Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, hiện tại số lượng cán bộ, công chức được bố trí làm việc tại 312 phường, xã, thị trấn là 6.153 người, bình quân một cán bộ, công chức, người hoạt động không chuyên trách cấp xã của thành phố đang phục vụ 1.554 người dân, gấp ba lần so với số lượng người dân mà một cán bộ, công chức cả nước phục vụ.
Ðơn cử, phường Bình Hưng Hòa A (quận Bình Tân) có 125.894 dân, được coi là một trong những phường đông dân nhất ở thành phố nhưng chỉ có 36 biên chế, gồm 22 cán bộ, công chức và 14 cán bộ không chuyên trách. Trung bình mỗi công chức của phường này phục vụ cho gần 3.500 dân; bình quân một cán bộ, công chức giải quyết 3.241 hồ sơ/năm, 270 hồ sơ/tháng... Một số xã, thị trấn trên địa bàn thành phố có khối lượng công việc nhiều hơn cấp phường do số dân đông, địa bàn rộng, trong đó có ba xã hơn 100.000 dân, chín xã hơn 50.000 dân và 15 xã, thị trấn từ 30.000-50.000 dân.
Thực tế này cho thấy, khối lượng đầu việc của cán bộ, công chức đang quá tải, “gánh” trách nhiệm vô cùng nặng nề; trong đó có hạn chế từ việc bố trí số lượng và chế độ, chính sách của cán bộ, công chức và người hoạt động không chuyên trách ở phường, xã, thị trấn chưa phù hợp khối lượng công việc, quy mô dân số, đặc điểm của từng địa phương.
Do đó, thành phố ban hành tiêu chí, tiêu chuẩn, cơ cấu, định mức số lượng đối với cán bộ, công chức, người hoạt động không chuyên trách tại phường, xã, thị trấn thuộc Thành phố Hồ Chí Minh là việc cấp thiết, trên tinh thần Nghị quyết số 98/2023/QH15 ngày 24/6/2023 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, Nghị quyết số 35/2023/UBTVQH15 ngày 12/7/2023 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023-2030.
Qua kết quả rà soát các quy định về thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã giai đoạn 2023-2030 cho thấy, hiện có 80 phường thuộc diện phải sắp xếp. Nếu thực hiện bố trí số lượng cán bộ, công chức, người hoạt động không chuyên trách tăng thêm theo Nghị định số 33/2023/NĐ-CP ngày 10/6/2023 của Chính phủ thì theo quy mô dân số tại 312 phường, xã, thị trấn thuộc thành phố cần bố trí tăng thêm là 1.429 công chức và 1.390 người hoạt động không chuyên trách. Đối với những phường, xã có quy mô dân số từ 100.000 dân sẽ tăng số lượng cán bộ, công chức, người hoạt động không chuyên trách gấp ba lần.
Vì vậy, việc bố trí bổ sung số lượng cán bộ, công chức, người hoạt động không chuyên trách tại phường, xã, thị trấn là cần thiết và cần triển khai thực hiện ngay để bảo đảm số lượng phù hợp với công tác, nhiệm vụ quản lý nhà nước và phục vụ nhân dân trên địa bàn.
Tuy nhiên, việc phân bổ số lượng cần phù hợp với thực tiễn và định hướng thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội của địa phương để không gây lãng phí nguồn lực trong triển khai thực hiện. Đối với những địa bàn phức tạp, có diện tích rộng sẽ phát sinh vi phạm, sai phạm trong công tác quản lý nhà nước về xây dựng, đô thị thì Ủy ban nhân dân phường phối hợp cơ quan liên quan trong thực hiện công tác quản lý nhà nước về xây dựng, đô thị, môi trường để kiểm tra, giám sát các hoạt động quản lý xây dựng, đô thị tại địa bàn. Ngoài ra, tiêu chí để thực hiện cơ cấu, định mức số lượng đối với cán bộ, công chức, cán bộ không chuyên trách cần dựa vào đặc thù của địa phương với tiêu chí quy mô dân số, hoặc tiêu chí hoạt động kinh tế và đặc điểm của địa bàn.
