Đây là con số và tỷ lệ không đạt mục tiêu và kỳ vọng đề ra, khiến thành phố rơi vào nhóm 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 dưới mức bình quân chung cả nước (94,8%).
Nguyên nhân tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt thấp, không đạt mục tiêu đã được nhận diện từ sớm và nêu ra nhiều lần. Đó là, do triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, dẫn đến thay đổi tổ chức, quy trình phối hợp phức tạp, khối lượng công việc tăng cao trong khi bộ máy mới chưa ổn định, khiến công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư và giải ngân vốn đầu tư công gặp nhiều trở ngại. Công tác giải phóng mặt bằng còn vướng mắc ở khâu di dời hạ tầng kỹ thuật, điều chỉnh quy hoạch cục bộ, tổ chức thực hiện... Công tác giải ngân còn chậm do các địa phương chậm bàn giao mặt bằng theo kế hoạch dự kiến; các loại vật tư, vật liệu xây dựng khan hiếm, khâu cung ứng bị gián đoạn ảnh hưởng đến tiến độ công trình...
Nhận thức rõ tình hình, lãnh đạo thành phố đã thường xuyên giám sát, đôn đốc, chỉ đạo, lãnh đạo các sở, ban, ngành, đơn vị liên quan nâng cao trách nhiệm và quyết liệt hơn trong triển khai đồng bộ các giải pháp để đạt kết quả cao nhất kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2025.
Năm 2026 là năm đầu thành phố thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030; cũng là năm đầu triển khai, quản lý, điều hành kế hoạch đầu tư công sau sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp với quy mô vốn đầu tư công rất lớn, dự báo sẽ đối mặt nhiều thách thức, khó khăn. Vì vậy, để bảo đảm hoàn thành giải ngân kế hoạch đầu tư công năm 2026, người đứng đầu các sở, ban, ngành, Ủy ban nhân dân các phường, xã, đặc khu và các chủ đầu tư cần nâng cao năng lực, trách nhiệm, nghiêm túc quán triệt mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công đạt tỷ lệ 95% trở lên. Đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của thành phố đạt mục tiêu đề ra trong năm 2026. Các cơ quan, đơn vị phân công, phân cấp, giao trách nhiệm, phối hợp rõ ràng, cụ thể về thẩm quyền, trách nhiệm trong thực hiện các dự án đầu tư công theo tinh thần “6 rõ: Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”. Tất cả hoạt động đầu tư công (bao gồm chuẩn bị đầu tư, bố trí vốn, thẩm định, phê duyệt dự án, giải phóng, bàn giao mặt bằng, tổ chức lựa chọn nhà thầu, thi công, nghiệm thu, thanh toán...) phải khẩn trương, liên tục...
Cùng với đó, các cơ quan và đơn vị cần đánh giá cụ thể tiến độ thực hiện nhiệm vụ từng tháng, số vốn và tỷ lệ giải ngân từng tháng của tất cả các dự án, công tác tổ chức thi công và giải ngân của các chủ đầu tư...; gắn kết quả giải ngân đầu tư công với đánh giá thi đua, công tác tổ chức cán bộ. Các cơ quan và đơn vị cần rút ngắn ít nhất 30% số thời gian giải quyết hồ sơ, thủ tục đầu tư để triển khai thi công dự án theo quy định; áp dụng chuyển đổi số trong giám sát, kiểm tra, đôn đốc tiến độ giải ngân; kịp thời đề xuất ban hành các giải pháp điều hành linh hoạt, sát tình hình thực tế... Các cơ quan chức năng liên quan cần linh hoạt bố trí, điều chỉnh kế hoạch vốn, kiên quyết cắt giảm vốn các dự án chậm tiến độ, bổ sung vốn kịp thời cho các dự án triển khai tốt; tập trung bố trí vốn các dự án lớn, trọng điểm, có tác động lan tỏa, tuyệt đối không dàn trải, để nâng cao hiệu quả đầu tư...
Rõ ràng, giải pháp đã được đề ra cụ thể và toàn diện, vấn đề còn lại là các sở, ban, ngành, cơ quan, đơn vị cần nâng cao nhận thức và trách nhiệm lên mức cao nhất, thật sự xem giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng; và cần nhanh chóng biến nhận thức và trách nhiệm thành hành động quyết liệt, không ngại khó khăn, đặt việc công và lợi ích chung lên trên hết.
