Dự án đường vành đai phía nam thành phố Thái Bình là dự án trọng điểm của tỉnh, có tổng chiều dài 8,37 km; điểm đầu giao với Quốc lộ 10 tại Km 59+950 thuộc địa phận xã Tự Tân (huyện Vũ Thư), điểm cuối tại nút giao với đường Chu Văn An thuộc địa phận xã Vũ Chính (thành phố Thái Bình).
Đây là tuyến đường hiện đại, tốc độ thiết kế 80 km/giờ, tổng mức đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng. Công trình được khởi công vào tháng 5/2022 với liên danh nhà thầu thi công dự án, gồm: Công ty cổ phần Đầu tư xuất nhập khẩu Thăng Long, Công ty cổ phần 873 xây dựng công trình giao thông và Công ty cổ phần Xây dựng cầu 75.
Đây cũng là dự án giao thông đã giải ngân hết kế hoạch vốn năm 2024 (25,3 tỷ đồng) với quyết tâm đưa công trình vào sử dụng theo đúng kế hoạch đề ra.
Mặc dù vậy, suốt nhiều tháng qua, liên danh nhà thầu vẫn gặp ách tắc trong giải phóng mặt bằng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ dự án. Cả một tuyến đường lớn phải chờ gần chục hộ dân không di dời nhà cửa, tài sản để bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công.
Theo Ủy ban nhân dân huyện Vũ Thư, mặc dù chính quyền đã thương thuyết, vận động, đối thoại nhiều lần; Chủ tịch huyện trực tiếp xuống gặp gỡ, trao đổi, giải thích cặn kẽ chính sách đền bù đúng quy định pháp luật, tuy nhiên, một số hộ dân vẫn không đồng thuận. Các hộ này so sánh với dự án khác trên địa bàn và không nhận đất tái định cư với lý do khu đất này trước đây có mồ mả.
Chính quyền huyện tiếp tục bố trí thêm 2 khu tái định cư nữa gần đó để lựa chọn, nhưng họ vẫn chây ỳ. Cuối cùng, huyện buộc phải lên phương án cưỡng chế vào ngày 31/3/2025 thì các hộ dân mới chấp nhận đồng ý với phương án giải phóng mặt bằng.
Còn tại Khu công nghiệp Hải Long nằm trong Khu kinh tế Thái Bình, dự án đã hoàn thành gần như toàn bộ hạ tầng để đón nhà đầu tư thứ cấp; tuy nhiên, vẫn còn một hộ dân làm nghề chăn nuôi không chịu di dời, bàn giao mặt bằng.
Theo Giám đốc Trung tâm quỹ đất huyện Tiền Hải Bùi Đức Thàn, hộ ông Vũ Văn Xuyên có 1,56 ha trang trại chăn nuôi lợn, là công trình xây dựng không có giấy phép, cho nên theo quy định chỉ được bồi thường, hỗ trợ hơn 6 tỷ đồng.
Tuy nhiên, ông Xuyên dứt khoát không đồng ý, đòi số kinh phí rất lớn được áp dụng đối với công trình có giấy phép. Huyện Tiền Hải đã nhiều lần kiên trì vận động, đối thoại với gia đình ông Xuyên, gần nhất là vào ngày 30/3 vừa qua, song vẫn chưa đi đến đồng thuận.
Sau 3 năm thực hiện Chỉ thị số 08-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thái Bình về tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, thực hiện công tác giải phóng mặt bằng phục vụ triển khai các dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh, đến nay, các huyện, thành phố đã hoàn thành việc thu hồi đất, bồi thường hỗ trợ tái định cư đối với 354 dự án, tổng diện tích là 1.083,2 ha; trong đó, có 37 dự án do người dân tự nguyện hiến đất với diện tích 39,7 ha.
Các địa phương trong tỉnh đang tiếp tục triển khai giải phóng mặt bằng 135 dự án với tổng diện tích gần 2.500 ha; bao gồm diện tích hoàn thành giải phóng mặt bằng là hơn 1.500 ha, diện tích đang tiếp tục giải phóng mặt bằng gần 950 ha.
Mặc dù vậy, lãnh đạo tỉnh Thái Bình cũng nhận thấy công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn còn nhiều bất cập, hạn chế, chưa đạt yêu cầu đề ra, vẫn là điểm nghẽn đối với sự phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh. Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Khắc Thận thẳng thắn chỉ ra nhiều nguyên nhân chủ quan liên quan đến sự lãnh đạo, chỉ đạo của một số địa phương, cơ sở, nhất là người đứng đầu chưa nhận thức đúng tầm quan trọng của công tác giải phóng mặt bằng trong mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh.
Một số cơ quan, đơn vị, lực lượng chức năng chưa tích cực, quyết liệt tham gia. Năng lực, trình độ một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức ở một số đơn vị cấp huyện và cơ sở còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ. Công tác tuyên truyền, vận động của một số địa phương, cơ sở về mục đích, ý nghĩa, giá trị mang lại của các dự án đối với sự phát triển kinh tế-xã hội địa phương chưa phát huy hết hiệu quả, tạo được sự đồng thuận trong dân.
Nhằm khơi thông điểm nghẽn, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thái Bình đã ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TU về tập trung lãnh đạo, chỉ đạo công tác giải phóng mặt bằng. Nghị quyết yêu cầu phải xác định công tác này là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, là trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương; đồng thời là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị nơi có dự án và các cơ quan, đơn vị, lực lượng chức năng có liên quan.
Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thái Bình nêu rõ: “Kết quả, tiến độ giải phóng mặt bằng là thước đo đánh giá năng lực lãnh đạo và tổ chức thực hiện của cấp ủy, chính quyền địa phương, đặc biệt là năng lực của người đứng đầu”. Để khơi thông điểm nghẽn trong giải phóng mặt bằng, tỉnh Thái Bình nhấn mạnh quan điểm về việc hiến đất trên tinh thần tuyên truyền, vận động tạo sự đồng thuận trong nhân dân, tạo cơ chế để khuyến khích, lan tỏa phong trào hiến đất và tài sản trên đất, từ đó mang lại hiệu quả tích cực tại các địa phương.
Bên cạnh việc đề ra các mục tiêu tổng quát, nghị quyết cũng xác định các mục tiêu cụ thể, các mốc thời gian, tiến độ đối với các công trình, dự án trọng điểm đang triển khai để quản lý, giám sát, theo dõi, đánh giá cũng như kịp thời xử lý các tình huống phát sinh.
Thái Bình cũng khẩn trương thành lập Trung tâm Phát triển quỹ đất trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh và kiện toàn, nâng cao năng lực của lực lượng chuyên môn làm công tác giải phóng mặt bằng tại các huyện, thành phố.
Tỉnh chỉ đạo các địa phương tập trung nguồn lực cho công tác giải phóng mặt bằng; ưu tiên bố trí ngân sách thực hiện thu hồi đất, tạo quỹ đất sạch… Cấp ủy đảng, chính quyền các cấp xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết số 10 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy một cách bài bản, có thời gian lộ trình cụ thể, nhất là các địa phương có dự án trọng điểm.
