Số hóa nghề cá: “Ngư cụ” mới của ngư dân Quảng Ngãi

Biển Quảng Ngãi vẫn mênh mông, nhưng cách ngư dân bước vào mỗi chuyến ra khơi đã khác. Trên những con tàu đánh bắt xa bờ, bên cạnh máy Icom, máy dò cá, giờ đây xuất hiện thêm một “ngư cụ” mới: điện thoại thông minh – nơi lưu giữ hồ sơ điện tử, nhật ký khai thác và tín hiệu giám sát hành trình.

Ngư dân Quảng Ngãi khai báo xuất nhập bến, ghi nhật ký khai thác chỉ bằng vài thao tác trên điện thoại thông minh.
Ngư dân Quảng Ngãi khai báo xuất nhập bến, ghi nhật ký khai thác chỉ bằng vài thao tác trên điện thoại thông minh.

Chuyển đổi số đang đi vào nghề cá không bằng khẩu hiệu, mà bằng những thay đổi cụ thể, trực tiếp chạm tới đời sống ngư dân.

Tại cảng An Hải (Lý Sơn), thuyền trưởng Nguyễn Văn Tư, người có hơn 20 năm bám biển, hoàn tất thủ tục xuất bến chỉ với vài thao tác trên điện thoại. “Hồi trước, mỗi lần ra khơi là lo đủ thứ giấy tờ, thiếu cái nào là phải chạy đi chạy lại. Giờ làm trên máy, nhanh gọn hơn, tụi tôi chỉ tập trung chuẩn bị chuyến biển cho đàng hoàng,” ông nói.

Những năm gần đây, Quảng Ngãi triển khai đồng bộ hồ sơ tàu cá điện tử, nhật ký khai thác điện tử và thiết bị giám sát hành trình. Với ngư dân, lợi ích dễ thấy nhất là tiết kiệm thời gian, giảm phiền hà. Nhưng sâu xa hơn, đó là bước chuyển từ nghề cá dựa chủ yếu vào kinh nghiệm sang nghề cá dựa trên dữ liệu.

Không ít ngư dân từng e dè với công nghệ. Thuyền trưởng Lê Văn Hùng, chủ tàu cá ở xã Đông Sơn, nhớ lại: “Lúc mới dùng nhật ký điện tử, tôi sợ bấm nhầm, không biết ghi cho đúng. Nhưng được cán bộ hướng dẫn vài chuyến là quen. Giờ không ghi thì thấy thiếu, vì có số liệu rõ ràng, bán cá cũng dễ giải thích nguồn gốc hơn”.

Ở góc độ quản lý, chuyển đổi số đang giúp siết chặt kỷ cương nghề cá theo cách mềm dẻo hơn. Thượng úy Cao Mạnh Long, Trạm trưởng Kiểm soát Biên phòng An Hải (Đồn Biên phòng Lý Sơn) cho biết: “Các phần mềm của Cục Thủy sản cho phép chúng tôi kiểm tra tín hiệu giám sát hành trình. Hệ thống quản lý tàu cá của Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã tích hợp thủ tục phương tiện, thuyền viên, giúp giải quyết nhanh chóng, chính xác, tránh phiền hà cho chủ tàu”.

Theo lực lượng biên phòng, việc số hóa và liên thông dữ liệu giúp kiểm soát tàu cá hiệu quả hơn, đặc biệt trong phòng ngừa vi phạm vùng biển nước ngoài – một trong những nguyên nhân dẫn tới khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Ngư dân hiểu rất rõ rủi ro ấy. Ông Nguyễn Văn Tư nói thẳng: “Đi biển mà lỡ vượt ranh giới là coi như mất cả chuyến. Giờ có máy giám sát, mình biết tàu đang ở đâu, gần ranh giới là quay đầu liền, yên tâm hơn nhiều.”

Chuyển đổi số vì thế không chỉ là yêu cầu từ phía quản lý, mà dần trở thành nhu cầu tự thân của ngư dân. Khi nhật ký khai thác được ghi nhận đầy đủ, sản phẩm thủy sản có thể truy xuất nguồn gốc rõ ràng – điều kiện ngày càng quan trọng để thủy sản Việt Nam giữ thị trường xuất khẩu, trong bối cảnh nỗ lực gỡ “thẻ vàng” IUU.

Ở làng biển, công nghệ còn kéo gia đình ngư dân lại gần hơn với những chuyến khơi xa. Chị Trần Thị Sương, vợ một thuyền trưởng tàu cá cho biết: “ Tôi thường theo dõi hành trình tàu của chồng qua thiết bị giám sát. Thấy tàu đi đúng vùng là mình yên tâm. Gần ranh giới là gọi điện nhắc liền”.

Từ thực tiễn ở Quảng Ngãi cho thấy, chuyển đổi số trong nghề cá không phải câu chuyện xa vời, bắt đầu từ việc giảm một tờ giấy, rút ngắn một thủ tục, tăng thêm một lớp an toàn. Khi ngư dân hiểu và tin vào giá trị của dữ liệu, công nghệ không còn là áp lực, mà trở thành điểm tựa để giữ nghề, giữ biển và giữ sinh kế bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Rác thải được phân loại ngay tại cảng khi tàu cập bờ. Ảnh: Vân Sơn

Khi ngư dân mang rác về bờ

Sau khi triển khai thí điểm vận động tàu cá mang rác về bờ, hoạt động này đã được tiếp tục mở rộng trong năm 2025 tại Cảng cá Thuận An và các nghiệp đoàn nghề cá ở thành phố Huế, mang lại kết quả rõ rệt.

Công viên phần mềm số 2, nơi đặt trụ sở làm việc của Trung tâm tài chính quốc tế Thành phố Đà Nẵng.

Tin tức

• Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại thành phố Đà Nẵng chính thức được khai trương tại Khu Công viên phần mềm số 2.

Một góc Khu bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm.

Tin tức

• UBND thành phố Đà Nẵng đã phê duyệt tiếp nhận dự án “Xây dựng hành lang bảo vệ đa dạng sinh học biển và nguồn lợi thủy sản ở một số địa bàn thuộc khu vực miền trung Việt Nam tại thành phố Đà Nẵng” do Tổ chức World Vision International tài trợ với tổng vốn đầu tư khoảng 2,35 triệu USD.

Việt Nam có nhiều làng biển lâu đời, gìn giữ được những nét văn hóa độc đáo. Ảnh: Huỳnh Phương

Phát huy giá trị của những vùng trầm tích

Quá trình đô thị hóa, phát triển du lịch đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến không gian làng chài, làng biển. Việc bảo tồn, gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa làng biển trở nên cấp thiết trong đời sống đương đại. Nếu được gìn giữ, đây cũng là vốn quý để các địa phương gia tăng giá trị trong phát triển văn hóa, du lịch.

Nghi lễ rước nghinh thần trước biển tại lễ Cầu ngư, làng Nam Ô (thành phố Đà Nẵng). Ảnh: Trần Lê Lâm

Nơi gìn giữ, trao truyền niềm tin và ước vọng

Đối với ngư dân Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ, tục thờ Cá Ông, lễ hội Cầu ngư là những hoạt động văn hóa, tín ngưỡng gắn bó với nhiều sinh hoạt đời sống. Đặc biệt, lễ hội Cầu ngư hằng năm diễn ra với niềm tin và kỳ vọng vào một mùa bội thu, sóng yên biển lặng.

Ông Nguyễn Tấn Sâm (Bình Sơn, Quảng Ngãi) đảm nhận vai Tổng Tiền trong hát bả trạo. Ảnh: Như Đồng

Lưu giữ “hồn cốt” vùng đất, con người

Người dân vạn chài tỉnh Quảng Ngãi qua bao thăng trầm vẫn bám làng, gìn giữ nét văn hóa, trong đó hát bả trạo là loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian đặc trưng của ngư dân vùng ven biển.

Phó Giám đốc Sở NN&MT Trần Hữu Khanh và Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Bùi Tuấn Sơn chủ trì hội thảo.

Tin tức

• Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Hà Tĩnh tổ chức hội thảo tổng kết, chia sẻ kinh nghiệm thực hiện đồng quản lý trong bảo vệ và khai thác nguồn lợi thủy sản.

Cây đa ở Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh.

Tôn bồi giá trị vùng đất

Là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lịch sử, tỉnh Thanh Hóa đã và đang gìn giữ được hàng trăm cổ thụ. Nhiều “cụ cây” được công nhận danh hiệu Cây di sản Việt Nam, tiếp tục góp phần tôn bồi giá trị vùng đất, thu hút khách du lịch.

Gian hàng trong cuộc thi “Ý tưởng, dự án khởi nghiệp trong thanh niên tỉnh Nghệ An” . Ảnh: Thanh Quỳnh

Những ý tưởng đã đi vào thực tiễn

Những năm qua, các tỉnh Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, làm giàu. Rất nhiều người trẻ đã tận dụng tốt cơ hội này, xây dựng thành công mô hình phát triển kinh tế tại địa phương.

Cảng nước sâu Cửa Lò, tỉnh Nghệ An, là một trong 234 công trình trọng điểm của cả nước được khởi công ngày 19/12. Nguồn nghean.gov.vn

Tin tức

• Năm 2025 là năm đầu tiên, tỉnh Nghệ An lọt vào top 10 địa phương thu hút vốn đầu tư trực tiếp ngoài (FDI) lớn nhất cả nước liên tục ba năm liền.

Anh Nguyễn Thanh Bình (đứng giữa), Giám đốc Công ty TNHH Begen, giới thiệu về dây chuyền sản xuất bít-tất xuất khẩu.

Không ngại thử thách

Nhiều thanh niên ở Nghệ An rời quê hương, mang theo hoài bão lập nghiệp ở những thành phố lớn, đô thị sầm uất. Thế nhưng, cũng có không ít người chọn con đường nỗ lực lập nghiệp ngay tại mảnh đất nơi mình sinh ra.

Anh Nguyễn Mạnh Tường, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp sạch Hatisa (bên phải) giới thiệu sản phẩm. Ảnh: Ngọc Khánh

OCOP mang thương hiệu tuổi trẻ

Hà Tĩnh hiện có nhiều mô hình thanh niên khởi nghiệp sáng tạo, tham gia Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Các chủ thể đã tích cực thực hiện chuyển đổi số, nâng cao chất lượng, quảng bá thương hiệu, đồng thời giải quyết việc làm cho hàng nghìn người khác.

Ảnh: Anh Quân

Tin tức

• Lễ bế mạc Năm Du lịch quốc gia-Huế 2025 thu hút hàng nghìn người dân và du khách tham dự. Điểm nhấn của đêm bế mạc là chương trình nghệ thuật được dàn dựng theo mô hình “Concert quốc gia của ngành du lịch”.

Những người thợ đang tỉ mỉ hoàn thiện các sản phẩm.

Giữ hồn tre trên đất Huế

Khi công nghệ hiện đại đang chiếm lĩnh từng ngóc ngách của đời sống, làng nghề Bao La (xã Đan Điền, thành phố Huế) vẫn vang vang tiếng róc tre, tiếng lạt xe mây,... Tại đây, nghề đan tre không chỉ là kế sinh nhai, mà còn là sợi dây kết nối giữa truyền thống và hiện đại.

Các em nhỏ tham dự Ngày hội tuyển sinh vận động viên năng khiếu bóng đá Huế 2025. Ảnh: CLBBĐH

Giấc mơ của bóng đá Cố đô

Đã từng là một trong những cái nôi của bóng đá Việt Nam, thế nhưng, câu chuyện bóng đá xứ Huế ngày nay lại mang nhiều nỗi niềm. Trong khi lớp trẻ vẫn đang nỗ lực từng ngày với đam mê thì đội bóng chuyên nghiệp của tỉnh lại loay hoay với những bất ổn không hồi kết.

Ban Chấp hành Đảng bộ xã Tiên Điền ra mắt Đại hội đại biểu lần thứ I, Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025-2030.

Đổi mới trên quê hương Tiên Điền

Sau gần nửa năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Tiên Điền (tỉnh Hà Tĩnh) đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về năng lực quản trị, hiệu quả điều hành và phát huy nội lực địa phương.

Rừng ngập mặn được phục hồi ở Diễn Châu (Nghệ An).

Nghiên cứu giải pháp phục hồi rừng ngập mặn

Nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia “Nghiên cứu, đánh giá tính đa dạng, liên kết, diễn thế sinh thái và đề xuất giải pháp bảo tồn, phục hồi, phát triển rừng ngập mặn các tỉnh từ Quảng Ninh đến Quảng Bình” do Phó GS, TS Lê Xuân Tuấn làm chủ nhiệm đã góp phần làm rõ hiện trạng rừng ngập mặn ven biển Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ.

Bàu Tròn, xã Đại Lộc (thành phố Đà Nẵng) tích cực khôi phục mùa màng. Ảnh: Thế Vinh

Thắp lại màu xanh cho đất

Cùng với việc xây lại, sửa chữa nhà ở..., bà con bị thiệt hại do mưa lũ ở miền trung cũng đang khẩn trương ổn định sản xuất. Những lứa hạt giống đang được gieo, những lứa cây đang được trồng lại, trên chính những nơi còn hằn dấu thiên tai.

Khu kinh tế Vũng Áng tiếp tục là “thỏi nam châm” thu hút các dự án.

128.552 tỷ đồng

Là tổng nguồn vốn của sáu dự án dự kiến được đồng loạt khởi công, khởi động ngày 19/12 tại tỉnh Hà Tĩnh - chuỗi hành động thiết thực cùng cả nước chào mừng Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Hệ thống dây chuyền tái chế pin mặt trời. Ảnh: 5RTech

Biến thách thức thành cơ hội

Điện mặt trời bùng nổ kéo theo bài toán xử lý hàng triệu tấn rác thải từ pin năng lượng trong những năm tới. Trước vấn đề nan giải này, các kỹ sư tại Đà Nẵng đã nghiên cứu và phát triển dây chuyền tái chế đầy sáng tạo, biến rác thải trở thành nguồn tài nguyên mới.

Các VĐV đội tuyển Vovinam tập luyện tại Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT tỉnh. Ảnh: B.TH

Vovinam xứ Thanh bứt phá mạnh mẽ

Trong bản đồ thể thao của Việt Nam, Thanh Hóa đã và đang khẳng định là một trong những cái nôi của Vovinam. Từ một phong trào tập luyện sâu rộng trong cộng đồng, Vovinam xứ Thanh đã trở thành lực lượng mũi nhọn, liên tục đem về những thành tích ấn tượng trên các đấu trường quốc gia và quốc tế, mở ra một tương lai đầy triển vọng.

Người dân yên tâm sinh sống tại khu tái định cư Co Hương.

Cuộc sống mới trên khu tái định cư

Trên đỉnh đồi Poom Phai, những nếp nhà sàn của khu tái định cư Co Hương (thuộc bản Ngàm, xã Tam Thanh, tỉnh Thanh Hóa) nổi bật, vững chãi giữa núi rừng. Cây cối xanh tươi, hạ tầng điện, nước sạch, đường giao thông nội bản hoàn thiện đã mang lại cuộc sống mới yên bình cho bà con dân tộc Thái nơi đây.

CRAFT LINK tổ chức tập huấn dạy may và hoàn thiện sản phẩm cho phụ nữ người Mông ở bản Phà Sắc.

Giữ gìn nghề thêu truyền thống

Trong những nếp nhà gỗ của bản Phà Sắc, xã Huồi Tụ, tỉnh Nghệ An, phụ nữ Mông trắng vẫn miệt mài với từng đường thêu như thể mỗi sợi chỉ là một phần bản sắc họ đang gìn giữ.

Cán bộ, chiến sĩ Nhà máy Z753 cứu giúp người dân Khánh Hòa ra khỏi vùng ngập sâu.

“Mệnh lệnh từ trái tim” trong thiên tai

Đợt mưa lũ lịch sử tại tỉnh Khánh Hòa và một số nơi như Đắk Lắk, Gia Lai gây nhiều thiệt hại, mất mát, đau thương. Ngay sau khi nước rút, các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương đã khẩn trương hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả.

Quang cảnh làng Gầm.

Làng Gầm, đổi thay và lưu giữ

Làng Gầm thuộc xã Cẩm Tú, tỉnh Thanh Hóa là vùng đất bán sơn địa nằm bên tả ngạn sông Mã, nơi đây núi đá vôi dựng thành vòng cung bao quanh. Làng bình dị, khiêm nhường dưới chân núi đá với những mái nhà lợp ngói trầm mặc.