Cùng với việc tuyên truyền, quán triệt các văn bản của Trung ương, của tỉnh về thực hiện quy hoạch, sắp xếp ổn định dân cư, rà soát, cập nhật hộ nguy cơ ảnh hưởng bởi thiên tai; các địa phương trong tỉnh Thanh Hóa lựa chọn địa điểm, khẩn trương giải phóng mặt bằng, triển khai xây dựng 8 khu tái định cư trên diện tích gần 13 ha. Các hạng mục thiết yếu như đường giao thông, điện lưới, công trình cấp nước sinh hoạt tập trung tại các khu tái định cư từng bước được đầu tư hoàn chỉnh. Đồng thời, địa phương tổ chức cho các hộ cư trú ở khu vực nguy cơ cao ảnh hưởng bởi thiên tai bốc thăm, chọn đất ở, triển khai xây lắp nhà ở mới trên mặt bằng tái định cư.
Anh Giàng A Tạc, sinh năm 1984 ở bản Ón, xã Tam Chung cho biết, ngôi nhà cũ của gia đình tọa bên suối, đường liên bản nhưng các thành viên trong gia đình thường phải sơ tán, phòng tránh sạt lở đất đá, lũ cuốn. Bốc thăm chọn được 150 m2 đất ở trên mặt bằng tái định cư, nhận 50 triệu đồng hỗ trợ di chuyển, anh cùng vợ là chị Thào Thị Dung quyết định tháo dỡ ngôi nhà cũ, chuyển tới khu tái định cư xây lắp nhà mới. Trong cơn bão số 3 rồi số 5 vừa qua, gia đình anh đã yên tâm cư trú trong ngôi nhà của mình.
Là người thường xuyên giúp dân phòng, chống thiên tai, Thiếu tá Lục Văn Lê, trợ lý dân quân tự vệ hiện công tác tại Tổ liên ngành bản Ón, xã Tam Chung ghi nhận: Mùa mưa bão năm nay, có 42 hộ gia đình tái xây dựng nhà ở trên khu tái định cư, ổn định nơi cư trú. Lực lượng phòng thủ dân sự thường xuyên nắm bắt tình hình đời sống nhân dân, tuần tra bảo đảm an ninh trật tự, xử lý các tình huống phát sinh trong mưa, bão.
Đến thời điểm này có 151 hộ xây dựng nhà ở, cư trú ổn định tại 4 khu tái định cư tập trung; 26 hộ dân xây lắp nhà mới trên 4 khu tái định cư liền kề ở các xã miền núi tỉnh Thanh Hóa. Chi phí đầu tư hạ tầng các khu tái định cư lớn, thường vượt dự toán nên tỉnh khuyến khích các gia đình thực hiện tái định cư xen ghép. Hệ thống chính trị cơ sở tích cực vận động anh em bà con tặng, cho quỹ đất hợp pháp; xã cùng các ngành hướng dẫn, trợ giúp hoàn thiện thủ tục pháp lý liên quan để các hộ chuyển cư trú, xây dựng nhà ở tại vị trí mới. Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa Cao Văn Cường cho biết: Từ sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành cấp tỉnh với các
địa phương, trong năm 2024 và 2025 đã có 110 hộ được tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, có đất ở để tái định cư xen ghép. Lũy kế có 233 hộ sinh sống ở khu vực nguy cơ cao ảnh hưởng bởi thiên tai đã di chuyển, xây lắp nhà ở mới, cư trú xen ghép với cộng đồng dân cư sở tại.
Theo báo cáo, tỉnh Thanh Hóa đã phân bổ hơn 182 tỷ đồng ngân sách nhà nước hỗ trợ giải phóng mặt bằng, đầu tư cơ sở hạ tầng các khu tái định cư tập trung, liền kề; hỗ trợ kinh phí cho 234 hộ dân di chuyển đến nơi ở mới. Các gia đình chủ động huy động nguồn lực trong khả năng, vay mượn thêm để tái xây dựng nhà ở có giá trị từ 100-280 triệu đồng/ngôi nhà. Bám sát mục tiêu sắp xếp, ổn định dân cư gắn với thực tiễn mỗi địa phương, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Sở Dân tộc và Tôn giáo tham mưu hỗ trợ 110 hộ dân đã tái định cư xen ghép được hưởng kinh phí huy động theo Chỉ thị 22 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về Cuộc vận động hỗ trợ xây dựng nhà ở cho hộ nghèo, hộ gia đình chính sách, hộ còn khó khăn về nhà ở trên địa bàn tỉnh trong 2 năm 2024-2025.
Dù vậy, vẫn còn 365 hộ có nhu cầu tái định cư xen ghép, 102 hộ tái định cư liền kề, 495 hộ cần bố trí tái định cư tập trung phòng tránh sạt lở đất đá, lũ ống, lũ quét. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa Mai Xuân Liêm yêu cầu 29 xã khẩn trương làm việc trực tiếp với từng hộ dân chưa tái định cư xen ghép để nắm bắt điều kiện về quỹ đất, kinh phí và nguyện vọng; vận động các hộ đủ kinh phí đã chủ động tìm được quỹ đất hợp pháp, bảo đảm an toàn khẩn trương triển khai xây nhà; đồng thời gợi mở, với hộ chưa đủ kinh phí, các xã vận dụng tối đa các chương trình, chính sách hiện hành, vận động nhà từ thiện hỗ trợ các hộ xây dựng nhà ở tại vị trí an toàn. Trường hợp hộ gia đình đủ kinh phí xây nhà nhưng không có tiền mua đất hoặc chưa tìm kiếm được quỹ đất tại vị trí an toàn thì các xã rà soát, xác định quỹ đất, thực hiện trình tự, thủ tục bố trí đất ở cho các gia đình và hộ hưởng lợi phải thực hiện nghĩa vụ tài chính liên quan. Với hộ khó khăn, không có kinh phí, không tự lo được đất ở, Ủy ban nhân dân xã rà soát, xác định quỹ đất và thực hiện trình tự, thủ tục trợ giúp các hộ theo đúng quy định hiện hành.
