Tạo nguồn nhân lực phục vụ chuyển đổi số

Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 hướng tới mục tiêu kép là vừa phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, vừa hình thành các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có năng lực vươn ra toàn cầu. Trong hành trình đó, nhân lực số đóng vai trò cốt lõi, quyết định sự thành công của quá trình chuyển đổi số quốc gia.
Sinh viên công nghệ thông tin tại Trường đại học FPT Hà Nội. (Ảnh TRẦN HẢI)
Sinh viên công nghệ thông tin tại Trường đại học FPT Hà Nội. (Ảnh TRẦN HẢI)

Thời điểm năm 2000, Việt Nam chỉ có khoảng 50 nghìn người làm việc trong lĩnh vực công nghệ thông tin-truyền thông (ICT) và đóng góp cho GDP khoảng 0,5%. Sau hơn 20 năm, nguồn nhân lực này đã “vượt ngưỡng” hơn 1 triệu người và đóng góp tới 14,3% GDP. Theo dự báo, đến năm 2030, cả nước cần tới 2,5 triệu nhân lực phục vụ chuyển đổi số, việc đẩy mạnh đào tạo nhân lực ICT là rất cấp bách.

Số lượng chưa song hành chất lượng

Theo báo cáo của Bộ Thông tin và Truyền thông, Việt Nam có khoảng 1,5 triệu lao động đang làm việc trong lĩnh vực ICT. Cả nước hiện có 168 trường đại học, 520 trường nghề đào tạo về ICT với tổng số sinh viên tốt nghiệp hằng năm đạt hơn 84 nghìn người, gồm khoảng 50 nghìn người bậc đại học và khoảng 34 nghìn người bậc cao đẳng, trung cấp.

Tuy nhiên, khảo sát của TopDev, một tổ chức tuyển dụng uy tín cho thấy chỉ có khoảng 30% số sinh viên tốt nghiệp đáp ứng kỹ năng và chuyên môn của nhà tuyển dụng. Sinh viên đào tạo ra không đáp ứng yêu cầu phải đào tạo lại hoặc chuyển nghề, gây lãng phí lớn nguồn lực xã hội. Mặt khác, hạn chế còn nằm ở khâu đào tạo nhân lực số theo từng ngành, lĩnh vực, đặt ra bài toán cần thúc đẩy đào tạo công nghệ trong từng chuyên ngành, lĩnh vực hẹp, như nhân lực y tế số, du lịch số hay nông nghiệp số.

Phó Cục trưởng Công nghiệp công nghệ thông tin và truyền thông (Bộ Thông tin và Truyền thông) Nguyễn Thanh Tuyên cho biết: Trên thế giới, ICT là một trong ba ngành giảm nhân sự nhanh nhất trong 5 năm qua với mức 23%. Từ cuối năm 2022 đến nay, đã có khoảng 380 nghìn lao động mất việc, chiếm 1,9% nhân sự toàn cầu. Theo Layoffs.fyi (trang chuyên theo dõi tình trạng sa thải nhân viên ngành công nghệ), số lượng nhân sự công nghệ bị sa thải năm 2023 cao hơn hai năm 2020 và 2021 cộng lại. Amazon là nơi có nhiều người bị sa thải nhất trong 12 tháng qua (hơn 27 nghìn nhân sự), tiếp theo là Meta (khoảng 21 nghìn), Google (hơn 12 nghìn) và Microsoft (hơn 11 nghìn).

Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng chung khi ghi nhận sự đảo chiều sau giai đoạn bùng nổ tuyển dụng. Công nghệ thông tin đã trở thành một trong ba ngành giảm nhân sự nhanh nhất ba năm qua. Trong đó, doanh nghiệp ở Thành phố Hồ Chí Minh tỷ lệ cắt giảm nhân sự lên tới hơn 22%; còn ở Hà Nội 14,7% số doanh nghiệp giảm lương, thưởng. Theo bà Nguyễn Thị Thu Giang (Công ty tuyển dụng Navigos), các doanh nghiệp ngày càng tuyển dụng đầu vào chặt chẽ hơn, dẫn đến áp lực cho nhân sự công nghệ thông tin tìm việc mới. Rất nhiều nhân sự thiếu kỹ năng mềm và ngoại ngữ, nhiều người quen với việc được săn đón cho nên đến khi rơi vào tình trạng phải đi tìm việc thì lúng túng, không hiểu thị trường, không xác định được mức lương kỳ vọng... Chính tư duy thiếu linh hoạt đã khiến cho các nhân sự khi cân nhắc về công việc mới luôn thấy thách thức nhiều hơn cơ hội.

Áp dụng các mô hình đào tạo mới

Mặc dù làn sóng sa thải nhân lực ngành công nghệ thông tin chưa dừng lại, nhưng theo dự báo tại Việt Nam, một số vị trí việc làm vẫn sẽ có nhu cầu tuyển dụng ngày một cao và thị trường chưa đáp ứng được như kỹ sư dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây (cloud computing). Viện trưởng Đào tạo và Công nghệ MISA Nguyễn Thanh Tùng chia sẻ: Trong bối cảnh hiện nay, sinh viên có kỹ năng, kiến thức về AI, biết cách sử dụng công cụ AI chắc chắn sẽ có khả năng được tuyển dụng, phát triển tốt hơn những người khác. “AI không lấy đi công việc của bạn, nhưng người biết sử dụng AI có thể lấy đi công việc của bạn”, ông Tùng nhắc lại một câu nói rất hay về AI.

Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lớn trong lộ trình phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin để đáp ứng các nhu cầu mới của thị trường. Chính vì vậy, chất lượng đào tạo luôn là yếu tố cần đặt lên hàng đầu đối với các cơ sở đào tạo. Các cơ sở đại học cần chuyển mình mạnh mẽ để đáp ứng thách thức mới như yêu cầu ngày càng khắt khe của doanh nghiệp cũng như sự thay đổi nhanh chóng của các công nghệ mới. Theo Bộ Thông tin và Truyền thông, lời giải cho nhân lực số ở Việt Nam chính là đại học số. Còn nếu các trường đại học vẫn làm theo cách đào tạo cũ như hiện nay sẽ bị giới hạn bởi giáo viên cả về số lượng và chất lượng.

Dự kiến, năm 2024 sẽ có năm trường đại học triển khai thí điểm mô hình giáo dục đại học số. Bên cạnh đó, Bộ Thông tin và Truyền thông cũng đề xuất các cơ sở giáo dục đại học cần nhân rộng mô hình “3 hóa” trong quá trình đào tạo. Đơn cử, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông và Công ty cổ phần công nghệ VMO Holdings đã triển khai mô hình hợp tác đào tạo “3 hóa”: Doanh nghiệp hóa, chứng chỉ hóa và quốc tế hóa. Trong đó, doanh nghiệp tham gia xây dựng giáo trình, đồng hành với 30% thời lượng giảng dạy bởi chuyên gia đến từ doanh nghiệp. Các chương trình đào tạo chuyên môn và kỹ năng mềm cũng được hướng theo chuẩn quốc tế, chứng chỉ quốc tế, ứng dụng nền tảng số, thực hành trực tuyến trong khi thời gian đào tạo lại được rút ngắn từ 4,5 năm xuống còn 3,5 năm.

Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, để hỗ trợ các trường đại học, Bộ sẽ ra báo cáo hằng năm về nhu cầu sử dụng nhân lực công nghệ thông tin, công nghệ số và gửi cho các trường. Bên cạnh đó, Bộ sẽ tạo ra nhu cầu về nhân lực số thông qua thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển công nghiệp bán dẫn; hỗ trợ, thúc đẩy các doanh nghiệp công nghệ số đi ra nước ngoài chinh phục thị trường toàn cầu, biến Việt Nam thành trung tâm chuyển đổi số toàn cầu. Ngoài ra, Bộ cũng kêu gọi một số doanh nghiệp công nghệ số lớn đầu tư vào các Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển của Đại học Quốc gia, tạo ra gắn kết của hàng chục nghìn doanh nghiệp công nghệ số với các trường đại học,... ■

Có thể bạn quan tâm

Dự án Nhà ở xã hội tại Khu đô thị Đặng Xá, xã Thuận An, Hà Nội (Ảnh BẢO LONG)

Thúc đẩy mạnh mẽ nhà ở cho thuê

Trong điều kiện hiện nay, việc tiếp cận, sở hữu nhà ở đối với phần đông người dân còn gặp nhiều khó khăn. Do đó, phát triển nhà ở cho thuê được xác định là hướng đi chủ lực trong tương lai, hướng tới mục tiêu bảo đảm quyền có nhà ở cho người dân.

Hiện nay, Đảng và Nhà nước chú trọng đầu tư vận tải đường sắt đã đặt ra bài toán về đào tạo nhân lực đường sắt chất lượng là việc làm cấp thiết để ngay khi hoàn thiện các tuyến đường sắt có đủ nhân lực có trình độ, năng lực làm chủ công nghệ, vận hành tốt được loại hình vận tải ưu việt này đem lại.

Đào tạo ít nhất 35.000 nhân lực đường sắt đến năm 2030

Sự phát triển mạnh mẽ của các dự án đường sắt hiện đại, nhất là đường sắt tốc độ cao, đang đặt ra yêu cầu cấp bách về nguồn nhân lực chất lượng cao. Chính phủ đã đặt mục tiêu đào tạo ít nhất 35.000 nhân lực ngành đường sắt trong giai đoạn 2025-2030, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại.

Bà Hà Thu Giang, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Tín dụng xanh tăng mạnh, nhưng doanh nghiệp vẫn khó tiếp cận vốn

Dư nợ tín dụng xanh đã tăng gấp 4,6 lần sau gần một thập kỷ triển khai, nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ cũng từng bước được hoàn thiện. Tuy nhiên, những vướng mắc về tiêu chí dự án xanh, dữ liệu môi trường và năng lực đáp ứng các yêu cầu ESG của doanh nghiệp vẫn đang ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp.

Khơi dậy niềm tin vì mục tiêu hai con số

Khơi dậy niềm tin vì mục tiêu hai con số

Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân, ông Nguyễn Văn Tưởng, Chủ tịch Công ty Trầm hương Khánh Hòa, cho rằng: Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần tiếp tục cải cách thể chế, khơi thông nguồn lực và khơi dậy khát vọng phát triển của toàn xã hội.

Nhân viên Công ty Điện lực Lào Cai tăng cường kiểm tra, bảo dưỡng lưới điện nhằm bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định trong mùa nắng nóng.

Lào Cai: Chống lãng phí điện, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số

Nắng nóng kéo dài, nhu cầu điện tăng cao, phụ tải liên tục lập đỉnh mới. Trong khi hàng nghìn tỷ đồng đang được đầu tư cho các công trình nguồn và lưới điện, một giải pháp mang lại hiệu quả tức thời lại nằm ngay trong thói quen sử dụng điện hằng ngày của mỗi cơ quan, doanh nghiệp và người dân. Đó là chống lãng phí điện.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 23/6: Cổ phiếu ngân hàng và bất động sản dẫn dắt thị trường tăng điểm

Phiên giao dịch ngày 23/6, thị trường chứng khoán Việt Nam đóng cửa trong sắc xanh khi nhóm ngân hàng và bất động sản đồng loạt bứt phá, giúp VN-Index tăng 0,6%. Thanh khoản toàn thị trường vọt lên hơn 30.856 tỷ đồng, trong khi khối ngoại quay lại mua ròng mạnh, góp phần củng cố tâm lý tích cực của nhà đầu tư.

Đồng chí Trương Thị Bích Hạnh, Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại hội nghị.

Đánh giá thực chất việc triển khai Nghị quyết 68 để có giải pháp phù hợp thực tiễn phát triển

Sáng 23/6, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức hội nghị triển khai kế hoạch giám sát việc thực hiện chương trình hành động số 02-CTrHĐ/TU ngày 16/8/2025 của Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

Khách tham quan triển lãm quan tâm đến sản phẩm của các doanh nghiệp Việt Nam.

Doanh nghiệp Việt Nam tìm cơ hội tại Triển lãm nhập khẩu Hàn Quốc 2026

Việc tham dự Triển lãm nhập khẩu Hàn Quốc 2026 (Korea Import Expo 2026-KIE 2026) không chỉ là cơ hội các doanh nghiệp Việt Nam giới thiệu hàng hóa, mà còn là điểm gặp gỡ giữa năng lực sản xuất, khát vọng vươn ra quốc tế của doanh nghiệp Việt Nam với nhu cầu, tiêu chuẩn và mạng lưới phân phối hiện đại của thị trường Hàn Quốc.

Đoàn công tác của Hội đồng Dân tộc của Quốc hội và Đảng ủy Tập đoàn Điện lực Việt Nam, cùng đại diện Tổng công ty Điện lực miền bắc (EVNNPC) làm việc với Công ty Điện lực Lai Châu. (Ảnh: AN NGUYÊN)

Điện lực Lai Châu đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả bảo đảm an ninh năng lượng

Là địa phương miền núi biên giới có địa hình phức tạp, dân cư phân bố không đồng đều, nhiều đồng bào dân tộc sinh sống tại vùng sâu, vùng xa, Lai Châu đặt ra những yêu cầu đặc thù đối với công tác quản lý, vận hành hệ thống điện, bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và đời sống nhân dân.

Các diễn giả chung nhận định, trong chuyển đổi số, dữ liệu đã và đang trở thành một loại tài sản chiến lược, quyết định tới năng lực cạnh tranh của tổ chức, doanh nghiệp và cả nền kinh tế. (Ảnh: HNV)

Kiến tạo hạ tầng dữ liệu cho thị trường đấu giá trong kỷ nguyên số

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ, với yêu cầu ngày càng cao về dữ liệu, kết nối, minh bạch và hiệu quả quản trị cộng với việc dữ liệu đang trở thành nguồn lực mới của nền kinh tế số, việc ra mắt hệ thống thông tin và số hóa tài sản đấu giá là một việc làm kịp thời.

Đoàn đại biểu tỉnh Tây Ninh do đồng chí Nguyễn Văn Quyết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy làm Trưởng đoàn chào Đại sứ Việt Nam tại Bỉ.

Tây Ninh mở rộng cánh cửa hợp tác với châu Âu

Nhằm thu hút nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, tỉnh Tây Ninh đang đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến đầu tư tại thị trường châu Âu, hướng tới thu hút các dòng vốn chất lượng cao, công nghệ tiên tiến và mô hình phát triển bền vững.