Theo Dự thảo Tờ trình của Thanh tra Chính phủ, Dự thảo Nghị quyết gồm 9 Điều với nhiều nội dung sửa đổi, hoàn thiện.
Dự thảo quy định về đối tượng được trích một phần từ các khoản tiền thu hồi, phát hiện qua thanh tra sau khi nộp vào ngân sách nhà nước là các cơ quan thanh tra gồm: Thanh tra Chính phủ; Thanh tra tỉnh; thành phố… (theo Điều 7 của Luật Thanh tra năm 2025).
Về mức trích, dự thảo quy định Thanh tra Chính phủ được trích tối đa 30% tổng số tiền đã nộp vào ngân sách nhà nước đối với số nộp đến 200 tỷ đồng/năm.
Thanh tra Chính phủ được trích thêm tối đa 20% tổng số tiền đã nộp vào ngân sách đối với số nộp từ trên 200 tỷ đồng đến 320 tỷ đồng/năm; được trích thêm tối đa 10% tổng số tiền đã nộp vào ngân sách đối với số nộp từ trên 320 tỷ đồng/năm.
Các cơ quan thanh tra tỉnh, thành phố, cơ quan thanh tra trong quân đội, công an, Ngân hàng Nhà nước, Thanh tra Cơ yếu, cơ quan thanh tra được thành lập theo điều ước quốc tế.… được trích tối đa 30% tổng số tiền đã nộp vào ngân sách đối với số nộp đến 30 tỷ đồng/năm; được trích thêm tối đa 20% với số nộp từ trên 30 tỷ đồng đến 60 tỷ đồng/năm; được trích thêm tối đa 10% đối với số nộp từ trên 60 tỷ đồng/năm.
Như vậy, dự thảo giữ nguyên tỷ lệ trích của các cơ quan thanh tra được kế thừa từ Nghị quyết số 37/2023/UBTVQH15 nhưng có tăng biên độ trích cho phù hợp với thực tế hiện nay, khi các cơ quan thanh tra sau sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo 2 cấp ở Trung ương và địa phương.
Số lượng biên chế của các cơ quan thanh tra về cơ bản đều tăng (khoảng từ 3 đến 8 lần) dẫn đến nhu cầu tăng cường, hỗ trợ các khoản chi cho hoạt động thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và các công tác khác cũng tăng theo tương ứng…
Cơ bản các thành viên Hội đồng thẩm định đều đồng ý với nội dung dự thảo, đồng thời đánh giá dự thảo phù hợp với chủ trương, đường lối; bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất; bảo đảm về vấn đề an ninh, quốc phòng. Các ý kiến khẳng định việc trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự thảo Nghị quyết là cần thiết;
Một số ý kiến đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ nội dung quy định về việc đầu tư, phát triển khoa học công nghệ, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động thanh tra; triển khai thực hiện thanh tra trực tuyến, từ xa dựa trên dữ liệu điện tử.
Về phạm vi điều chỉnh Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tú đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát lại để bảo đảm cụ thể hóa, đúng và đầy đủ quy định tại khoản 3, Điều 39 của Luật Thanh tra; thiết kế lại Điều 7 về lập dự toán, giao dự toán và quyết toán kinh phí được trích cho rõ ràng, minh bạch, thuận lợi, tránh vướng mắc sau này.
