Hướng đi này không chỉ nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản mà còn tạo sinh kế bền vững, giúp người dân ổn định đầu ra, từng bước giải quyết bài toán được mùa mất giá.
Vị “ngọt” của dứa
Những ngày này, dọc tuyến Quốc lộ 48D, những triền đồi bạt ngàn màu xanh của dứa ở xã Quỳnh Thắng - “thủ phủ” dứa của Nghệ An, rộn ràng không khí thu hoạch. Trên những cánh đồng dứa Queen mênh mông, người dân tất bật cắt quả, đóng hàng. Dọc các trục đường, xe tải nối đuôi nhau chờ lấy dứa, tạo nên bức tranh sản xuất nhộn nhịp hiếm thấy.
Bà Lê Thị Hoa, một hộ trồng dứa tại xã Quỳnh Thắng chia sẻ, gia đình bà có hơn 2ha dứa, những năm gần đây người dân rất phấn khởi vì dứa được mùa, được giá. “Thu hoạch đến đâu thương lái mua hết đến đó. Giá hiện nay từ 7.000-8.500 đồng/kg tùy loại, tính ra mỗi héc-ta sau khi trừ chi phí cho thu nhập hơn 150 triệu đồng”, bà Hoa nói.
Cách đó không xa, gia đình ông Phạm Đức Tuyên, ở Thôn 1, cũng đang bước vào vụ thu hoạch hơn 5ha dứa.
Ông Tuyên nhớ lại: “Những năm trước, giá dứa xuống chỉ còn 2.000-3.000 đồng/kg, người dân thua lỗ, dứa bị bỏ đầy đường. Vài năm trở lại đây, giá duy trì ở mức cao, có lúc lên tới 12.000 đồng/kg”.
Theo ông, nhờ kinh nghiệm sản xuất, nhiều hộ dân đã chủ động “ép” dứa ra quả “rải vụ” theo từng đợt, phân chia diện tích thu hoạch quanh năm thay vì dồn vào chính vụ từ tháng 2 đến tháng 6 như trước đây. Cách làm này giúp hạn chế tình trạng cung vượt cầu, giảm rủi ro được mùa rớt giá. Bên cạnh đó, người dân còn có kinh nghiệm rải lưới đen che nắng hè nên hạn chế việc quả dứa lúc chín bị rám nắng, giảm phẩm cấp quả.
Không chỉ người trồng dứa, thương lái cũng hưởng lợi từ sức tiêu thụ tăng cao. Anh Đinh Bạt Phong, một thương lái thu mua lớn trên địa bàn cho biết, mỗi ngày thu mua hơn 10 tấn dứa đưa vào các tỉnh phía nam. “Nguồn cung hạn chế, trong khi nhu cầu tăng, nên chúng tôi phải đặt cọc trước gần một tháng để giữ hàng. Dứa bán chạy, bà con vui mà thương lái cũng vui”, anh Phong nói.
Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Quỳnh Thắng Hồ Anh Thắng, xã hiện có hơn 2.000ha dứa với hơn 1.000 hộ trồng. Một tín hiệu mừng, nhiều hộ đã tích lũy đất trồng hàng chục héc-ta dứa, trở thành tỷ phú dứa trên vùng đất đồi Quỳnh Thắng. Cây dứa đã trở thành cây trồng chủ lực, góp phần nâng thu nhập bình quân cho người dân vùng bán sơn địa này lên hơn 58,7 triệu đồng/người/năm, giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 3,2%.
“Xã đã xây dựng được vùng trồng dứa đạt tiêu chuẩn VietGAP 50ha, GlobalGAP hơn 30ha cùng các sản phẩm dứa quả tươi, dứa sấy dẻo đạt OCOP 3 sao, tạo uy tín thương hiệu nông sản”, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Quỳnh Thắng cho biết.
Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, nhất là quỹ đất dồi dào, khí hậu phù hợp và truyền thống sản xuất nông nghiệp lâu đời, Nghệ An xác định cây dứa là một trong những cây trồng có tiềm năng phát triển theo hướng hàng hóa, phục vụ chế biến và xuất khẩu. Hiện nay, toàn tỉnh có hơn 2.000ha trồng dứa ổn định và đang tiếp tục mở rộng phát triển. Các địa phương trồng dứa tập trung với diện tích lớn từ trước tới nay là các xã thuộc vùng Tây Quỳnh Lưu cũ, như Quỳnh Thắng, Tân Thắng,…
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An Võ Thị Nhung nhận định: Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, nhất là quỹ đất dồi dào, khí hậu phù hợp và truyền thống sản xuất nông nghiệp lâu đời, Nghệ An xác định cây dứa là một trong những cây trồng có tiềm năng phát triển theo hướng hàng hóa, phục vụ chế biến và xuất khẩu. Hiện nay, toàn tỉnh có hơn 2.000ha trồng dứa ổn định và đang tiếp tục mở rộng phát triển. Các địa phương trồng dứa tập trung với diện tích lớn từ trước tới nay là các xã thuộc vùng Tây Quỳnh Lưu cũ, như Quỳnh Thắng, Tân Thắng,…
Định hình vùng nguyên liệu quy mô lớn
Ngoài Quỳnh Thắng, nhiều địa phương vùng đồi khác ở Nghệ An đang tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, xây dựng vùng nguyên liệu dứa quy mô lớn, điển hình các xã Vân Du, Tân Kỳ, Tân Phú, Tân An, Nghĩa Đồng, Nghĩa Hành, Tiên Đồng, Tân An, Đại Đồng. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt khoảng 5.000ha dứa và hướng đến 10.000ha dứa trong thời gian sớm nhất.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Giai Xuân Bùi Đức Hồng cho biết, địa phương có hơn 2.000ha đất phù hợp trồng dứa. Mục tiêu năm 2026 trồng ít nhất 300ha. “Chỉ trong một tháng đã có 128 hộ đăng ký với tổng diện tích 154ha; trong đó có nhiều cán bộ xã hay đảng viên gương mẫu tiên phong trồng dứa. Xã đã ký hợp đồng liên kết với doanh nghiệp để cung cấp giống, hỗ trợ kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm, giúp người dân yên tâm sản xuất”, ông Hồng nói.
Bên cạnh các địa phương thuộc huyện Tân Kỳ cũ, nông dân tại các địa phương thuộc huyện Thanh Chương cũ cũng tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đại Đồng Trần Thanh Nga chia sẻ, chuyển đổi sang trồng dứa là bước đi quan trọng nhằm nâng cao giá trị sản xuất trên đơn vị diện tích, phù hợp định hướng phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững của địa phương.
Nghị quyết số 34/2025/NQ-HĐND quy định nhiều chính sách hỗ trợ phát triển vùng nguyên liệu dứa, như hỗ trợ 80% chi phí giống, 5 triệu đồng/ha làm đất, 3,5 triệu đồng/ha cho màng phủ ni-lông.
Cùng với sự tham gia của doanh nghiệp, chính sách hỗ trợ của tỉnh đóng vai trò “đòn bẩy”. Nghị quyết số 34/2025/NQ-HĐND quy định nhiều chính sách hỗ trợ phát triển vùng nguyên liệu dứa, như hỗ trợ 80% chi phí giống, 5 triệu đồng/ha làm đất, 3,5 triệu đồng/ha cho màng phủ ni-lông. Tuy nhiên, quá trình mở rộng diện tích cũng đặt ra không ít thách thức. Đại diện ngành chức năng cho biết, với mật độ trồng khoảng 50.000-60.000 chồi/ha, nhu cầu giống cho hàng nghìn héc-ta là rất lớn.
Một tín hiệu tích cực là Nghệ An đang thu hút các dự án chế biến nông sản quy mô lớn. Mới đây, tỉnh đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác với Công ty cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (DOVECO) đầu tư xây dựng nhà máy chế biến hoa quả công nghệ cao tại Nghệ An.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nguyễn Văn Đệ nhấn mạnh, việc hợp tác với DOVECO xây dựng nhà máy chế biến gắn với vùng nguyên liệu là bước đi quan trọng trong việc góp phần cơ cấu lại nông nghiệp. “Nhà máy chế biến tại chỗ giúp nông dân thoát cảnh “được mùa rớt giá” và góp phần nâng cao giá trị, xây dựng thương hiệu nông sản Nghệ An trên thị trường quốc tế”, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An cho biết.
![[Infographic] Hà Nội: Kinh tế tăng tốc, kiến tạo diện mạo mới](https://cdn.nhandan.vn/images/AFGUXNWdXbQ2IMTKAyr7cll5UKnlxg8fdiQwdETGgRC3W-3og3E5NcuOvu2lJgVd/hn-4645.jpg.avif)
