giai đoạn 2069-2074, dân số tăng 0,05%, tương đương 58 nghìn người mỗi năm.

Đến 2049, dự báo Việt Nam thiếu khoảng 1,3 triệu phụ nữ trong độ tuổi kết hôn

Kết quả dự báo cho thấy trong những năm tới tỷ số giới tính của dân số Việt Nam duy trì ở mức tương đối cân bằng giữa nam và nữ. Đến năm 2029, cả ba kịch bản thay đổi về mức sinh đều dự báo tỷ số giới tính đạt 99,8 nam trên 100 nữ.

Từ năm 2034, theo phương án trung bình, tỷ số giới tính tăng nhẹ lên 99,9 nam/100 nữ và giữ ổn định đến đầu những năm 2040, trước khi có xu hướng giảm dần trong các giai đoạn tiếp theo. Đến năm 2074, tỷ số này sẽ còn 98,5 nam/100 nữ cho thấy trong dài hạn, tỷ lệ nữ trong dân số có thể nhỉnh hơn nam.

Tuy nhiên, theo nghiên cứu, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh của Việt Nam được ghi nhận từ những năm đầu của thế kỷ 21, khoảng từ năm 2005 đến nay. Hiện tượng này đã dẫn tới thay đổi trong cơ cấu giới tính của dân số và kéo theo nguy cơ thừa nam giới trong độ tuổi kết hôn trong tương lai.

Điều tra dân số giữa kỳ năm 2024 tiếp tục ghi nhận tình trạng thừa nam giới trong độ tuổi kết hôn khi số nam giới trong độ tuổi kết hôn nhiều hơn phụ nữ cùng nhóm tuổi khoảng 415,2 nghìn người.

Theo kịch bản dân số trung bình, vào năm 2029, cứ 100 nam giới trong độ tuổi kết hôn (20-39 tuổi) thì có hơn 3 người bị dư thừa do thiếu phụ nữ trong cùng nhóm tuổi, hệ lụy của tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh trong những năm 2000. Đến năm 2034, số nam giới ở tuổi kết hôn nhiều hơn so với nữ giới cùng nhóm tuổi là 711,7 nghìn người, tương đương 4,9% dân số nam từ 20 đến 39 tuổi.

Sau năm 2034, tình trạng dư thừa nam giới hay thiếu hụt nữ giới trong độ tuổi kết hôn (20-39 tuổi) tiếp tục duy trì và có xu hướng nghiêm trọng hơn các năm trước. Đến năm 2049, Việt Nam được dự báo sẽ chứng kiến tình trạng thiếu hụt phụ nữ trong độ tuổi kết hôn cao nhất, thiếu khoảng 1,3 triệu phụ nữ trong độ tuổi kết hôn (tương ứng với 8,7% nam giới trong độ tuổi kết hôn).

Sau năm 2049, tình trạng dư thừa nam giới trong độ tuổi kết hôn có dấu hiệu hạ nhiệt do giả thiết tỷ số giới tính khi sinh từ sau năm 2034 dần trở lại mức cân bằng. Đến năm 2074, dân số nam đến tuổi kết hôn nhiều hơn khoảng 829 nghìn người so với dân số nữ cùng độ tuổi. Điều này cho thấy, hệ lụy của tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh trong 30 năm đầu của thế kỷ 21 tiếp tục tác động kéo dài đến cơ cấu giới tính của dân số trong những thập kỷ tiếp theo.

Theo các chuyên gia, tình trạng thiếu hụt nữ giới trong độ tuổi kết hôn có thể làm gia tăng tính dễ tổn thương của một bộ phận phụ nữ trong xã hội, những người vốn có nhiều nguy cơ bị bạo lực, bóc lột tình dục và nạn buôn bán, trong bối cảnh nhu cầu cạnh tranh tìm kiếm bạn đời của nam giới ngày càng lớn. Những hệ lụy này đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt trong hoạch định chính sách dân số, giới và bảo vệ nhóm dễ bị tổn thương.

Cũng theo dự báo, thời kỳ cơ cấu dân số vàng của Việt Nam (tức cứ 2 người trong độ tuổi lao động (15-64 tuổi) “gánh đỡ” một người ở độ tuổi phụ thuộc (dưới 15 hoặc từ 65 trở lên) sẽ khép lại vào năm 2036, “nhường chỗ” cho thời kỳ dân số già và siêu già, thể hiện qua sự thu hẹp các nhóm tuổi trẻ và trung niên, cùng với sự gia tăng nhanh của nhóm dân số cao tuổi.

Cùng với đó, di cư nội địa tiếp tục là một trong những nhân tố quan trọng làm thay đổi phân bố dân cư giữa các vùng, phản ánh sự khác biệt về điều kiện phát triển kinh tế-xã hội và khả năng thu hút, sử dụng lao động của các địa phương.

Có thể bạn quan tâm

Bệnh nhi được chăm sóc và theo dõi sát sao trong quá trình sau ghép.

Bé trai 7 tuổi hai lần chiến thắng u lympho Burkitt nhờ ca ghép tế bào gốc đồng loài đầu tiên

Sau hai lần đối mặt với căn bệnh u lympho Burkitt cực hiếm và nguy hiểm, bé trai 7 tuổi ở Hải Phòng đã được hồi sinh nhờ ca ghép tế bào gốc tạo máu đồng loài đầu tiên cho bệnh nhi u lympho Burkitt tái phát tại Bệnh viện Nhi Trung ương, mở ra hy vọng mới cho nhiều trẻ mắc ung thư máu và ung thư hạch.

Bác sĩ chỉ ra 3 sai lầm dinh dưỡng phổ biến ở người bệnh ung thư

Bác sĩ chỉ ra 3 sai lầm dinh dưỡng phổ biến ở người bệnh ung thư

Cắt giảm thực phẩm để “bỏ đói” khối u là lựa chọn của không ít người bệnh ung thư. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo việc nhịn ăn, kiêng hoàn toàn thịt đỏ hay loại bỏ tinh bột có thể khiến cơ thể mất cơ, suy dinh dưỡng và giảm khả năng chống chọi với bệnh tật cũng như các phương pháp điều trị.

Buổi truyền thông “Trường học không khói thuốc lá” cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông.

Hướng đến “thế hệ không thuốc lá”

Theo các báo cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc sử dụng thuốc lá là nguyên nhân dẫn tới 28 nhóm bệnh, trong đó có ung thư, tim mạch, các bệnh hô hấp, sức khỏe sinh sản. Thuốc lá cũng là nguyên nhân khiến hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu, với khoảng 1,6 triệu trường hợp bắt nguồn từ hút thuốc thụ động.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Đình Liên - Trưởng khoa Phẫu thuật thận tiết niệu và nam học khám cho người bệnh.

Hồi sinh quả thận tưởng chừng phải cắt bỏ bằng kỹ thuật ghép tự thân đầu tiên tại Bệnh viện E

Nam người bệnh 31 tuổi nhập viện trong tình trạng đa chấn thương nguy kịch sau tai nạn giao thông, với chấn thương thận độ 5 và đứt rời cuống mạch – tổn thương thường dẫn đến chỉ định cắt bỏ thận. Nhờ kỹ thuật ghép thận tự thân được triển khai khẩn cấp, các bác sĩ Bệnh viện E đã bảo tồn thành công quả thận.

Tổ chức bổ sung Vitamin A cho trẻ tại Trạm y tế phường Dương Nội (Hà Nội)

Lời giải cho bài toán “nạn đói tiềm ẩn”

Tình trạng thiếu hụt vi chất dinh dưỡng thường không có biểu hiện rõ ràng của suy dinh dưỡng hoặc cân nặng bất thường nên được gọi là "nạn đói tiềm ẩn". Để giải quyết vấn đề này cần triển khai nhiều giải pháp, từ thực hành dinh dưỡng hằng ngày đến các can thiệp định kỳ.

[Video] Ứng dụng robot "tàng hình" trong phẫu thuật cột sống

[Video] Ứng dụng robot "tàng hình" trong phẫu thuật cột sống

Bệnh viện Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội, cơ sở Linh Đàm là đơn vị đầu tiên của Việt Nam ứng dụng Robot Mazor X trong phẫu thuật cột sống, giảm thiểu đáng kể nguy cơ sai lệch kỹ thuật và các biến chứng không mong muốn trong phẫu thuật cột sống.

Buổi truyền thông “Trường học không khói thuốc lá” cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông.

Vì một thế hệ trẻ không thuốc lá

“Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo - Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá” là chủ đề Ngày Thế giới không thuốc lá (31/5) năm 2026 của Tổ chức Y tế Thế giới với mong muốn cảnh báo những tác động tiêu cực đến sức khỏe, cách thức thu hút một thế hệ người dùng mới.