Tuy nhiên, nhờ sự chủ động trong điều hành, kiểm soát của các cơ quan chức năng và sự chung sức của chính cộng đồng doanh nghiệp, thị trường hàng hóa trong nước giữ được sự ổn định tương đối, bảo đảm nhu cầu tiêu dùng thiết yếu của người dân.
Hiện hữu áp lực giá cả tăng cao
Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3/2026 tăng 1,23% so tháng trước và tăng 4,65% so cùng kỳ năm trước, ghi nhận mức tăng cao nhất của tháng 3 trong 5 năm gần đây. Với nhận định diễn biến CPI này đã phản ánh khá rõ áp lực giá trong ngắn hạn, đặc biệt trong bối cảnh chi phí đầu vào có xu hướng gia tăng, bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Thống kê Dịch vụ và Giá (Cục Thống kê, Bộ Tài chính) cho rằng, nguyên nhân chủ yếu là do giá xăng dầu trong nước tăng cao theo giá nhiên liệu thế giới, cùng với chi phí nguyên liệu đầu vào và vận chuyển gia tăng.
Đánh giá cao việc cấp có thẩm quyền xác định thị trường nội địa là “điểm tựa quan trọng”, bà Nguyễn Thu Oanh nhận định, đây không chỉ là phản ứng ngắn hạn mà còn phản ánh sự chuyển dịch trong tư duy phát triển. Thực tế, trong quá nửa quý I/2026, thị trường hàng hóa thế giới biến động phức tạp, khó lường, xung đột leo thang tại khu vực Trung Đông ảnh hưởng đến các tuyến vận tải huyết mạch, làm gia tăng rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu… tác động lan tỏa tới chi phí sản xuất và tiêu dùng trong nước.
Nhìn nhận sự nhập cuộc thực chất, hiệu quả của các cơ quan chức năng, PGS, TS Nguyễn Văn Thịnh, giảng viên cao cấp Trường đại học Thương mại cho rằng, dù áp lực giá cả tăng cao còn hiện hữu, song khi lực lượng quản lý thị trường và các ngành liên quan tăng cường công tác kiểm tra, giám sát thị trường đã khiến việc chấp hành quy định pháp luật về giá được thực hiện nghiêm túc hơn. Đặc biệt, các hành vi đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý hay gian lận thương mại đều được theo dõi chặt chẽ và xử lý nghiêm theo quy định. Điều này góp phần giữ vững kỷ cương thị trường, không để xảy ra tình trạng thiếu hàng, sốt giá, bảo đảm an sinh xã hội, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.
Đồng loạt triển khai các giải pháp giữ giá
Bên cạnh nỗ lực của các cơ quan quản lý nhà nước khi tăng cường vai trò quản lý, điều tiết vĩ mô, kết hợp điều phối giữa nhà cung cấp và hệ thống phân phối, việc cộng đồng doanh nghiệp cung ứng cam kết giữ giá ổn định, các hệ thống bán lẻ ưu tiên tăng sản lượng thu mua, đã góp phần giảm áp lực chi phí và giữ vững mặt bằng giá hàng hóa.
Ưu tiên các sản phẩm có giá hợp lý, bà Nguyễn Thị Hằng hiện đang sinh sống tại phường Phú Diễn (Hà Nội) thường xuyên mua hàng tại một số chợ dân sinh gần nhà. Khi xảy ra những biến động về giá xăng dầu, điều bà Hằng khá ngỡ ngàng là nhiều mặt hàng tại đây lại đắt hơn cả khi mua tại các siêu thị, nơi mà vẫn được cho là giá sẽ cao hơn do chi phí vận hành. Bà Hằng so sánh, thí dụ như chanh tươi, ở chợ dân sinh có thời điểm giữa tháng 3 lên tới gần 100 nghìn đồng/kg, trong khi tại siêu thị giá chỉ có 60 nghìn đồng mà lại là chanh không hạt, tươi ngon, có xuất xứ rõ ràng. Giá nhiều loại gạo và thực phẩm cũng tương tự.
Thực tế, dù phải đối mặt áp lực chi phí đầu vào tăng, song các chuỗi bán lẻ hiện đại với ưu thế về hệ thống nhà cung cấp cùng kho bãi, vận chuyển tiếp tục phát huy vai trò quan trọng trong việc bình ổn thị trường. Đơn cử, ghi nhận tại một số siêu thị thuộc hệ thống siêu thị GO! trên địa bàn Hà Nội trong những ngày đầu tháng 4 này cho thấy, ngoài chương trình ưu đãi áp dụng cho khoảng hơn 20.000 mã hàng tiêu dùng nhanh đóng gói từ nay đến hết ngày 30/6/2026, nhờ tối ưu hóa quy trình logistics, Tập đoàn Central Retail Việt Nam đã tiết giảm đáng kể chi phí trên mỗi đơn vị hàng hóa, qua đó chia sẻ khó khăn cùng người tiêu dùng cả nước. Thậm chí, rất nhiều mặt hàng thuộc nhóm hàng tiêu dùng nhanh đang áp dụng giảm giá sâu. Cụ thể, nhiều mặt hàng bánh kẹo, các sản phẩm dành cho trẻ nhỏ được ưu đãi lên hơn 30%; nhóm gia vị và nhu yếu phẩm, mức giá cũng được điều chỉnh ở ngưỡng cạnh tranh…
Trong khi đó, theo ông Nguyễn Minh Tâm, đại diện WinCommerce- công ty thành viên thuộc Tập đoàn Masan, hiện sở hữu và vận hành chuỗi bán lẻ hiện đại lớn nhất Việt Nam, bao gồm siêu thị WinMart và WinMart+, trước tác động của giá xăng dầu, các siêu thị hướng đến giảm phụ thuộc vào hàng nhập khẩu. Việt Nam là quốc gia có nhiều sản phẩm nội địa, đặc sản vùng miền có thể thay thế, giúp giảm chi phí logistics, chủ động nguồn cung. Nhờ vậy, các mặt hàng thực phẩm tươi sống được đưa về siêu thị mỗi ngày với mức giá tương đối ổn định.
Không chỉ ở các thành phố lớn như Hà Nội, hay Thành phố Hồ Chí Minh, ngay tại tỉnh Quảng Ninh, với nguồn cung hàng hóa phong phú, các mặt hàng thiết yếu như: rau, củ, thịt, cá… đều không có dấu hiệu khan hiếm. Dù có sự điều chỉnh tăng về giá, song theo đánh giá của nhiều tiểu thương ở các phường Hạ Long, Cẩm Phả, mức tăng này chưa thể gây xáo trộn lớn đến thị trường nhờ nguồn cung được duy trì ổn định, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng.
Là doanh nghiệp phân phối hàng tiêu dùng và thực phẩm tại nhiều tỉnh khu vực miền bắc, theo anh Nguyễn Văn Thắng, đại diện chi nhánh Công ty Quỳnh Mai tại tỉnh Quảng Ninh: Trong bối cảnh hiện nay, giữ vững thị phần trên địa bàn là mục tiêu rất quan trọng, chính vì vậy, ngay từ giữa quý I, chúng tôi đã chủ động rà soát lại quy trình sản xuất, cung ứng, phân phối hàng hóa tối ưu chi phí để giữ giá bán ở mức ổn định nhất.
Đề cao nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp, PGS, TS Nguyễn Văn Thịnh cho rằng, trong bối cảnh giá xăng dầu tiềm ẩn nguy cơ biến động, việc các doanh nghiệp bán lẻ chủ động giảm giá, tăng khuyến mãi và giữ ổn định nguồn hàng đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát lạm phát và ổn định tâm lý thị trường. Khi giá tại hệ thống siêu thị được duy trì hợp lý, người tiêu dùng sẽ giảm lo ngại về việc tăng giá dây chuyền, từ đó góp phần giữ nhịp tiêu dùng ổn định ■
Tính chung CPI quý I/2026 tăng 3,51% so cùng kỳ năm 2025, trong khi lạm phát cơ bản tăng 3,63%, cho thấy mặt bằng giá đang có xu hướng nhích lên, dù vẫn trong tầm kiểm soát. Ở khu vực hàng hóa, nhiều nhóm hàng thiết yếu và tiêu dùng nhanh ghi nhận mức tăng khá như xăng dầu tăng 23,3%, lương thực, thực phẩm tăng 10,7%, may mặc tăng 9,3%.
