Thêm yêu di sản qua sắc màu hội họa

Đến với Triển lãm “Di sản văn hóa Việt Nam qua hội họa” tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (Hà Nội), công chúng được chiêm ngưỡng sắc màu rực rỡ của di sản thể hiện qua ngôn ngữ hội họa, nhân lên tình yêu và ý thức gìn giữ, bảo tồn giá trị di sản cha ông.

Họa sĩ Lê Phi Hùng (thứ hai từ trái sang) đoạt Giải nhất Cuộc thi vẽ tranh “Di sản văn hóa Việt Nam qua hội họa” năm 2025.
Họa sĩ Lê Phi Hùng (thứ hai từ trái sang) đoạt Giải nhất Cuộc thi vẽ tranh “Di sản văn hóa Việt Nam qua hội họa” năm 2025.

Triển lãm giới thiệu đến công chúng 100 tác phẩm xuất sắc nhất được lựa chọn từ 1.320 tác phẩm của 990 tác giả tham dự Cuộc thi vẽ tranh “Di sản văn hóa Việt Nam qua hội hoạ” lần thứ II-năm 2025, do Hội Di sản Văn hóa Việt Nam tổ chức.

So với mùa giải đầu tiên diễn ra năm 2023, cuộc thi năm nay thu hút số lượng tác giả tham gia tăng gấp hơn 2 lần, đóng góp số lượng tác phẩm dự thi tăng gấp 1,5 lần, cho nên có sự đa dạng hơn hẳn về góc nhìn cũng như cách thức thể hiện.

Triển lãm đưa công chúng hòa vào hành trình du lịch di sản đầy cảm hứng, nơi du khách được dạo bước khám phá vẻ đẹp của những danh thắng, di tích kiến trúc độc đáo trải dài khắp mọi miền, như: Văn Miếu-Quốc Tử Giám, Hoàng thành Thăng Long, làng cổ Đường Lâm, Thành cổ Sơn Tây (Hà Nội); Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh); chùa Bút Tháp (Bắc Ninh); Quần thể di tích Cố đô Huế, chùa Cầu Hội An, Thánh địa Mỹ Sơn (Đà Nẵng); hang Sơn Đoòng (Quảng Trị); chùa Âng (Vĩnh Long)…

Đồng thời, được trải nghiệm những giá trị di sản văn hóa phi vật thể của quan họ, chầu văn, ca trù, hát bội, múa nghê, múa Bát, các lễ hội rước nước, Gầu Tào, Lồng Tồng, Pơ Thi, Ka tê Chăm…

Từ những di sản bình dị hiện diện trong đời sống thường nhật như nếp nhà rông, phiên chợ vùng cao, chiếc nón quai thao đến những giá trị văn hóa lưu giữ tinh hoa nghề thêu, nghề gốm, nghề dệt…

Bên cạnh sự phong phú về đề tài, góc tiếp cận di sản, triển lãm cũng cho thấy sự đa dạng về phong cách thể hiện với nhiều chất liệu, như: Sơn dầu, sơn mài, acrylic, đồ họa khắc in, lụa, chất liệu tổng hợp… Trong đó có những tác phẩm gây ấn tượng mạnh cho người xem ở cả ý tưởng và kỹ thuật. Tiêu biểu như “Dưới bóng nghìn năm” - tác phẩm đoạt giải cao nhất cuộc thi được tác giả Lê Phi Hùng (Thành phố Hồ Chí Minh) kiên trì thực hiện suốt nửa năm.

Anh chia sẻ, từng có dịp đến thăm Lăng Ngô Quyền vào một trưa cuối đông năm 2010. Chính cảm giác vừa thiêng liêng, vừa yên bình khi bước đi dưới hàng cây duối cổ nghìn năm - nhân chứng cho chiến công oanh liệt của cha ông, đã khơi gợi cảm hứng để anh ấp ủ ý tưởng và quyết tâm thực hiện tác phẩm trong năm nay để chào mừng 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, 50 năm Giải phóng miền nam thống nhất đất nước và 1087 năm Chiến thắng Bạch Đằng.

Tác giả sử dụng kỹ thuật trổ nét của các nghệ nhân khắc tranh dân gian Đông Hồ để thể hiện từng chi tiết như thân cây, lá cây… trên giấy dó, tạo nên sự giao hòa tinh tế giữa sáng tạo truyền thống và đương đại.

Kỳ công không kém là tác phẩm acrylic trên vải “Bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống” - Giải nhì cuộc thi, tái hiện vẻ đẹp chân thực, bình dị của những nông cụ cổ xưa từng gắn bó sâu sắc một thời với ông cha ta, được tác giả Trương Mạnh Sáng (Thái Nguyên) lấy chất liệu từ nhiều chuyến đi thực tế kéo dài trong nhiều năm tại các điểm vùng cao quê hương mình, mang đến bố cục nghệ thuật vừa gần gũi, vừa thấm đẫm hơi thở quá khứ.

Góp phần tạo hiệu ứng thị giác đặc biệt cho triển lãm còn có “Nguồn cội” của Nguyễn Tuấn Dũng (Thanh Hóa). Tác phẩm gồm 25 miếng ghép nhỏ được kết nối bởi trục chủ đạo là những hình ảnh họa tiết trên trống đồng Đông Sơn. Sử dụng thủ pháp khắc vẽ acrylic trên chất liệu composite có gắn đèn sáng, tác giả khiến nhiều người xem không khỏi trầm trồ bởi càng quan sát gần, càng cảm nhận rõ từng đường nét hoa văn cổ hiện lên rõ ràng, tinh xảo, thể hiện mạch nguồn di sản Việt được nối dài, lan tỏa qua các thời kỳ lịch sử. Mỗi tác phẩm không chỉ phản ánh nỗ lực sáng tạo cá nhân mà còn mang theo tinh thần trân trọng di sản.

Họa sĩ Lê Huy Tiếp, Chủ tịch Hội đồng Giám khảo cuộc thi nhận định: Cuộc thi năm nay tuy không có Giải xuất sắc nhưng chất lượng nhìn chung đồng đều hơn. Xuất hiện nhiều tác phẩm đẹp, thể hiện được tâm huyết, công phu của tác giả trong quá trình sáng tạo. Đáng chú ý, chiếm tới gần một nửa là tác giả trẻ, cho thấy những người trẻ ngày càng quan tâm nhiều hơn tới di sản văn hóa cha ông.

Đó cũng là lý do Ban tổ chức cuộc thi năm nay quyết định đưa thêm vào cơ cấu giải hạng mục Giải trẻ dành cho những tác giả sinh từ năm 2000 trở lại đây, nhằm khích lệ, tạo động lực để thế hệ trẻ tiếp tục dấn thân, góp phần gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Tuy nhiên, theo Ban tổ chức, qua hai mùa giải vẫn có thể nhận ra tổng thể tác phẩm tham dự còn thiếu sự cân đối giữa các loại hình di sản, giữa các thời kỳ lịch sử; nhất là còn vắng bóng tác phẩm khai thác mảng đề tài về di sản lịch sử-cách mạng, về Đảng và thời kỳ hiện đại.

Có thể bạn quan tâm

Thiết kế Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026. (Ảnh: Ban tổ chức DIFF 2026)

Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 sẽ có nhiều điểm mới về công nghệ trình diễn

Theo Ban tổ chức Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), với chủ đề “Da Nang-United Horizons-Những chân trời kết nối”, lần đầu tiên sân khấu DIFF có hệ vòm nâng hạ khổng lồ cùng tổ hợp ánh sáng-LED-laser đa tầng được đưa vào vận hành, hứa hẹn tạo nên những đại cảnh bùng nổ bên sông Hàn.

Quang cảnh khai mạc Lễ hội chùa Long Đọi Sơn năm 2026.

Ninh Bình: Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể quốc gia - Lễ hội chùa Long Đọi Sơn

Chùa Long Đọi Sơn tọa lạc trên núi Đọi linh thiêng, thuộc phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình. Ngôi chùa được xây dựng trên đỉnh núi Đọi, trong khuôn viên 2ha vườn rừng. Hằng năm, Lễ hội chùa Long Đọi Sơn được tổ chức từ ngày 18-21/3 âm lịch, với các nghi lễ truyền thống và nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao.

Bà Phan Cẩm Tú (thứ 3 từ trái sang) tại buổi tọa đàm về bản quyền do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền tác giả: Nỗi niềm người làm điện ảnh

Là người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ bản quyền điện ảnh, bà Phan Cẩm Tú (Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, chuyên gia tư vấn, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ) chia sẻ những nỗi niềm của những người làm sáng tạo trước thực trạng vi phạm bản quyền hiện nay.

Du khách tham quan nhà người Hà Nhì tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh: THANH DUNG)

Giữ gốc, nối nghề trong nhịp sống số

Trước nguồn nguyên vật liệu tự nhiên khan hiếm, đội ngũ thợ am hiểu kỹ thuật dựng nhà ngày càng thưa vắng, nhiều ngôi nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số ở nước ta đã không còn giữ được hình thái ban đầu… 

Quần thể di tích Cố đô Huế, không gian di sản tiêu biểu trong hành trình “Hộ chiếu du lịch”. (Ảnh: Sở Du lịch thành phố Huế)

Đổi mới cách tiếp cận di sản

Bảo vệ và phát huy giá trị di sản không chỉ là gìn giữ nguyên trạng, mà còn đòi hỏi những phương thức tiếp cận phù hợp với bối cảnh mới.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại.