“Tết Xíp xí” ở Sơn La được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Ngày 16/8, tại di tích lịch sử Đình Chu, bản Chiềng Hạ, xã Quang Huy, huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La đã diễn ra lễ đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia “Tết Xíp xí” của người Thái trắng huyện Quỳnh Nhai và huyện Phù Yên.
Đại diện Cục Di sản văn hóa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La trao chứng nhận cho huyện Phù Yên.
Đại diện Cục Di sản văn hóa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La trao chứng nhận cho huyện Phù Yên.

Theo phong tục của người Thái trắng, “Tết Xíp xí” (xíp xí nghĩa là 14) được tổ chức vào ngày 14 tháng 7 (âm lịch) hằng năm. Nghi lễ này được bắt nguồn từ chu kỳ sản xuất nông nghiệp lúa nước.

Sau khi cày bừa, cấy mạ xong, người nông dân làm lễ gác cày bừa, cúng vía cho trâu, thả trâu trở lại rừng; dâng lễ lên thần linh, tổ tiên cầu mong cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng tươi tốt.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Phù Yên tặng 20 suất học bổng cho các em học sinh có thành tích học tập xuất sắc.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Phù Yên tặng 20 suất học bổng cho các em học sinh có thành tích học tập xuất sắc.

Ở huyện Phù Yên, nghi lễ “Tết Xíp xí” còn gắn với trẻ con nên còn được gọi là Tết của trẻ con. Vào ngày này, nếu trẻ con vẫn đi chăn trâu thì phải gói xôi, gói thịt, gói bánh ít mang đi để ăn và được bố mẹ mua cho quần áo mới.

Người Thái trắng tổ chức nghi lễ “Tết Xíp xí” nhằm tạ công ơn con trâu đã giúp người nông dân cày bừa, một công việc nặng nhọc vất vả; ghi nhớ công ơn những đứa trẻ trực tiếp chăn dắt, chăm sóc trâu; dâng lễ cúng tổ tiên, thần linh để nhờ thần linh, tổ tiên giúp đỡ, trông nom ruộng, nương, cầu cho mùa màng tươi tốt.

“Tết Xíp xí” ở Sơn La được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia ảnh 2“Tết Xíp xí” ở Sơn La được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia ảnh 3

Nhiều hoạt động đặc sắc được tổ chức trong "Tết Xíp xí" và đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Người Thái trắng tại huyện Quỳnh Nhai thì cho rằng tổ chức “Tết Xíp xí” là để sơ kết 6 tháng đầu năm, đây là thời điểm các gia đình đã vừa cấy lúa xong…

Sau một thời gian sưu tầm tài liệu, xây dựng hồ sơ trình xin ý kiến các sở, ngành của tỉnh Sơn La; chỉnh sửa hoàn thiện và trình, đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, ngày 9/8/2024, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có Quyết định số 2313/QĐ-BVHTTDL công bố nghi lễ “Tết Xíp xí” của người Thái Trắng ở Sơn La vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Đây là niềm vinh dự, tự hào lớn đối với cộng đồng người Thái trắng tại 2 huyện Phù Yên và Quỳnh Nhai; là động lực để cấp ủy, chính quyền và nhân dân 2 huyện cùng nhau quảng bá, giới thiệu nghi lễ “Tết Xíp xí” tới du khách thập phương. Qua đó, góp phần thúc đẩy trách nhiệm trao truyền di sản giữa các thế hệ và thực hành di sản trong đời sống đương đại.

“Tết Xíp xí” ở Sơn La được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia ảnh 5“Tết Xíp xí” ở Sơn La được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia ảnh 6

Thi đi cầu treo và thi vót đũa dịp “Tết Xíp xí” tại huyện Phù Yên.

Phát biểu tại buổi lễ, bà Tráng Thị Xuân, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La đề nghị trong thời gian tới, huyện Phù Yên cần tiếp tục giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa tốt đẹp “Tết Xíp xí”; gắn di sản văn hóa phi vật thể với phát triển kinh tế-xã hội, đề nghị huyện Phù Yên tiếp tục gắn phát triển du lịch với văn hóa, con người và lịch sử, góp phần đưa di sản thành tài sản, biến tiềm lực thành nguồn lực phát triển của địa phương, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân.

Tỉnh Sơn La có 12 dân tộc anh em cùng chung sống, trong đó đông nhất là người Thái, chiếm 53,72% dân số toàn tỉnh, đóng một vai trò quan trọng trong sinh hoạt văn hóa của cộng đồng; đã và đang giữ vị trí quan trọng trong khối đoàn kết các dân tộc trong tỉnh.

“Tết Xíp xí” ở Sơn La được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia ảnh 7“Tết Xíp xí” ở Sơn La được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia ảnh 8

Sơn La có hai ngành Thái, đó là Thái đen và Thái trắng. Trong đó người Thái đen chiếm đa số. Người Thái cư trú hầu khắp 12 huyện, thành phố của tỉnh, có huyện người Thái chiếm đến 70% dân số.

Người Thái đen tập trung chủ yếu ở thành phố Sơn La và các huyện: Mường La, Thuận Châu, Mai Sơn, Sông Mã, Yên Châu.

Người Thái trắng cư trú dọc theo triền sông Đà, ở các vùng thấp, chủ yếu ở các huyện Phù Yên, Bắc Yên, Mộc Châu, Quỳnh Nhai và Mường La.

Nhân dịp này, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Phù Yên đã tặng 20 suất học bổng cho các em học sinh có thành tích học tập xuất sắc trên địa bàn huyện.

Có thể bạn quan tâm

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.