Thời kỳ dân số vàng của Việt Nam dự báo sẽ kết thúc vào năm 2036

“Dự báo dân số Việt Nam giai đoạn 2024-2074” do Cục Thống kê công bố mới đây đưa ra nhiều con số cảnh báo tốc độ tăng dân số giảm dần, thời kỳ dân số vàng sẽ khép lại vào năm 2036, Việt Nam thiếu khoảng 1,3 triệu phụ nữ trong độ tuổi kết hôn vào năm 2049...

Tuyên truyền về công tác dân số.
Tuyên truyền về công tác dân số.

Dự báo này trình bày số liệu về quy mô dân số năm 2024 từ kết quả điều tra dân số và nhà ở giữa kỳ năm 2024 đồng thời dự báo quy mô dân số của toàn quốc, khu vực thành thị, nông thôn, 6 vùng kinh tế-xã hội và 34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cho giai đoạn 2024 -2074.

Mức giảm dân số diễn ra khá nhanh và ngày càng mạnh

Theo dự báo dân số Việt Nam tiếp tục tăng trong các thập kỷ tới nhưng tốc độ tăng có xu hướng giảm dần và dự kiến đạt đỉnh vào khoảng năm 2059 theo phương án trung bình trước khi chuyển sang giai đoạn tăng chậm hoặc ổn định.

Trong vòng 50 năm tới (từ 2024 đến 2074) dân số Việt Nam theo 3 kịch bản về mức sinh là mức sinh thấp (1,45 con/phụ nữ), mức sinh trung bình (1,85 con/phụ nữ) và mức sinh cao (2,01 con/phụ nữ) sẽ tăng thêm tương ứng là 2,5%, 12,7%, và 17,0%, đạt lần lượt là 103,9; 114,2 và 118,5 triệu người.

Cụ thể, theo phương án trung bình, trong 5 năm đầu của thời kỳ dự báo, 2024-2029, tỷ lệ tăng dân số bình quân hằng năm của cả nước là 0,66%. Những năm sau đó, tốc độ tăng dân số hằng năm giảm dần và sẽ đạt trạng thái “dừng” vào năm 2060 với tốc độ tăng bằng 0%, từ năm 2061 trở đi, tốc độ tăng dân số ghi nhận giá trị âm.

Trong trường hợp mức sinh giảm như phương án thấp thì năm 2051, dân số Việt Nam sẽ ghi nhận tình trạng tăng trưởng âm, sớm hơn 10 năm so với phương án trung bình. Điều đáng nói là mức giảm dân số diễn ra khá nhanh và ngày càng mạnh.

Giai đoạn 2049-2054, bình quân mỗi năm dân số giảm 0,05%/năm, mức giảm này ở cuối thời kỳ dự báo (2069-2074) là 0,44%/năm, tương đương giảm bình quân 461 nghìn người mỗi năm.

Hiện nay, Đảng, Nhà nước và Chính phủ đang nỗ lực xây dựng các chính sách, chiến lược nhằm duy trì mức sinh thay thế, do đó, Cục Thống kê xây dựng kịch bản mức sinh Việt Nam sẽ đạt 2,01 con/phụ nữ vào cuối thời kỳ dự báo cho phương án cao.

Theo đó, dân số Việt Nam vẫn tăng nhẹ cho đến năm 2074. Bình quân mỗi năm giai đoạn 2069-2074, dân số tăng 0,05%, tương đương 58 nghìn người mỗi năm.

Đến 2049, dự báo Việt Nam thiếu khoảng 1,3 triệu phụ nữ trong độ tuổi kết hôn

Kết quả dự báo cho thấy trong những năm tới tỷ số giới tính của dân số Việt Nam duy trì ở mức tương đối cân bằng giữa nam và nữ. Đến năm 2029, cả ba kịch bản thay đổi về mức sinh đều dự báo tỷ số giới tính đạt 99,8 nam trên 100 nữ.

Từ năm 2034, theo phương án trung bình, tỷ số giới tính tăng nhẹ lên 99,9 nam/100 nữ và giữ ổn định đến đầu những năm 2040, trước khi có xu hướng giảm dần trong các giai đoạn tiếp theo. Đến năm 2074, tỷ số này sẽ còn 98,5 nam/100 nữ cho thấy trong dài hạn, tỷ lệ nữ trong dân số có thể nhỉnh hơn nam.

Tuy nhiên, theo nghiên cứu, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh của Việt Nam được ghi nhận từ những năm đầu của thế kỷ 21, khoảng từ năm 2005 đến nay. Hiện tượng này đã dẫn tới thay đổi trong cơ cấu giới tính của dân số và kéo theo nguy cơ thừa nam giới trong độ tuổi kết hôn trong tương lai.

Điều tra dân số giữa kỳ năm 2024 tiếp tục ghi nhận tình trạng thừa nam giới trong độ tuổi kết hôn khi số nam giới trong độ tuổi kết hôn nhiều hơn phụ nữ cùng nhóm tuổi khoảng 415,2 nghìn người.

Theo kịch bản dân số trung bình, vào năm 2029, cứ 100 nam giới trong độ tuổi kết hôn (20-39 tuổi) thì có hơn 3 người bị dư thừa do thiếu phụ nữ trong cùng nhóm tuổi, hệ lụy của tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh trong những năm 2000. Đến năm 2034, số nam giới ở tuổi kết hôn nhiều hơn so với nữ giới cùng nhóm tuổi là 711,7 nghìn người, tương đương 4,9% dân số nam từ 20 đến 39 tuổi.

Sau năm 2034, tình trạng dư thừa nam giới hay thiếu hụt nữ giới trong độ tuổi kết hôn (20-39 tuổi) tiếp tục duy trì và có xu hướng nghiêm trọng hơn các năm trước. Đến năm 2049, Việt Nam được dự báo sẽ chứng kiến tình trạng thiếu hụt phụ nữ trong độ tuổi kết hôn cao nhất, thiếu khoảng 1,3 triệu phụ nữ trong độ tuổi kết hôn (tương ứng với 8,7% nam giới trong độ tuổi kết hôn).

Sau năm 2049, tình trạng dư thừa nam giới trong độ tuổi kết hôn có dấu hiệu hạ nhiệt do giả thiết tỷ số giới tính khi sinh từ sau năm 2034 dần trở lại mức cân bằng. Đến năm 2074, dân số nam đến tuổi kết hôn nhiều hơn khoảng 829 nghìn người so với dân số nữ cùng độ tuổi. Điều này cho thấy, hệ lụy của tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh trong 30 năm đầu của thế kỷ 21 tiếp tục tác động kéo dài đến cơ cấu giới tính của dân số trong những thập kỷ tiếp theo.

Theo các chuyên gia, tình trạng thiếu hụt nữ giới trong độ tuổi kết hôn có thể làm gia tăng tính dễ tổn thương của một bộ phận phụ nữ trong xã hội, những người vốn có nhiều nguy cơ bị bạo lực, bóc lột tình dục và nạn buôn bán, trong bối cảnh nhu cầu cạnh tranh tìm kiếm bạn đời của nam giới ngày càng lớn. Những hệ lụy này đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt trong hoạch định chính sách dân số, giới và bảo vệ nhóm dễ bị tổn thương.

Cũng theo dự báo, thời kỳ cơ cấu dân số vàng của Việt Nam (tức cứ 2 người trong độ tuổi lao động (15-64 tuổi) “gánh đỡ” một người ở độ tuổi phụ thuộc (dưới 15 hoặc từ 65 trở lên) sẽ khép lại vào năm 2036, “nhường chỗ” cho thời kỳ dân số già và siêu già, thể hiện qua sự thu hẹp các nhóm tuổi trẻ và trung niên, cùng với sự gia tăng nhanh của nhóm dân số cao tuổi.

Cùng với đó, di cư nội địa tiếp tục là một trong những nhân tố quan trọng làm thay đổi phân bố dân cư giữa các vùng, phản ánh sự khác biệt về điều kiện phát triển kinh tế-xã hội và khả năng thu hút, sử dụng lao động của các địa phương.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa.

Thực đơn dinh dưỡng bảo vệ thận cho người bị chứng thận hư

Kiêng khem quá mức sẽ dẫn đến suy kiệt cơ thể, hoặc bồi bổ sai cách lại tạo gánh nặng cho thận là 2 bài toán đặt ra về vấn đề dinh dưỡng với người có hội chứng thận hư. Bổ sung dinh dưỡng đúng cách là một liệu pháp hỗ trợ để kiểm soát triệu chứng, giảm phù và hỗ trợ trong quá trình điều trị bệnh thận hư.

Kiểm tra thực phẩm chín sau khi chế biến tại Trường tiểu học Tràng An, Hà Nội.

Bảo đảm an toàn thực phẩm tại bếp ăn trường học

Thực phẩm không bảo đảm an toàn, nếu được đưa ra thị trường tiêu thụ sẽ làm gia tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm; gây tác hại lâu dài đến sức khỏe người sử dụng. Thời gian qua, cơ quan chức năng phát hiện hàng trăm tấn thực phẩm mất an toàn được đưa vào bếp ăn trường học để chế biến thức ăn cho học sinh.

[Video] Ca ngộ độc thực phẩm cả nước tăng vọt

[Video] Ca ngộ độc thực phẩm cả nước tăng vọt

Bộ Y tế cho biết: Số ca ngộ độc thực phẩm cả nước đang tăng vọt so với cùng kỳ năm ngoái. Từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận 36 vụ ngộ độc thực phẩm từ đầu năm, tăng 20 vụ so với cùng kỳ năm ngoái, nhiều ca liên quan bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố.

Con trai chào đời an toàn ở tuần thai 38 khi người chị song sinh đã chào đời trước đó ở tuần thai 26. (Ảnh: BVCC)

Kỳ tích y khoa: Cặp song thai chào đời cách nhau 13 tuần

Ngành sản khoa Việt Nam vừa ghi thêm một kỳ tích khi sản phụ mang song thai sinh 2 con cách nhau 13 tuần. Bé sinh non ở tuần 26 đang hoàn thiện chức năng hô hấp, em trai tiếp tục được nuôi thêm 13 tuần trong bụng mẹ và chào đời ở tuần 38. Kỳ tích ấy đến từ sự quyết tâm và trí tuệ của các thầy thuốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội.

Cán bộ Trạm Y tế phường Tây Tựu hướng dẫn các em học sinh trên địa bàn rửa tay bằng xà phòng đúng cách để phòng bệnh tay chân miệng.

Không để dịch bệnh truyền nhiễm lây lan, bùng phát tại nơi mình sinh sống

Bên cạnh sự nỗ lực của ngành y tế, cần có sự vào cuộc của các cấp, các ngành liên quan; nhất là mỗi gia đình, nhà trường và cộng đồng cần chủ động hơn nữa trong công tác phòng, chống dịch bệnh để bảo vệ an toàn sức khỏe cho trẻ em, đặc biệt không để dịch bệnh lây lan, bùng phát tại nơi mình sinh sống.

Ba chiếc bàn chải được lấy khỏi bụng bệnh nhân.

Nội soi lấy 3 bàn chải khỏi đường tiêu hóa bệnh nhân

Ngày 15/4, Trung tâm Nội soi - Bệnh viện Trung ương Huế cho biết, đơn vị vừa tiếp nhận và xử trí thành công một trường hợp dị vật đường tiêu hóa hiếm gặp ở bệnh nhân có tiền sử rối loạn tâm thần, với dị vật kích thước lớn.

Các chuyên gia thảo luận về vai trò dự phòng chủ động trong phòng ngừa RSV với người lớn tuổi và người có bệnh lý nền.

Chủ động phòng ngừa bệnh truyền nhiễm cho người lớn tuổi, người có bệnh nền

Các chuyên gia y tế cảnh báo virus hợp bào hô hấp (RSV) đang là một nguy cơ thầm lặng nhưng nghiêm trọng đối với người lớn tuổi và những người có bệnh nền. Điều này đặt ra nhu cầu cấp thiết về việc tăng cường dự phòng chủ động, nhằm giảm thiểu nguy cơ biến chứng và góp phần giảm tải cho hệ thống y tế.

Lãnh đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Tĩnh kiểm tra, hướng dẫn triển khai các biện pháp phòng bệnh lây lan.

Gần 32.000 ca mắc sốt xuất huyết: Cảnh báo số ca mắc có thể tăng mạnh

Từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước ghi nhận 31.927 ca mắc sốt xuất huyết, trong đó có 4 trường hợp tử vong.  Trong bối cảnh thời tiết nóng ẩm đến sớm, mưa thất thường và điều kiện sinh hoạt thuận lợi cho muỗi phát triển, ngành y tế cảnh báo số ca mắc có thể tiếp tục gia tăng trong thời gian tới