Sức sống mới của ca trù

Liên hoan ca trù Hà Nội lần thứ tư, năm 2025 vừa diễn ra có số lượng ca nương, kép đàn tham gia đông nhất từ trước đến nay. Không những thế, nhiều tài năng “nhí” xuất hiện, nhiều phần thi để lại ấn tượng sâu sắc. Điều đó cho thấy sức sống của ca trù, hiệu quả của hoạt động bảo tồn di sản mà thành phố Hà Nội đã triển khai. 

Các phần thi trong Liên hoan ca trù Hà Nội 2025 có nhiều bước tiến về chất lượng.
Các phần thi trong Liên hoan ca trù Hà Nội 2025 có nhiều bước tiến về chất lượng.

Năm 2025 là lần thứ tư thành phố Hà Nội tổ chức Liên hoan ca trù (định kỳ ba năm một lần). Liên hoan quy tụ 21 câu lạc bộ - số lượng lớn nhất từ trước đến nay và nhiều thí sinh tự do. Tổng số có 105 thí sinh tham gia ở ba nội dung thi: Đào nương, kép đàn, quan viên tài năng. Cần nhớ rằng, khoảng 20 năm trước, để tìm được một nghệ nhân ca trù trên đất Thủ đô không dễ dàng. Ca trù từng có quãng thời gian mai một. Tuy nhiên hiện nay, chưa nói đến chất lượng, chỉ riêng số lượng nghệ nhân tham gia cũng phần nào cho thấy mức độ lan tỏa của ca trù.

Nghệ sĩ Nhân dân Trần Quốc Chiêm, Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học, nghệ thuật Hà Nội nhận định: “Chưa kỳ liên hoan nào có số lượng thí sinh đông đảo như năm nay. Đặc biệt, nhiều thí sinh trẻ tham gia kép đàn đã thể hiện sự khởi sắc rõ rệt. Điều đó chứng minh ca trù không chỉ được trao truyền trong gia đình mà đã lan tỏa và tìm được công chúng kế cận trong cộng đồng”. Nếu như trong những kỳ liên hoan trước, số lượng kép đàn tham gia còn hạn chế, qua đó thể hiện khó khăn của ca trù trên con đường hồi sinh, thì năm nay nhiều kép đàn, quan viên trẻ xuất hiện trên sân khấu đã tạo sức sống mới cho ca trù.

Sau nhiều chờ đợi, khán phòng tại Bảo tàng Hà Nội đã trải những chiếc chiếu hoa dành cho các ca nương, kép đàn, quan viên cầm roi chầu. Bên cạnh những giáo phường, câu lạc bộ giàu truyền thống như: Ca trù Lỗ Khê, Ca trù Ngãi Cầu, Ca trù Chanh Thôn, Ca trù Thăng Long…, liên hoan chứng kiến những cái tên mới như Ca trù gia đình Đào Nguyễn, Ca trù Thiều Xương, Ca trù Hương quê, Ca trù Hoa Hựu… Độ tuổi của các thí sinh tham gia cũng là một nét đặc biệt. Thí sinh trẻ nhất mới 8 tuổi, còn người cao tuổi nhất lên sân khấu năm nay đã 86 tuổi. Điều này cho thấy ca trù đã và đang được nhiều thế hệ cùng nhau gìn giữ.

Về chất lượng, liên hoan quy tụ nhiều giọng hát tốt, có giọng vang, giọng truyền cảm, giọng tròn vành rõ chữ; các thí sinh chọn cách thể hiện phù hợp với giọng, đàn và trống hòa quyện, nhiều ca nương phách tốt... Bên cạnh các tác phẩm kinh điển, liên hoan có nhiều tiết mục hát nói với lời mới, nội dung ca ngợi quê hương, đất nước và con người Việt Nam. Đây là minh chứng cho sự sáng tạo không ngừng, vừa kế thừa, vừa phát triển ca trù trong đời sống hiện đại.

Bên cạnh nhiều giọng ca mới, Ban Giám khảo và khán giả yêu ca trù xúc động khi nghe lại những giọng ca “cũ”, một trong số đó là ca nương Thục Trinh. Năm 2016, Thục Trinh lần đầu tham gia Liên hoan ca trù khi mới 8 tuổi. Lúc đó, cô bé còn đầy bỡ ngỡ khi bước lên sân khấu. Bây giờ, ca nương ngày một trưởng thành, không chỉ về chuyên môn mà còn về vốn văn hóa, kiến thức ca trù. Cô bé hôm nào nay giành Giải A cho phần thi cá nhân. Thục Trinh chia sẻ: “Em mong muốn trở thành một ca nương, góp phần gìn giữ di sản văn hóa quê hương Lỗ Khê; không chỉ giới thiệu ca trù với khán giả trong nước mà còn với thế giới”.

Chứng kiến các tiết mục dự thi của thí sinh, Nghệ nhân Nhân dân lĩnh vực ca trù Ngô Bá Đảm cho biết: “Nhiều phần thi cho thấy các ca nương, kép đàn đã có quá trình tập luyện kỹ lưỡng. Tôi rất vui vì một số kỹ thuật đàn, ca, phách cổ vẫn được giữ gìn; nhiều ca nương trẻ nhưng cũng đã có quá trình tập luyện nhiều năm”.

Dù chất lượng chưa đồng đều, vẫn còn một số phần thi mang tính “phong trào”, nhưng nhà nghiên cứu Bùi Trọng Hiền cho rằng, ca trù ngày nay đã tìm thấy nhiều người học và yêu thích. Về chất lượng, không thể đòi hỏi ngay sự chuẩn mực như xưa, nhưng những bước tiến này rất đáng trân trọng. Ca trù Hà Nội đang có sức sống mới. Đó là kết quả của quá trình đầu tư bài bản, lâu dài của thành phố; trong đó, kết hợp giữa nghiên cứu, hỗ trợ giảng dạy, tạo điều kiện để các nghệ nhân gắn bó với ca trù với các giải pháp hỗ trợ về kinh tế.

Có thể bạn quan tâm

Hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội (Ảnh ĐĂNG QUANG)

Bảo tồn, phát huy giá trị cốt lõi, bản sắc của Thủ đô

Quy hoạch tổng thể Hà Nội tầm nhìn 100 năm xác định khu vực trung tâm lịch sử, trong đó hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận là không gian có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, cảnh quan và có vai trò quan trọng trong cấu trúc đô thị trung tâm Thủ đô.

Lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội chứng kiến Lễ ký thỏa thuận hợp tác giữa các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp.

Khơi thông nguồn lực tài chính, phục vụ tăng trưởng kinh tế

Nhu cầu vốn để triển khai các chương trình, dự án thúc đẩy tăng trưởng của Hà Nội rất lớn. Do đó, cùng với việc tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công, thành phố cần các giải pháp huy động, tiếp cận, tăng khả năng hấp thụ các nguồn lực ngoài ngân sách, nhất là nguồn vốn tín dụng ngân hàng.

Người dân thôn Vạn Thắng 2 cùng nhau tổng vệ sinh, làm sạch môi trường.

Phát huy khối đại đoàn kết toàn dân, xây dựng môi trường văn minh

Từ việc nhắc trẻ về nhà trước giờ khuya, giữ sạch từng con ngõ, đến việc đoàn kết cùng chăm lo những gia đình còn khó khăn..., tất cả đều là những việc gần gũi, thiết thực với đời sống mà người dân thôn Vạn Thắng 2, xã Cổ Đô (Thành phố Hà Nội) đang thực hiện.

Cảnh sát giao thông xử lý trường hợp học sinh vi phạm an toàn giao thông (Ảnh PHẠM CÔNG)

Tiếp tục tuyên truyền, quyết liệt xử lý vi phạm giao thông

Dù đã tăng cường tuyên truyền bằng nhiều hình thức trực quan sinh động, đồng thời đẩy mạnh xử phạt, nhưng tình trạng vi phạm an toàn giao thông của học sinh và phụ huynh tại Hà Nội vẫn diễn ra phổ biến. Điều này đòi hỏi các cơ quan chức năng cần vào cuộc đồng bộ, quyết liệt hơn nữa.

Chú trọng quản lý chất thải xây dựng

Hà Nội đang triển khai hơn 1.400 dự án cải tạo, xây dựng kết cấu hạ tầng, chỉnh trang đô thị trên địa bàn. Lượng đất đào, bùn thải, chất thải rắn xây dựng phát sinh ngày càng nhiều. Nếu không có nơi tiếp nhận, xử lý phù hợp, chất thải có thể trở thành lực cản đối với tiến độ công trình, đồng thời gây áp lực môi trường.

Cẩn trọng khi xây dựng công trình mới khu vực hồ Hoàn Kiếm

Với định hướng chính là mở rộng không gian công cộng, tăng diện tích cây xanh, kết nối các công trình lịch sử, văn hóa, phát triển hệ thống giao thông hiện đại; đồ án điều chỉnh cục bộ quy hoạch khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận được đông đảo người dân đồng tình, ủng hộ.

Các đại biểu trải nghiệm cùng hiện vật đặc biệt - chiếc máy khâu - hiện vật gắn bó với nhiều gia đình Hà Nội một thời.

“Kể chuyện” Hà Nội qua vẻ đẹp áo dài

Tà áo dài luôn gắn với nét thanh lịch của người Hà Nội. Nhưng không phải ai cũng hiểu quá trình phát triển của áo dài. Với trưng bày “Nét Hà thành-Câu chuyện Hà Nội qua tà áo dài”, Trung tâm Hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám đã dẫn dắt người xem khám phá vẻ đẹp của áo dài, của phụ nữ Hà thành qua năm tháng.

Hội nghị trực tuyến tiếp nhận, tổng hợp ý kiến và trả lời nhân dân về Đồ án Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5000 (đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở) và Phương án, vị trí đường bộ Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, tỷ lệ 1/500. (Ảnh: Viết Thành)

Hoàn thiện các phương án để quy hoạch Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng khả thi, hiệu quả

Sáng 11/9, Sở Xây dựng Hà Nội tổ chức Hội nghị trực tuyến tiếp nhận, tổng hợp ý kiến và trả lời nhân dân về Đồ án Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5000 (đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở) và Phương án, vị trí đường bộ Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, tỷ lệ 1/500.

Người dân tham gia các hoạt động trải nghiệm tại Nhà văn hóa số trên địa bàn xã Đông Anh. (Ảnh GIANG NAM)

Nâng cao mức độ thụ hưởng văn hóa của người dân

Việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trên địa bàn Hà Nội đang tạo ra sự đổi thay mạnh mẽ cho các nhà văn hóa. Những mô hình hoạt động mới, những cách làm sáng tạo được triển khai khiến nhà văn hóa trở thành “ngôi nhà chung” giúp nâng cao mức độ thụ hưởng văn hóa của người dân.

Sông Hồng đoạn chảy qua phường Hồng Hà, Hà Nội (Ảnh ĐĂNG QUANG)

Biểu tượng mới của Thủ đô

Từ ngày 7/9, thành phố Hà Nội tổ chức lấy ý kiến người dân, các cơ quan, tổ chức, chuyên gia về điều chỉnh tổng thể quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở và phương án hướng tuyến của trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, tỷ lệ 1/500.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị An.

Bảo đảm an toàn thoát lũ khi thực hiện chỉnh trang đô thị

Sông Hồng là dòng sông rất đặc thù của Hà Nội nói riêng và cả vùng Đồng bằng Bắc Bộ nói chung. Việc thành phố lấy ý kiến rộng rãi Nhân dân thể hiện sự cầu thị của cấp ủy, chính quyền trong triển khai quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng.

Người dân phường Hồng Hà tìm hiểu hướng tuyến trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Cần sớm công bố quy hoạch chi tiết phân khu đô thị sông Hồng

Những ngày qua, thông tin điều chỉnh tổng thể quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở và phương án hướng tuyến trục đại lộ cảnh quan sông Hồng tỷ lệ 1/500 thu hút sự quan tâm của đông đảo Nhân dân, nhất là những người sinh sống trong ranh giới quy hoạch.

Dự án cầu Trần Hưng Đạo đang được tích cực thi công.

Giải ngân vốn đầu tư công bước vào giai đoạn nước rút

Hết tháng 8/2026, Hà Nội đã giải ngân 92.592 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 56,1% kế hoạch. Nhiều dự án hạ tầng đô thị đang ở giai đoạn cao điểm thi công. Thành phố xác định, đầu tư công và xây dựng là động lực trực tiếp, có tính chủ động cao nhất để đạt mục tiêu GRDP cả năm từ 11% trở lên.

Cẩn trọng khi thực hiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát

Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới đã cho phép Hà Nội chủ động xây dựng cơ chế thí điểm, thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) các cơ chế, chính sách mới hoặc khác với quy định của pháp luật; từ đó tổng kết, đề xuất nhân rộng trên phạm vi cả nước.

Hội nghị Đối thoại châu Á-Thái Bình Dương về Di sản

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Dương Đức Tuấn vừa ký ban hành kế hoạch tổ chức Hội nghị Đối thoại châu Á-Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực. Hội nghị dự kiến diễn ra từ ngày 27/9 đến 1/10/2026, được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến với khoảng 250 đại biểu trong nước và quốc tế tham dự.

Siết chặt quản lý bữa ăn bán trú cho học sinh

Chính sách nâng mức hỗ trợ bữa ăn bán trú lên 28.000 đồng/học sinh tiểu học mỗi ngày và 40.000 đồng/ngày cho sáu nhóm học sinh chính sách trong năm học 2026-2027 được phụ huynh hưởng ứng, nhưng cũng đặt ra yêu cầu quản lý sát sao hơn khi đã có những vụ việc gây bức xúc về chất lượng bữa ăn bán trú ngay trong những ngày đầu năm học mới.