Theo yêu cầu của lãnh đạo thành phố, Sở Xây dựng đang khẩn trương hoàn tất các bước liên quan tới các khâu kỹ thuật, nguồn lực và tài chính. Phương án cụ thể sẽ được hoàn thiện, dự kiến trình Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh vào cuối tháng 4 và triển khai ngay sau khi được thông qua.
Thông tin nêu trên đã nhanh chóng nhận được sự quan tâm, đồng tình của đông đảo người dân trên địa bàn. Đây là một chủ trương được đánh giá là mang lại nhiều lợi ích thiết thực bởi nó không chỉ là một chính sách an sinh xã hội giúp người dân giảm bớt gánh nặng về tài chính nhất là những người có thu nhập thấp, sinh viên và những nhóm người yếu thế trong xã hội, mà còn là một bước đi chiến lược nhằm thay đổi thói quen di chuyển của hàng triệu người dân. Qua đó, góp phần giải quyết bài toán về tình trạng ùn tắc giao thông đã tồn tại nhiều năm qua trên địa bàn.
Cùng với đó, đây còn là giải pháp nhằm đạt mục tiêu giảm đến mức thấp nhất tình trạng ô nhiễm môi trường, hướng tới xây dựng một đô thị thông minh và phát triển bền vững. Có thể thấy, miễn phí xe buýt chính là lời giải cho nhiều bài toán đang đặt ra đối với quá trình phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay.
Tuy nhiên, để giải pháp nêu trên của thành phố phát huy hiệu quả trong thực tiễn và đạt được như kỳ vọng thì việc miễn phí xe buýt có lẽ mới là điều kiện cần. Thành phố cần tập trung vào điều kiện đủ, đó là bảo đảm hạ tầng giao thông thuận lợi và chất lượng dịch vụ tốt.
Bởi thực tế hiện nay, thành phố thường xuyên xảy ra tình trạng ùn tắc giao thông, nhưng xe buýt gần như không có đường ưu tiên, vì thế thời gian di chuyển chưa tối ưu. Loại phương tiện này thậm chí vẫn phải "chôn chân" trong dòng kẹt xe cùng các phương tiện cá nhân khác. Thêm vào đó, khoảng cách từ nhà tới các trạm dừng và từ các trạm dừng tới nơi làm việc còn xa hoặc mạng lưới tuyến đường chưa bao phủ hết các khu dân cư mới đang gây bất tiện cho người dân. Một số tuyến vẫn còn tình trạng xe cũ hay thái độ phục vụ của nhân viên chưa chuẩn mực... cũng là điểm trừ khiến người dân chưa “mặn mà” với loại phương tiện công cộng này.
Chủ trương miễn phí xe buýt của Thành phố Hồ Chí Minh là một tín hiệu tích cực. Thiết nghĩ, để người dân sẵn sàng từ bỏ phương tiện cá nhân để sử dụng xe buýt lâu dài, cùng với việc miễn phí vé xe, thành phố cũng cần triển khai ngay các giải pháp đồng bộ như: Nâng cấp, hoàn thiện hệ thống trạm dừng, trạm sạc điện, tổ chức giao thông hợp lý hơn, bố trí làn đường dành riêng cho xe buýt. Ngoài ra, thành phố cũng cần tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động xe buýt, bảo đảm các chuyến xe hoạt động đúng giờ, rút ngắn thời gian giãn cách giữa các chuyến nhằm tối ưu hóa thời gian đi lại bằng xe buýt cho người dân.
Đồng thời, một vấn đề mà người dân quan tâm nhất đó là thành phố cần cải thiện hạ tầng đi bộ giúp người dân dễ dàng tiếp cận các trạm dừng cũng như bố trí các điểm gửi xe cá nhân hợp lý, thuận lợi. Bên cạnh đó, thành phố cũng cần phát triển xe buýt như phương tiện trung chuyển kết nối với các tuyến metro và các loại hình vận tải khác để phục vụ nhu cầu đi lại cho người dân liền mạch, thuận lợi hơn.
Được biết, sau khi sáp nhập với hai tỉnh Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, mạng lưới xe buýt của Thành phố Hồ Chí Minh có 181 tuyến với 2.325 phương tiện, trong đó xe buýt điện và CNG chiếm 54,8%. Thực tế hiện nay, thành phố đã thực hiện miễn phí vé xe buýt cho các đối tượng như người cao tuổi (từ 60 tuổi trở lên), người khuyết tật, trẻ em cao dưới 1,3m và các đối tượng chính sách, đồng thời trợ giá cho học sinh, sinh viên...
Đáng chú ý, trong những dịp cao điểm như lễ, Tết hoặc diễn ra các sự kiện quan trọng, thành phố cũng đã tổ chức các đợt miễn phí vé xe cho toàn bộ hành khách trên một số tuyến chủ lực. Mức kinh phí thành phố đang hỗ trợ cho phương tiện công cộng này khoảng 1.700 tỷ đồng/năm. Nếu áp dụng miễn phí toàn dân, theo tính toán bước đầu, ngân sách thành phố dự kiến sẽ chi khoảng 7.000 tỷ đồng mỗi năm.
