Công ty TNHH Mỹ phẩm Vtcos đã chọn cho mình lối đi riêng tạo giá trị cho nông sản Việt Nam. Dòng sản phẩm BioQue của công ty được phát triển từ vỏ thanh long (một phụ phẩm nông nghiệp ít được khai thác).
Bước chuyển mình rõ nét
Theo bà Đỗ Đoàn Thị Kiều Vương, nhà sáng lập BioQue, để hiện thực hóa ý tưởng, doanh nghiệp tập trung nghiên cứu công nghệ chiết tách phù hợp với đặc tính của vỏ thanh long, bảo toàn hoạt chất tự nhiên và đáp ứng yêu cầu an toàn trong sản xuất mỹ phẩm.
Trên nền tảng đó, từng bước hình thành quy trình sản xuất ổn định, đưa phụ phẩm nông nghiệp trở thành nguyên liệu đầu vào có giá trị sử dụng cao. Song song với hoạt động sản xuất, BioQue chú trọng xây dựng mô hình phân phối theo hướng tiết kiệm tài nguyên, áp dụng giải pháp tái sử dụng bao bì và tối ưu khâu đóng gói.
Tương tự, xuất phát từ mong muốn tạo ra những sản phẩm an toàn, thân thiện với môi trường và phù hợp cho giáo dục, ông Trần Nhân Kiệt, Giám đốc Điều hành Công ty cổ phần Sản phẩm Xanh Beans đã lựa chọn con đường khởi nghiệp gắn với việc tái chế phụ phẩm nông nghiệp.
Từ trái cây, rau củ quả sau chế biến, doanh nghiệp phát triển các dòng mực viết, mầu vẽ và sơn nước hướng tới trẻ em và học sinh, góp phần đưa những nguyên liệu quen thuộc trở thành sản phẩm có giá trị sử dụng mới. Xanh Beans chú trọng tuân thủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật trước khi đưa sản phẩm ra thị trường, nhằm bảo đảm chất lượng và độ tin cậy đối với người tiêu dùng.
“Khởi nghiệp không phải là lựa chọn bắt buộc, nhưng là trải nghiệm đáng thử với những người trẻ có ý tưởng, đam mê và khát vọng cống hiến. Dù thành công hay chưa, những bài học thu được trong quá trình khởi nghiệp sẽ luôn là hành trang quý giá cho tương lai”.
Tại Festival Khởi nghiệp 2025 diễn ra cuối tuần qua, ông Bùi Trung Nghĩa, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhìn nhận sinh thái khởi nghiệp Việt Nam đang ghi nhận bước chuyển mình rõ nét. Bất chấp những biến động của dòng vốn mạo hiểm toàn cầu, Việt Nam vẫn duy trì vị thế là điểm sáng trong khu vực Đông Nam Á, xếp thứ ba về số lượng thương vụ và tổng giá trị đầu tư, chỉ sau Singapore và Indonesia.
Hiện cả nước có gần 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và hai kỳ lân công nghệ mới. Trong đó nhiều dự án không chỉ thành công trong nước mà còn nhận được các giải thưởng tại quốc tế, gia tăng cơ hội kết nối giao lưu với thị trường khó tính. Những kết quả này cho thấy trí tuệ và tinh thần khởi nghiệp của người Việt Nam đang được khơi dậy và lan tỏa trên mọi miền đất nước.
Các đô thị lớn cũng dần khẳng định vị trí trên bản đồ khởi nghiệp toàn cầu, với Thành phố Hồ Chí Minh xếp thứ 110, Hà Nội thứ 148 và Đà Nẵng thứ 766, đưa Việt Nam vào nhóm ba hệ sinh thái khởi nghiệp tăng trưởng nhanh nhất và đứng thứ năm trong khu vực ASEAN.
Trên bảng xếp hạng Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu, Việt Nam đứng thứ 44 trong số 139 quốc gia, trong khi hệ sinh thái khởi nghiệp được xếp hạng 55 thế giới.
Tháo gỡ những nút thắt
Dù vậy, trên thực tế, hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam vẫn đang “khát vốn”, đặc biệt ở giai đoạn đầu khi rủi ro cao, dòng tiền chưa ổn định và khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng còn hạn chế. Nhiều dự án khởi nghiệp sáng tạo, dù có ý tưởng tốt và tiềm năng thị trường, vẫn gặp khó trong việc thu hút các quỹ đầu tư tư nhân do thiếu hành lang pháp lý phù hợp, cơ chế chia sẻ rủi ro chưa rõ ràng và quy mô thị trường vốn cho khởi nghiệp còn khiêm tốn.
Bên cạnh đó, các quỹ đầu tư khởi nghiệp trong nước vẫn phải đối mặt với nhiều rào cản liên quan đến thủ tục thành lập, cơ chế góp vốn, thoái vốn cũng như chính sách thuế. Điều này khiến nguồn lực xã hội chưa được khơi thông đầy đủ, trong khi các doanh nghiệp khởi nghiệp lại rất cần dòng vốn “kiên nhẫn” để hoàn thiện sản phẩm, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực quản trị.
Trong bối cảnh đó, việc hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy sự phát triển của các quỹ đầu tư khởi nghiệp được xem là yêu cầu cấp thiết. Đây không chỉ là giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp khởi nghiệp, mà còn là yếu tố then chốt để hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam phát triển bền vững, bắt nhịp với xu hướng đổi mới sáng tạo của khu vực và thế giới.
Để tháo gỡ nút thắt này, Phó Chủ tịch VCCI cho biết, trong năm 2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 264 về quỹ đầu tư mạo hiểm và Nghị định số 210 về đầu tư cho doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo. Hai nghị định được đánh giá là mang tính đột phá khi cho phép sử dụng ngân sách nhà nước để đầu tư mạo hiểm, đồng thời mở rộng và hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động đầu tư vào startup và doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo.
“Khi cơ chế đã mở và khuôn khổ pháp lý rõ ràng, vấn đề còn lại là hành động. Các địa phương được kỳ vọng sớm thí điểm và thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm cấp tỉnh, đánh giá hiệu quả dựa trên tác động lan tỏa và giá trị công nghệ thay vì chỉ nhìn vào lợi nhuận tài chính ngắn hạn”.
Chia sẻ về kinh nghiệm gọi vốn, theo ông Hoàng Công Đoàn, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Tập đoàn Sông Thao, trung thực và minh bạch là yếu tố quan trọng hàng đầu khi startup tiếp cận nguồn vốn từ tổ chức tín dụng, ngân hàng hay quỹ đầu tư. Không ít startup có xu hướng “nói cao hơn” năng lực thực tế, từ quy mô thị trường, doanh thu đến khả năng tăng trưởng. Tuy nhiên, cách tiếp cận này thường phản tác dụng, bởi với nhà đầu tư, điều họ đánh giá không chỉ là các con số, mà còn là mức độ tin cậy của nhà sáng lập.
Từ góc nhìn của quỹ đầu tư quốc tế, ông Davide Cali, Giám đốc Quỹ Đầu tư Crossfund, Chủ tịch Quỹ Expand cho rằng, để nâng cao khả năng tiếp cận dòng vốn nước ngoài, các startup Việt Nam cần chủ động chuẩn bị ở trạng thái “sẵn sàng cho đầu tư” ngay từ giai đoạn đầu.
Cụ thể, các nhà sáng lập cần sớm chuẩn hóa cấu trúc doanh nghiệp theo các thông lệ quốc tế, làm rõ cơ cấu sở hữu, quyền và nghĩa vụ giữa các thành viên sáng lập, đồng thời hạn chế tình trạng phân tán cổ phần quá nhỏ lẻ. Đây là yếu tố then chốt giúp nhà đầu tư dễ dàng đánh giá rủi ro, ra quyết định và đồng hành dài hạn cùng doanh nghiệp.
Ông Davide Cali cũng khuyến nghị Chính phủ và các cơ quan quản lý tiếp tục đóng vai trò kiến tạo trong hệ sinh thái khởi nghiệp, thông qua việc hoàn thiện khung pháp lý, tăng tính minh bạch và thúc đẩy kết nối giữa các trung tâm đổi mới sáng tạo trong nước với các mạng lưới đầu tư quốc tế.
Việc hình thành các “cầu nối” hiệu quả giữa vốn trong nước và vốn nước ngoài được xem là điều kiện quan trọng để startup Việt Nam không chỉ gọi vốn thành công, mà còn từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị đổi mới sáng tạo toàn cầu.
Đồng quan điểm, ông Lê Thanh, nhà sáng lập Vietnam Future Fund cho rằng, khoảng trống lớn nhất hiện nay của hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam vẫn nằm ở khả năng kết nối và thấu hiểu kỳ vọng của các quỹ đầu tư quốc tế. Nhiều startup khởi nguồn từ mong muốn tạo giá trị cho cộng đồng, song để thu hút vốn toàn cầu, các nhà sáng lập cần mở rộng tầm nhìn, nâng cao năng lực giao tiếp bằng ngôn ngữ quốc tế và hiểu rõ hơn các tiêu chuẩn, quy mô cũng như nhu cầu của thị trường thế giới.
Tuy nhiên, trong các quyết định đầu tư xuyên biên giới, yếu tố được các quỹ nước ngoài coi trọng hàng đầu không chỉ là công nghệ hay sản phẩm, mà chính là con người, gồm nhà sáng lập, đội ngũ quản trị và khả năng thích ứng với chuẩn mực quốc tế. Vì vậy, việc đầu tư vào năng lực quản trị, tư duy chiến lược và kỹ năng làm việc trong môi trường đa văn hóa cần được xem là yêu cầu cốt lõi đối với các startup Việt Nam nếu muốn đi đường dài.
