Nhiều kết quả tích cực
Chương trình Hợp tác kiểm soát chất lượng hàng hóa trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh (gọi tắt là Chương trình “Tick xanh trách nhiệm”) đã và đang được các hệ thống siêu thị lớn tại Thành phố đẩy mạnh triển khai thực hiện như một cam kết về chất lượng và sự minh bạch. Đây là chương trình mà các nhà cung cấp hàng hóa tự nguyện chịu sự giám sát chéo, công khai toàn bộ thông tin sản phẩm qua mã QR, từ chứng nhận chất lượng, nhật ký sản xuất đến chuỗi phân phối.
Qua đó, người tiêu dùng dễ dàng nhận diện nguồn gốc, xuất xứ của hàng hóa. Tổng Công ty Thương mại Sài Gòn-Trách nhiệm hữu hạn Một Thành viên (SATRA) đã tích cực triển khai chương trình “Tick xanh trách nhiệm” trên toàn hệ thống bán lẻ. Tại các siêu thị tự chọn Satramart và hơn hơn 180 cửa hàng thực phẩm tiện lợi Satrafoods, sản phẩm “Tick xanh trách nhiệm” được trưng bày ở khu vực riêng, có bảng hiệu và lô-gô nổi bật, giúp người tiêu dùng dễ dàng nhận thấy.
Đến nay, đã có gần 70 mặt hàng thuộc các nhóm hàng rau-củ-quả, trứng và cà-phê đạt tiêu chí “Bền vững-an toàn-trách nhiệm-minh bạch” có mặt tại các các siêu thị tự chọn Satramart và chuỗi Satrafoods. Còn tại các siêu thị Co.opmart thuộc Liên hiệp Hợp tác xã Thương mại Thành phố (Saigon Co.op), những sản phẩm “Tick xanh trách nhiệm” cũng được trưng bày riêng biệt, có bảng hiệu và lô-gô đặc trưng. Theo Phòng Kinh doanh của Saigon Co.op, “Tick xanh trách nhiệm” đã được áp dụng cho nhiều ngành hàng như rau-củ-quả, thịt, trứng, gia cầm... Trong thời gian tới, Saigon Co.op sẽ tiếp tục mở rộng chương trình đến các nhà cung cấp và các ngành hàng khác.
Theo Sở Công thương Thành phố, sau hơn một năm triển khai, Chương trình “Tick xanh trách nhiệm” đã đạt được mục tiêu quan trọng nhất: Nâng cao tính tự giác, trách nhiệm, trở thành một trong những công cụ để ràng buộc chủ thể sản xuất giữ vững cam kết chất lượng hàng hóa. Tất cả các bên liên quan đều cùng hướng đến mục tiêu xây dựng một thị trường hàng hóa an toàn, minh bạch và trách nhiệm.
Đây là bước chuyển biến mang tính chiến lược trong tư duy quản lý, từ kiểm soát hành chính sang điều tiết dựa trên uy tín, cam kết, trách nhiệm và niềm tin của người tiêu dùng. Đến nay, với sự hưởng ứng, tham gia và vận động tích cực của 12 hệ thống bán lẻ hiện đại lớn (Saigon Co.op, SATRA, MM Mega Market, Central Retail, AEON, Lotte Mart, Bách Hóa Xanh, WinCommerce, GS25, King Food Market, Genshai và Farmers Market), chương trình đã lan tỏa mạnh mẽ đến cộng đồng doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Chương trình đã có 353 nhà cung cấp, 3.079 mặt hàng đăng ký và 2.962 mặt hàng được xác nhận tham gia. Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ trong quản lý được triển khai đồng bộ: Toàn bộ thông tin nhà cung cấp, sản phẩm, chứng nhận chất lượng được quản lý trên hệ thống dữ liệu trực tuyến; sản phẩm “Tick xanh trách nhiệm” được gắn mã QR, giúp người tiêu dùng dễ dàng truy xuất nguồn gốc và xác thực chất lượng. Kết quả khảo sát cho thấy, doanh số sản phẩm “Tick xanh trách nhiệm” đã tăng hơn 20% so với thời điểm bắt đầu triển khai (hơn 1 năm trước). Điều này cho thấy chương trình không chỉ củng cố niềm tin của người tiêu dùng, mà còn thúc đẩy hình thành hành vi và thói quen tiêu dùng có trách nhiệm trong cộng đồng.
Nâng cấp chương trình
Theo đại diện các hệ thống bán lẻ hiện đại, “Tick xanh trách nhiệm” đã trở thành tiêu chí quan trọng trong quyết định mua sắm của người tiêu dùng hiện nay và còn được xem là lợi thế cạnh tranh thực sự. Do vậy, các doanh nghiệp bán lẻ luôn khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi để các nhà cung ứng sớm tham gia chương trình. Chương trình đã chuyển từ giai đoạn vận động, khuyến khích sang giai đoạn giám sát và định vị “đẳng cấp” hàng hóa.
Với sự đồng hành của cơ quan quản lý nhà nước, sự vào cuộc nghiêm túc của các nhà phân phối và cam kết từ phía nhà cung cấp, một chuỗi cung ứng hàng hóa an toàn-minh bạch-trách nhiệm-bền vững đang dần hình thành; trong đó, người tiêu dùng giữ vai trò kiểm tra chéo và thúc đẩy sự minh bạch từ chính nhu cầu và lựa chọn của mình.
Theo Chủ tịch Hội Công nghệ cao Thành phố (đơn vị đồng hành với chương trình) Đào Hà Trung, người tiêu dùng hiện nay không những quan tâm đến sự an toàn của hàng hóa mà còn đề cao chất lượng và trách nhiệm trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Do đó, “Tick xanh trách nhiệm” trở thành công cụ hiệu quả để kiểm soát chất lượng một cách minh bạch và đáng tin cậy. Sản phẩm “Tick xanh trách nhiệm” được giám sát chất lượng bằng hệ thống được cập nhật liên tục qua công nghệ blockchain.
Theo Phó Giám đốc Sở Công thương Thành phố Nguyễn Nguyên Phương, chương trình “Tick xanh trách nhiệm” hiện vẫn là một hoạt động mang tính tự nguyện, không có ràng buộc pháp lý nhưng đã cho thấy hiệu quả thực chất, góp phần tạo dựng niềm tin trên thị trường. Tuy vậy, một bộ phận nhà cung cấp nhỏ vẫn còn e ngại khi tham gia chương trình do phải thay mới nhãn, bao bì sản phẩm, đồng nghĩa với chuyện phát sinh chi phí, đặc biệt trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp còn đang phải điều chỉnh lại bao bì để phù hợp với những thay đổi về địa giới hành chính.
Vì vậy, Sở Công thương sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông, biểu dương các đơn vị làm tốt; đồng thời, tiến hành kiểm tra, đánh giá để loại bỏ những đơn vị thực hiện chưa đạt tiêu chuẩn. Việc này sẽ góp phần quan trọng xây dựng một môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch và đề cao trách nhiệm trong sản xuất và phân phối hàng hóa. Trong thời gian tới, chương trình sẽ tập trung sâu vào việc kiểm soát chất lượng hàng hóa, không dừng lại ở khâu vận động doanh nghiệp tham gia như giai đoạn đầu.
Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định số 1546/QĐ-UBND phê duyệt Kế hoạch triển khai, áp dụng và quản lý hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026-2030. Theo đó, Kế hoạch nhằm nâng cao nhận thức của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp về truy xuất nguồn gốc thông qua việc đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, phổ biến kiến thức. Đồng thời, Thành phố khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã chủ động áp dụng truy xuất nguồn gốc trong hoạt động sản xuất, kinh doanh; góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc hàng hóa mang tính hệ thống, công khai, minh bạch; xác thực các thông tin gắn với việc kết hợp giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin và kết nối với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia. Từ năm 2026 đến năm 2030 Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục đẩy mạnh hoạt động truy xuất nguồn gốc trên địa bàn với các mục tiêu sau:
- Tập huấn, hướng dẫn về các quy định liên quan truy xuất nguồn gốc cho tối thiểu 2.000 lượt người thuộc các tổ chức, cá nhân trên địa bàn Thành phố.
- 100% sản phẩm hàng hóa được sản xuất trên địa bàn Thành phố thuộc nhóm có mức độ rủi ro cao có áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc và kết nối với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia.
- 100% sản phẩm hàng hóa được sản xuất trên địa bàn Thành phố thuộc Danh mục sản phẩm, hàng hóa ưu tiên triển khai truy xuất nguồn gốc được hướng dẫn áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc.
