Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quy hoạch Thủ đô) được thực hiện theo Luật Quy hoạch năm 2017, Quyết định số 313/QĐ-TTg ngày 7/3/2022 của Thủ tướng Chính phủ. Quy hoạch nhằm sắp xếp, phân bố không gian các hoạt động kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh gắn với phát triển kết cấu hạ tầng, sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố để sử dụng hiệu quả các nguồn lực phục vụ mục tiêu phát triển bền vững trong thời kỳ 2021-2030 và những năm tiếp theo.
Phạm vi nghiên cứu của quy hoạch là toàn bộ địa giới hành chính thành phố Hà Nội, có tính tới mối liên hệ phát triển Vùng Thủ đô và Vùng đồng bằng sông Hồng. Quy hoạch Thủ đô Hà Nội được triển khai theo phương pháp tích hợp, đa ngành, bảo đảm sự thống nhất và đồng bộ trong định hướng phát triển và liên kết giữa các ngành, lĩnh vực nhằm phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế, bảo đảm mục tiêu phát triển nhanh và bền vững.
Các chuyên gia về quy hoạch cho rằng, đây là một nhiệm vụ hoàn toàn mới, phức tạp, khối lượng công việc khổng lồ, liên quan đến nhiều luật khác nhau. Việc lập quy hoạch phải xuất phát từ việc phân tích, đánh giá đúng thực trạng điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của thành phố; đồng thời nêu bật được những đặc thù riêng có của Thủ đô Hà Nội.
Theo Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch và Phát triển đô thị Việt Nam, TS Đào Ngọc Nghiêm, Quy hoạch Thủ đô được lập theo hướng đồng bộ, nổi bật nhất là tích hợp, đa ngành, sẽ giải quyết hài hòa được các mục tiêu lớn trong quá trình phát triển, gồm định hướng, quan điểm về chỉ tiêu phát triển kinh tế, xã hội; quan điểm phát triển, gắn kết hạ tầng và tổ chức sắp xếp lại không gian. Các mục tiêu này được đề cập hài hòa trong cùng một bản quy hoạch sẽ tạo tiền đề quan trọng xây dựng thành phố phát triển nhanh, bền vững.
Theo đại diện Viện nghiên cứu phát triển kinh tế, xã hội Hà Nội, đơn vị được thành phố giao nhiệm vụ lập Quy hoạch Thủ đô, thời gian qua đơn vị đã khẩn trương triển khai các công việc liên quan. Cụ thể, Viện đã tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố chủ trì hơn 30 cuộc họp để triển khai công tác chuẩn bị lập quy hoạch Thủ đô; đồng thời tổ chức nhiều cuộc họp hướng dẫn các sở, ban, ngành, quận, huyện, thị xã xây dựng báo cáo, chuẩn bị các nội dung phục vụ cho công tác lập quy hoạch.
Bên cạnh đó, đơn vị đã tổ chức nhiều buổi tọa đàm, làm việc với các chuyên gia, nhà khoa học, tổ chức tư vấn quốc tế để tham vấn các ý tưởng, quan điểm, mục tiêu, định hướng trọng yếu, cách làm để lập quy hoạch. Tổ chức thu thập tài liệu, số liệu, các định hướng quy hoạch cấp quốc gia, các ngành, lĩnh vực, địa phương bạn, kinh nghiệm quốc tế, từng bước xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quy hoạch để phục vụ công tác rà soát, đánh giá thực trạng trong quá trình lập quy hoạch.
Viện đã tham mưu thành phố xây dựng Đề cương định hướng Quy hoạch Thủ đô và đến nay Đề cương dự thảo lần thứ chín đã được Thường trực Thành ủy thông qua. Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển kinh tế-xã hội Hà Nội Lê Ngọc Anh cho biết, dự kiến cuối tháng 4/2023, đơn vị hoàn thành đánh giá hồ sơ dự thầu và ký hợp đồng tư vấn vào tháng 5/2023. Trong tháng 5 và tháng 6/2023, Viện chủ trì phối hợp đơn vị tư vấn tổ chức các buổi làm việc, hội thảo với các sở, ngành, quận, huyện, thị xã; tổ chức khảo sát trong và ngoài thành phố phục vụ lập quy hoạch; chủ trì phối hợp tư vấn xây dựng báo cáo đầu kỳ, giữa kỳ, cuối kỳ, phấn đấu đến tháng 10/2023 trình Quốc hội Quy hoạch Thủ đô.
Mới đây, tại buổi làm việc với Viện nghiên cứu phát triển kinh tế, xã hội Hà Nội, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Trần Sỹ Thanh biểu dương những kết quả đạt được của viện thời gian qua. Chủ tịch thành phố nhấn mạnh: Tiến độ thực hiện các công việc tiếp theo của viện khá gấp gáp, với khối lượng công việc lớn, nhưng các đầu việc đã rõ ràng.
Do đó, Viện phải thực hiện với tinh thần quyết liệt đeo bám, tạo tính hiệp đồng tổng thể, có sự phối hợp chặt chẽ, khoa học, nhịp nhàng, bảo đảm hoàn thành đúng tiến độ và chất lượng các công việc. Chủ tịch thành phố yêu cầu các sở, ngành cùng vào cuộc, tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, hướng dẫn viện sớm lựa chọn đơn vị tư vấn lập quy hoạch, ký hợp đồng tư vấn lập Quy hoạch Thủ đô trong tháng 5/2023.
