Tạo nguồn nhân lực phục vụ chuyển đổi số

Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 hướng tới mục tiêu kép là vừa phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, vừa hình thành các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có năng lực vươn ra toàn cầu. Trong hành trình đó, nhân lực số đóng vai trò cốt lõi, quyết định sự thành công của quá trình chuyển đổi số quốc gia.
Sinh viên công nghệ thông tin tại Trường đại học FPT Hà Nội. (Ảnh TRẦN HẢI)
Sinh viên công nghệ thông tin tại Trường đại học FPT Hà Nội. (Ảnh TRẦN HẢI)

Thời điểm năm 2000, Việt Nam chỉ có khoảng 50 nghìn người làm việc trong lĩnh vực công nghệ thông tin-truyền thông (ICT) và đóng góp cho GDP khoảng 0,5%. Sau hơn 20 năm, nguồn nhân lực này đã “vượt ngưỡng” hơn 1 triệu người và đóng góp tới 14,3% GDP. Theo dự báo, đến năm 2030, cả nước cần tới 2,5 triệu nhân lực phục vụ chuyển đổi số, việc đẩy mạnh đào tạo nhân lực ICT là rất cấp bách.

Số lượng chưa song hành chất lượng

Theo báo cáo của Bộ Thông tin và Truyền thông, Việt Nam có khoảng 1,5 triệu lao động đang làm việc trong lĩnh vực ICT. Cả nước hiện có 168 trường đại học, 520 trường nghề đào tạo về ICT với tổng số sinh viên tốt nghiệp hằng năm đạt hơn 84 nghìn người, gồm khoảng 50 nghìn người bậc đại học và khoảng 34 nghìn người bậc cao đẳng, trung cấp.

Tuy nhiên, khảo sát của TopDev, một tổ chức tuyển dụng uy tín cho thấy chỉ có khoảng 30% số sinh viên tốt nghiệp đáp ứng kỹ năng và chuyên môn của nhà tuyển dụng. Sinh viên đào tạo ra không đáp ứng yêu cầu phải đào tạo lại hoặc chuyển nghề, gây lãng phí lớn nguồn lực xã hội. Mặt khác, hạn chế còn nằm ở khâu đào tạo nhân lực số theo từng ngành, lĩnh vực, đặt ra bài toán cần thúc đẩy đào tạo công nghệ trong từng chuyên ngành, lĩnh vực hẹp, như nhân lực y tế số, du lịch số hay nông nghiệp số.

Phó Cục trưởng Công nghiệp công nghệ thông tin và truyền thông (Bộ Thông tin và Truyền thông) Nguyễn Thanh Tuyên cho biết: Trên thế giới, ICT là một trong ba ngành giảm nhân sự nhanh nhất trong 5 năm qua với mức 23%. Từ cuối năm 2022 đến nay, đã có khoảng 380 nghìn lao động mất việc, chiếm 1,9% nhân sự toàn cầu. Theo Layoffs.fyi (trang chuyên theo dõi tình trạng sa thải nhân viên ngành công nghệ), số lượng nhân sự công nghệ bị sa thải năm 2023 cao hơn hai năm 2020 và 2021 cộng lại. Amazon là nơi có nhiều người bị sa thải nhất trong 12 tháng qua (hơn 27 nghìn nhân sự), tiếp theo là Meta (khoảng 21 nghìn), Google (hơn 12 nghìn) và Microsoft (hơn 11 nghìn).

Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng chung khi ghi nhận sự đảo chiều sau giai đoạn bùng nổ tuyển dụng. Công nghệ thông tin đã trở thành một trong ba ngành giảm nhân sự nhanh nhất ba năm qua. Trong đó, doanh nghiệp ở Thành phố Hồ Chí Minh tỷ lệ cắt giảm nhân sự lên tới hơn 22%; còn ở Hà Nội 14,7% số doanh nghiệp giảm lương, thưởng. Theo bà Nguyễn Thị Thu Giang (Công ty tuyển dụng Navigos), các doanh nghiệp ngày càng tuyển dụng đầu vào chặt chẽ hơn, dẫn đến áp lực cho nhân sự công nghệ thông tin tìm việc mới. Rất nhiều nhân sự thiếu kỹ năng mềm và ngoại ngữ, nhiều người quen với việc được săn đón cho nên đến khi rơi vào tình trạng phải đi tìm việc thì lúng túng, không hiểu thị trường, không xác định được mức lương kỳ vọng... Chính tư duy thiếu linh hoạt đã khiến cho các nhân sự khi cân nhắc về công việc mới luôn thấy thách thức nhiều hơn cơ hội.

Áp dụng các mô hình đào tạo mới

Mặc dù làn sóng sa thải nhân lực ngành công nghệ thông tin chưa dừng lại, nhưng theo dự báo tại Việt Nam, một số vị trí việc làm vẫn sẽ có nhu cầu tuyển dụng ngày một cao và thị trường chưa đáp ứng được như kỹ sư dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây (cloud computing). Viện trưởng Đào tạo và Công nghệ MISA Nguyễn Thanh Tùng chia sẻ: Trong bối cảnh hiện nay, sinh viên có kỹ năng, kiến thức về AI, biết cách sử dụng công cụ AI chắc chắn sẽ có khả năng được tuyển dụng, phát triển tốt hơn những người khác. “AI không lấy đi công việc của bạn, nhưng người biết sử dụng AI có thể lấy đi công việc của bạn”, ông Tùng nhắc lại một câu nói rất hay về AI.

Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lớn trong lộ trình phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin để đáp ứng các nhu cầu mới của thị trường. Chính vì vậy, chất lượng đào tạo luôn là yếu tố cần đặt lên hàng đầu đối với các cơ sở đào tạo. Các cơ sở đại học cần chuyển mình mạnh mẽ để đáp ứng thách thức mới như yêu cầu ngày càng khắt khe của doanh nghiệp cũng như sự thay đổi nhanh chóng của các công nghệ mới. Theo Bộ Thông tin và Truyền thông, lời giải cho nhân lực số ở Việt Nam chính là đại học số. Còn nếu các trường đại học vẫn làm theo cách đào tạo cũ như hiện nay sẽ bị giới hạn bởi giáo viên cả về số lượng và chất lượng.

Dự kiến, năm 2024 sẽ có năm trường đại học triển khai thí điểm mô hình giáo dục đại học số. Bên cạnh đó, Bộ Thông tin và Truyền thông cũng đề xuất các cơ sở giáo dục đại học cần nhân rộng mô hình “3 hóa” trong quá trình đào tạo. Đơn cử, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông và Công ty cổ phần công nghệ VMO Holdings đã triển khai mô hình hợp tác đào tạo “3 hóa”: Doanh nghiệp hóa, chứng chỉ hóa và quốc tế hóa. Trong đó, doanh nghiệp tham gia xây dựng giáo trình, đồng hành với 30% thời lượng giảng dạy bởi chuyên gia đến từ doanh nghiệp. Các chương trình đào tạo chuyên môn và kỹ năng mềm cũng được hướng theo chuẩn quốc tế, chứng chỉ quốc tế, ứng dụng nền tảng số, thực hành trực tuyến trong khi thời gian đào tạo lại được rút ngắn từ 4,5 năm xuống còn 3,5 năm.

Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, để hỗ trợ các trường đại học, Bộ sẽ ra báo cáo hằng năm về nhu cầu sử dụng nhân lực công nghệ thông tin, công nghệ số và gửi cho các trường. Bên cạnh đó, Bộ sẽ tạo ra nhu cầu về nhân lực số thông qua thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển công nghiệp bán dẫn; hỗ trợ, thúc đẩy các doanh nghiệp công nghệ số đi ra nước ngoài chinh phục thị trường toàn cầu, biến Việt Nam thành trung tâm chuyển đổi số toàn cầu. Ngoài ra, Bộ cũng kêu gọi một số doanh nghiệp công nghệ số lớn đầu tư vào các Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển của Đại học Quốc gia, tạo ra gắn kết của hàng chục nghìn doanh nghiệp công nghệ số với các trường đại học,... ■

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 28/1: Cổ phiếu ngân hàng và bất động sản bị bán mạnh, VN-Index giảm tiếp gần 28 điểm

Phiên giao dịch ngày 28/1, thị trường chứng khoán Việt Nam chìm trong sắc đỏ. Các nhóm ngành cổ phiếu như ngân hàng, bất động sản... cùng hàng loạt cổ phiếu lớn giảm sàn kéo chỉ số VN-Index lao dốc, thủng ngưỡng 1.800 điểm. Dù lực cầu bắt đáy xuất hiện cuối phiên, VN-Index vẫn giảm 27,59 điểm, xuống mức 1.802,91 điểm.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc - Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc – Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc là cửa ngõ quan trọng, góp phần đưa đảo ngọc trở thành điểm đến du lịch hàng đầu khu vực và quốc tế. Với vị trí chiến lược tại cực nam Tổ quốc, sân bay Phú Quốc đã và đang khẳng định vai trò then chốt trong việc kết nối Phú Quốc với thế giới, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Nguồn: THX/TTXVN)

Giá dầu lập đỉnh 15 tháng, kim loại quý kéo MXV-Index giảm mạnh

Thị trường hàng hóa vừa trải qua một phiên giao dịch đầy biến động với diễn biến phân hóa. Áp lực chốt lời mạnh trên thị trường bạc và bạch kim đã góp phần kéo chỉ số MXV-Index giảm 1,7%, xuống còn 2.685 điểm, chấm dứt chuỗi tăng 5 phiên liên tiếp trước đó.

Ủy ban nhân dân xã Cà Ná (Khánh Hòa) dựng pa-nô tuyên truyền về quy hoạch các dự án trọng điểm để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương trong tương lai. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná

Ngày 28/1, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa ban hành Quyết định số 399/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư thực hiện Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná - dự án trọng điểm có ý nghĩa chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định rõ mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến của những sự kiện quốc tế. Việc đặc khu Phú Quốc là địa điểm tổ chức Hội nghị cấp cao APEC 2027 là vinh dự lớn đối với đất nước, là cơ hội để Đảo Ngọc khẳng định vị thế trung tâm kinh tế-du lịch-đối ngoại tầm vóc khu vực và thế giới.

Đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Lào làm việc tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Tăng cường hợp tác điện lực Việt Nam-Lào trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng

Những năm qua, hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, nhất là trong kết nối hạ tầng hệ thống điện và trao đổi điện năng Việt Nam và Lào được đẩy mạnh, có thể coi là điểm sáng trong quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai nước. Hiện tổng công suất từ các nhà máy điện tại Lào đã vận hành và bán điện về Việt Nam là 2.379MW.

Mỗi ngày có hàng trăm công nhân, thiết bị đang tập trung thi công các gói thầu thuộc dự án đường Động lực Điện Biên.

Hối hả trên công trình đường động lực Điện Biên

Nỗ lực vì mục tiêu hoàn thành Đường giao thông kết nối các khu vực kinh tế trọng điểm dọc trục QL279, QL12 (gọi tắt là đường Động lực Điện Biên), suốt nhiều ngày qua hàng nghìn công nhân cùng máy móc, thiết bị miệt mài làm việc. Cả kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026 vừa qua, công trường ngày đêm vẫn rầm rập tiếng máy, tiếng người…

Các giải pháp công nghệ cho ô-tô điện được trưng bày tại Triển lãm Thành tựu đất nước "80 năm hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc". (Ảnh: Thế Đại)

Kinh tế số thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng

Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc chiến lược để thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Lực lượng Quản lý thị trường Quảng Ninh kiểm tra cơ sở kinh doanh của ông Trần Hữu Quyền ở phường Móng Cái 2.

Quảng Ninh: Bảo đảm bình ổn thị trường trong dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thực hiện tháng cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và an toàn vệ sinh thực phẩm dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026; Lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Quảng Ninh đã phát hiện và xử lý vi phạm với tổng số tiền phạt hơn 13 tỷ đồng. Góp phần bình ổn thị trường và bảo đảm sức khỏe cho nhân dân.

Ảnh minh họa.

Thanh khoản suy giảm mạnh, VN-Index mất hơn 13 điểm trước áp lực từ nhóm bất động sản

Phiên giao dịch ngày 27/1, thị trường chứng khoán Việt Nam phân hóa rõ nét. Thanh khoản toàn thị trường giảm sâu, tổng giá trị giao dịch chỉ đạt hơn 27.781 tỷ đồng. Áp lực điều chỉnh mạnh tại nhóm bất động sản cùng diễn biến bán ròng của khối ngoại đã kéo VN-Index giảm 13,22 điểm, xuống mức 1.830,5 điểm khi kết thúc phiên.

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

Theo Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết 254/2025 của Quốc hội, từ năm 2026, Luật Đất đai bổ sung hai trường hợp được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu, nhằm tháo gỡ vướng mắc tồn tại kéo dài trong công tác quản lý, sử dụng đất đai.

Cục trưởng Mai Xuân Thành phát biểu tại hội nghị.

Tối ưu nguồn lực triển khai chuyển đổi số mang tính nền tảng của mô hình quản lý thuế mới

Sáng 26/1, Cục Thuế tổ chức Hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến cả nước triển khai nhiệm vụ “Tư vấn tái thiết kế quy trình nghiệp vụ quản lý thuế và lập hồ sơ yêu cầu xây dựng hệ thống công nghệ thông tin theo mô hình quản lý thuế mới”, nhằm tối ưu nguồn lực và thúc đẩy chuyển đổi số mang tính nền tảng, dài hạn.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng ngày 27/1: Vàng miếng, vàng nhẫn tiếp tục chinh phục đỉnh mới

Giá vàng thế giới hôm nay (27/1) phá vỡ mọi kỷ lục, giao dịch ở mức 5.073,2 USD/ounce trong bối cảnh dòng tiền trú ẩn chảy mạnh vào kim loại quý do tâm lý lo ngại rủi ro của nhà đầu tư. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC đạt mức cao chưa từng có, niêm yết lần lượt ở mức 177 triệu đồng/lượng và 176 triệu đồng/lượng.