Tuy nhiên, tình trạng thiếu nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị chưa đồng bộ là những điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ.
Thiếu nhân lực, trang thiết bị
Theo Giám đốc Trạm y tế xã Mộ Đức Phạm Minh Đức, sau sắp xếp, việc chủ động quản lý, chỉ đạo, điều hành giúp trạm triển khai đồng bộ các chương trình y tế, phòng chống dịch bệnh và chăm sóc sức khỏe nhân dân. Tuy nhiên, do số dân đông, địa bàn quản lý rộng, nhu cầu phục vụ tăng trong khi nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới, khiến cho áp lực công việc tăng ở hầu hết các vị trí, nhất là bác sĩ và cán bộ phụ trách các chương trình y tế. Trạm còn thiếu bác sĩ khám bệnh, kỹ thuật viên cận lâm sàng, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh; trang thiết bị hiện có cũng chưa đáp ứng yêu cầu chuyên môn.
“Các y, bác sĩ hiện vẫn còn khám bệnh bằng ống nghe, máy đo huyết áp rất thô sơ, lạc hậu, khó phát hiện bệnh thông thường. Vì vậy, chưa tạo niềm tin cho nhân dân, chưa đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu của người dân địa phương tại tuyến y tế cơ sở”, ông Phạm Minh Đức bộc bạch.
Không chỉ xã Mộ Đức, nhiều trạm y tế khác trên địa bàn Quảng Ngãi cũng trong tình trạng tương tự. Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Đức Phổ Hoàng Hải, đội ngũ viên chức y tế tại địa phương còn thiếu so với nhu cầu thực tế, nhất là bác sĩ có chuyên môn về chẩn đoán hình ảnh (siêu âm, điện tim, X-quang), y học cổ truyền và một số lĩnh vực khác. Do thiếu nhân lực, nhiều viên chức phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực chuyên môn và chương trình mục tiêu y tế, ảnh hưởng đến việc bố trí nhân lực thường xuyên tại trạm chính và các điểm y tế.
Giám đốc Sở Y tế Võ Văn Thanh cho biết, toàn tỉnh hiện có 95 trạm y tế và 167 điểm trạm. Tuy còn khó khăn, tuy nhiên tuyến y tế cơ sở vẫn đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh ban đầu, duy trì quản lý bệnh không lây nhiễm, tiêm chủng và các chương trình y tế. Sau sắp xếp, phạm vi quản lý của nhiều trạm mở rộng, khoảng cách từ nơi ở của người dân đến trạm y tế tại một số địa phương tăng lên. Nhiều danh mục kỹ thuật đã được phê duyệt nhưng chưa thể triển khai do thiếu nhân lực, trang thiết bị và vật tư y tế.
Bên cạnh đó, một số cơ sở vật chất tại các điểm y tế đã xuống cấp, chưa được đầu tư, sửa chữa kịp thời; hạ tầng công nghệ thông tin, máy tính và đường truyền mạng chưa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số. Một số trang thiết bị y tế đã sử dụng nhiều năm, còn thiếu hoặc chưa đồng bộ, khiến cho các trạm chưa thể triển khai đầy đủ dịch vụ kỹ thuật theo phân tuyến chuyên môn, ảnh hưởng chất lượng khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân.
Ưu tiên phát triển y tế cơ sở
Qua giám sát chuyên đề về chất lượng khám, chữa bệnh và việc bố trí, sử dụng nhân lực, trang thiết bị tại các trạm y tế xã, phường, đặc khu sau sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách tỉnh Hà Thị Anh Thư cho rằng, quy mô dân số và phạm vi quản lý của nhiều trạm tăng, trong khi nguồn lực tiếp nhận cơ bản vẫn giữ nguyên. Vì vậy, khả năng đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh tại một số địa bàn còn hạn chế, tỷ lệ chuyển tuyến đối với một số nhóm bệnh còn cao do trạm chưa đủ điều kiện thực hiện những kỹ thuật phức tạp, làm tăng thời gian và chi phí tiếp cận dịch vụ của người dân.
Theo bà Hà Thị Anh Thư, điểm nghẽn của y tế cơ sở sau sắp xếp không chỉ là thiếu nguồn lực, mà còn do nguồn lực chưa được điều chỉnh tương xứng với quy mô dân số, địa bàn, số điểm phục vụ và khối lượng nhiệm vụ mới. Việc chuyển giao nguyên trạng giúp bảo đảm hoạt động liên tục trong giai đoạn đầu, nhưng nếu kéo dài sẽ khó nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo đảm công bằng trong tiếp cận y tế. “Hiệu quả của mô hình mới cần được đánh giá không chỉ bằng việc hoàn thành tổ chức bộ máy, mà quan trọng hơn là bằng khả năng cung ứng dịch vụ, chất lượng khám bệnh, chữa bệnh và mức độ tiếp cận của người dân, nhất là tại các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và các địa bàn có quy mô dân số lớn”, bà Hà Thị Anh Thư đề nghị.
Để nâng cao hiệu quả hoạt động của trạm y tế, Giám đốc Sở Y tế Võ Văn Thanh cho biết, thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy, rà soát, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền giữa các cấp, bảo đảm hoạt động thông suốt, hiệu quả. Cùng với đó, tỉnh sẽ bổ sung nhân lực theo vị trí việc làm, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và có chính sách thu hút, đãi ngộ phù hợp đối với cán bộ y tế. Các nguồn lực đầu tư cho ngành y tế sẽ được bố trí, huy động hiệu quả, ưu tiên phát triển y tế cơ sở, y tế dự phòng và chuyển đổi số. Tỉnh cũng đẩy mạnh đầu tư, nâng cấp hạ tầng số, chuẩn hóa, kết nối các cơ sở dữ liệu, bảo đảm liên thông, chia sẻ dữ liệu trong toàn ngành; đồng thời đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến, nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
