Thách thức lớn với mục tiêu kiểm soát lạm phát

Trong trường hợp giá dầu tiếp tục leo thang do căng thẳng Trung Đông kéo dài, theo nhận định của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), yếu tố này có thể làm chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng thêm khoảng từ 1 đến 2 điểm %. Khi đó, việc kiểm soát lạm phát dưới mục tiêu 4,5% mà Quốc hội đề ra cho năm nay sẽ càng gia tăng tính thách thức.

Chi phí đầu vào gia tăng sẽ lan tỏa sang nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ, làm gia tăng áp lực lạm phát, gia tăng gánh nặng trên vai người tiêu dùng. (Ảnh: Nguyễn Hùng)
Chi phí đầu vào gia tăng sẽ lan tỏa sang nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ, làm gia tăng áp lực lạm phát, gia tăng gánh nặng trên vai người tiêu dùng. (Ảnh: Nguyễn Hùng)

Áp lực đa chiều

Từ giữa quý I/2026, căng thẳng ở khu vực Trung Đông leo thang đã đẩy giá dầu lên mức cao nhất trong bốn năm, kéo giá xăng trong nước tăng mạnh và gây áp lực lên mặt bằng giá.

Với kịch bản cơ sở, mới đây, SSI Research nhận định: Nếu giá dầu duy trì quanh mức 90 USD/thùng trong khoảng hai tháng (tháng 3 và 4), lạm phát bình quân năm 2026 của Việt Nam vẫn có khả năng duy trì trong mục tiêu 4-4,5%. Song với kịch bản giá dầu duy trì quanh 105 USD/thùng và kéo dài đến tháng 6/2026, lạm phát năm 2026 được dự báo có thể vượt ngưỡng 5%, tạo áp lực đáng kể lên điều hành vĩ mô.

Tại báo cáo phát đi ngày 27/3, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cũng nhận định, những diễn biến phức tạp tại vùng Vịnh đang đẩy các quốc gia Đông Nam Á vào tình thế báo động, khi chi phí năng lượng và vận chuyển tăng mạnh. Tương lai tăng trưởng của 10 nước Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đang chịu áp lực nặng nề từ những bất ổn tại Trung Đông. Tùy vào thời gian kéo dài của xung đột, giá dầu thế giới có thể bị đẩy lên những cột mốc chưa từng thấy. Ở kịch bản lạc quan nhất, nếu xung đột hạ nhiệt vào tháng 6 năm nay, giá dầu có thể sẽ dừng ở mức 105 USD mỗi thùng. Điều này không chỉ làm khó các doanh nghiệp xuất nhập khẩu mà còn đẩy lạm phát tại khu vực Đông Nam Á tăng thêm khoảng 3%, làm suy yếu sức mua của người dân và làm chậm nhịp độ phát triển chung.

ADB dự báo: Nhóm các quốc gia đang phát triển tại Đông Nam Á, bao gồm Việt Nam, Indonesia, Thái Lan và Malaysia sẽ chịu tổn thương sâu sắc nhất. Trong khi đó, tại báo cáo Triển vọng vĩ mô tháng 3, Công ty Chứng khoán MB (MBS) cho biết: Giá xăng RON 95 trong nước ở thời điểm nửa đầu tháng 3 đã tăng khoảng 31% so đầu năm và 21% so cùng kỳ năm ngoái, qua đó kéo chi phí vận tải, logistics và giá hàng hóa tăng theo.

Tuy nhiên, áp lực lạm phát không chỉ đến từ giá nhiên liệu. Giá điện cũng đã duy trì ở mức cao từ tháng 5/2025, sau khi Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) điều chỉnh tăng. Giá vật liệu xây dựng được dự báo tăng nhẹ, với giá thép có thể tăng khoảng 7% so cùng kỳ, do nhu cầu hạ tầng và bất động sản phục hồi. Các yếu tố như điều chỉnh chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, biến động tỷ giá và tăng trưởng tín dụng mạnh trong năm 2025 cũng sẽ dần phản ánh vào mặt bằng giá năm 2026… Với những dữ liệu này, “lạm phát cơ bản có thể tăng lên mức 4,3 - 4,5% trong tháng 3 và tháng 4, với giả định giá xăng dầu trong nước dao động quanh 24.800 - 24.900 đồng/lít. Theo đó, chỉ số CPI bình quân năm 2026 có thể tăng 4,0 - 4,3%”, MBS dự báo.

Từ góc độ cơ quan thống kê, bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Thống kê Dịch vụ và Giá (Cục Thống kê, Bộ Tài chính), cho biết: Cứ giá xăng dầu trong nước tăng 10% thì CPI có thể tăng khoảng 0,45 điểm%. Đồng thời, chi phí đầu vào gia tăng sẽ lan tỏa sang nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ, làm gia tăng áp lực lạm phát. Trong trường hợp giá dầu tiếp tục leo thang do căng thẳng Trung Đông kéo dài, yếu tố này có thể làm CPI tăng thêm khoảng 1-2 điểm %.

Chủ động điều hành, nâng cao khả năng chống chịu

Lường trước những tác động tiêu cực từ tình hình khủng hoảng trên thế giới và tác động từ xung đột có thể còn kéo dài, cạnh tranh chiến lược, nhất là về năng lượng, công nghệ gay gắt hơn, Chính phủ đã chủ động có các giải pháp, kịch bản điều hành cho mọi tình huống, ứng phó hiệu quả. Chiều 30/3, chủ trì Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ Chính phủ về sơ kết công tác quý I/2026 và phương hướng, nhiệm vụ quý II/2026, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh định hướng, các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, chủ yếu cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo để thực hiện mục tiêu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên, phát triển nhanh, bền vững.

Trong bối cảnh diễn biến giá năng lượng trên thế giới vẫn còn nhiều yếu tố phức tạp, bà
Nguyễn Thu Oanh cho rằng: Áp lực đối với lạm phát cần được theo dõi chặt chẽ. Trước hết, cần theo dõi sát diễn biến giá xăng dầu thế giới và trong nước để kịp thời đưa ra các giải pháp điều hành phù hợp. Đồng thời, việc bảo đảm ổn định nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong nước cũng đóng vai trò rất quan trọng. Ngoài ra, cần tăng cường công tác quản lý thị trường, tránh tình trạng lợi dụng việc giá xăng dầu tăng để nâng giá các loại hàng hóa, dịch vụ khác một cách bất hợp lý, còn gọi là hiện tượng “tát nước theo mưa”.

Trên cơ sở theo dõi sát tình hình biến động các chỉ số giá đầu vào, nguồn cung các mặt hàng thiết yếu, bà Nguyễn Thu Oanh cho biết: Cục Thống kê cũng đã kiến nghị, Chính phủ cần xem xét các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp thông qua việc điều hành linh hoạt giá nhiên liệu, phí vận tải và một số loại phí liên quan logistics. Đồng thời, có thể nghiên cứu giảm hoặc giãn một số loại phí, lệ phí trong hoạt động xuất khẩu, đặc biệt đối với các ngành chịu tác động lớn như nông sản, thủy sản và dệt may…

Đặc biệt, các bộ, ngành cần đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm thị trường thay thế hoặc mở rộng sang các thị trường ít bị ảnh hưởng bởi căng thẳng địa chính trị; hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật thông tin về tuyến vận tải, chi phí logistics và các rủi ro trong chuỗi cung ứng để chủ động điều chỉnh kế hoạch xuất khẩu.

“Về phía doanh nghiệp, cần tối ưu hóa chuỗi cung ứng, tăng tỷ lệ nội địa hóa nguyên vật liệu, ứng dụng công nghệ trong quản lý logistics và đẩy mạnh chuyển đổi xanh nhằm giảm phụ thuộc vào biến động giá năng lượng toàn cầu, nâng cao khả năng chống chịu, nhất là các doanh nghiệp xuất khẩu”, đại diện Cục Thống kê nhấn mạnh ■

Trong bối cảnh còn phụ thuộc đáng kể vào nguồn nhập khẩu và diễn biến của giá dầu thế giới, Việt Nam có thể giảm bớt được mức tăng của giá xăng dầu thông qua việc giảm thiểu các chi phí cấu thành trong giá cơ sở, nhất là những yếu tố liên quan thuế, phí.

Có thể bạn quan tâm

Ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI, Chủ tịch VBCSD, Phó Trưởng ban chỉ đạo Chương trình CSI 2026 phát biểu tại Lễ phát động.

Nối dài hành trình đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp

Hành trình 11 năm không chỉ là dấu mốc về mặt thời gian, mà còn cho thấy sự kiên định của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD) trong việc đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp thúc đẩy mô hình tăng trưởng bền vững tại Việt Nam.

Các vụ việc phòng vệ thương mại do Hoa Kỳ khởi xướng đối với Việt Nam có phạm vi rất rộng, trải khắp các nhóm hàng hóa.

Thích ứng với các xu hướng phòng vệ thương mại mới

Thường xuyên tổ chức điều tra “kép”, điều tra “chùm” đối với hàng hóa Việt Nam, các vụ việc phòng vệ thương mại do Hoa Kỳ khởi xướng có phạm vi rất rộng, trải dài từ nhóm hàng nông sản đến công nghiệp chế biến, từ các mặt hàng có kim ngạch lớn đến các sản phẩm ngách.

Nhu cầu nhập nguyên liệu, thiết bị tăng mạnh phục vụ sản xuất và xuất khẩu là minh chứng rõ nét về niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với một nền sản xuất bền vững.

Chỉ dấu tích cực về một chu kỳ phát triển mới

Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 4 và bốn tháng đầu năm 2026 do Cục Thống kê, Bộ Tài chính công bố, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa trong bốn tháng đầu năm đạt 344,17 tỷ USD, tăng 24,2% so cùng kỳ năm trước.

Dù là ngành có nhiều đặc thù trong công tác quản lý, song cơ quan hải quan đang là đầu mối chủ trì rà soát toàn diện các văn bản quy phạm “xương sống” trình Bộ Tài chính trình Chính phủ ban hành nhằm loại bỏ tận gốc các điều kiện kinh doanh bất hợp lý.

Chuyển mạnh sang quản lý rủi ro

Triển khai Kết luận số 18-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng hai con số.

Tọa đàm “Xác lập thể chế đặc thù, vượt trội để phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới”.

Trao quyền để đột phá

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, chiều 8/4, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).

Cửa hàng thí điểm kinh doanh xăng E10 tại phố Nghĩa Tân (Hà Nội) của Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) đã thực hiện cung cấp xăng E10 từ tháng 8/2025. (Ảnh: Nguyễn Hùng)

Sẵn sàng sử dụng rộng rãi xăng E10 trên toàn quốc

Sau gần một thập kỷ triển khai xăng sinh học có tỷ lệ phối trộn 5% (E5), việc đưa xăng sinh học có tỷ lệ phối trộn 10% (E10) ra thị trường trên diện rộng từ đầu tháng 4 này là một quyết định chiến lược của Việt Nam, với kỳ vọng giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch, tăng sự chủ động nguồn cung xăng dầu.

Ngân sách nhà nước sẽ đóng vai trò “vốn mồi”, tập trung đầu tư vào các lĩnh vực có tính lan tỏa cao, tạo điều kiện để khu vực tư nhân tham gia đầu tư. (Trong ảnh: Đường dẫn nút giao IC5 vào cao tốc Cần Thơ-Cà Mau).

Áp lực lớn trong khai mở các kênh vốn đầu tư

Trong bối cảnh thị trường vốn trong nước còn hạn chế và nhu cầu đầu tư cho hạ tầng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh ngày càng lớn, chính sách tài chính được kỳ vọng đóng vai trò trung tâm trong việc khơi thông và phân bổ hiệu quả các dòng vốn đầu tư phát triển.

Toàn cảnh lễ phát động Diễn đàn “Năng lượng và Môi trường Thế giới - Việt Nam 2026” do VCCI tổ chức tại Hà Nội, ngày 20/3/2026. Ảnh: Nguyễn Hùng

Mở không gian kết nối, thúc đẩy hành động vì mục tiêu Net Zero

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu chuyển mạnh từ nguy cơ dài hạn thành sức ép hiện hữu đối với mọi nền kinh tế, mục tiêu tăng trưởng xanh, phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) không còn là lựa chọn, mà trở thành chuẩn mực phát triển mới, buộc các quốc gia phải tái cấu trúc mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững.

Với việc chủ động lên kịch bản ứng phó kịp thời, hiện tại, Nhà nước và các doanh nghiệp đầu mối cơ bản bảo đảm nguồn cung ổn định, đáp ứng nhu cầu xã hội về xăng dầu. (Ảnh Văn Hiệp)

Chủ động củng cố an ninh năng lượng quốc gia

Trong mỗi cuộc khủng hoảng địa chính trị, thách thức không chỉ là giá dầu hay cước vận tải tăng cao, mà là năng lực thích ứng chiến lược trong một trật tự kinh tế toàn cầu ngày một bất định, khó lường.

chuyên gia kinh tế, Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Trí Long.

Kiềm chế lạm phát, giữ nhịp tăng trưởng

Với một nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam, trong bối cảnh xung đột Trung Đông, bài toán điều hành không chỉ là giữ ổn định giá nhiên liệu, mà còn là ngăn cú sốc bên ngoài lan thành mặt bằng giá mới trong nước; vừa kiềm chế lạm phát, vừa giữ nhịp sản xuất, kinh doanh.

Tuyến Metro số 5 được kỳ vọng hiện thực hóa mô hình đô thị TOD kết nối metro ở khu vực phía Tây Hà Nội.

Sửa đổi Luật Đất đai: Cần một cách làm toàn diện và khoa học

Trong bất cứ nền kinh tế nào, đất đai vẫn luôn là nguồn lực nền tảng, vừa là yếu tố sản xuất, vừa là tài sản tích lũy, vừa là công cụ tài chính. Với mục tiêu phát triển mới của đất nước, chúng ta cần có một chính sách đất đai mới. Và việc sửa đổi Luật Đất đai, một khi được tiến hành, phải đặt trong tầm nhìn đó.

Một trong những động lực quan trọng góp phần thực hiện hiệu quả mô hình tăng trưởng mới chính là sức mua tiêu dùng nội địa được tạo ra từ niềm tin vào hàng hóa trong nước. (Ảnh Thành đạt)

Đòi hỏi tất yếu để cải cách nền kinh tế

Chúng ta bước vào năm 2026 với nhiều thay đổi quan trọng cho 5 năm tới. Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đã kết thúc thành công. Đại hội đã giải quyết nhiều vấn đề thực tiễn mà cuộc sống cũng như nền kinh tế đặt ra.

Viettel không chỉ là nhà cung cấp hạ tầng viễn thông, mà còn là biểu tượng của năng lực phục vụ và độ tin cậy. (Ảnh Thành Đạt)

Hạ tầng mới của kỷ nguyên số


Hai thập niên qua chứng kiến sự trỗi dậy của “nền kinh tế chú ý”, trong đó sự chú ý của công chúng trở thành tài nguyên chiến lược.

Dự án cao tốc bắc - nam đoạn Quảng Ngãi - Hoài Nhơn đang được chủ đầu tư và các nhà thầu gấp rút hoàn thiện, quyết tâm đưa vào khai thác trước Tết Nguyên đán 2026. (Nguồn ảnh BQLDA II - Bộ Xây dựng)

Xuân công trường song hành cùng đất nước

Không chỉ những ngày cuối tháng Chạp Ất Tỵ mà xuyên suốt dịp Tết Bính Ngọ, trên những công trình trọng điểm quốc gia, hàng chục nghìn kỹ sư, công nhân bám trụ công trình với quyết tâm cao nhất để rút ngắn thời gian về đích.

Chiến dịch Không 1 mình do Liên minh Niềm tin số khởi xướng với mục tiêu nâng cao nhận thức, kỹ năng an toàn số của trẻ em, thanh thiếu niên trên không gian mạng.

Số hóa mới chỉ là bước đầu

Thách thức cốt lõi của xã hội số hiện nay có lẽ không nằm ở tốc độ công nghệ, mà ở khả năng duy trì và tái thiết niềm tin xã hội. Và trong tiến trình đó, “tính người” không phải là yếu tố bổ trợ, mà chính là biến số trung tâm quyết định chất lượng quản trị.

Doanh nhân Trần Văn Lê và sản phẩm quạt công nghiệp.

Kinh tế tư nhân và “ngọn gió” Đổi mới

Từ “ngọn gió” Đổi mới, nhiều người đã dấn thân khởi nghiệp, để rồi không chỉ vượt thoát đói nghèo mà còn tạo dựng nên những thương hiệu lớn. Khi đã đi qua một quãng đường dài, nội lực mạnh mẽ của họ không chỉ nằm ở những gì đã đạt được, mà còn ở khả năng luôn tự làm mới để tiếp tục bắt nhịp cùng thời cuộc.

“Chuyến tàu Hạnh phúc” chính thức xuất phát từ Ga Hà Nội vào sáng 2/2. (Ảnh Thành Đạt)

Hạnh phúc nối dài theo những chuyến tàu Nhân Dân

Với hình ảnh biểu trưng logo Nhân Dân, “Chuyến tàu Hạnh phúc” kiêu hãnh tiến về phía trước không chỉ chở khách, mà còn chở theo niềm tin, hy vọng và khát vọng về một Việt Nam thịnh vượng, với hạnh phúc đong đầy trong kỷ nguyên mới.