Chuyển tư duy từ “ứng phó” sang “thích ứng”

Biến đổi khí hậu, nước biển dâng, xâm nhập mặn và hạn mặn đã và đang là thách thức khó lường từ thiên nhiên đối với người dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Trong bối cảnh ấy, một số kiến trúc sư đã dành nhiều thời gian quan sát, nghiên cứu và đề xuất giải pháp để có thể giữ được lâu bền hơn ngôi nhà - mái ấm của người dân trước thiên tai.

Ngôi nhà của người dân ở Đồng bằng sông Cửu Long. Ảnh: Nam Hải
Ngôi nhà của người dân ở Đồng bằng sông Cửu Long. Ảnh: Nam Hải

Mới đây, hai tác giả Tiêu Thị Phương Thảo và Nguyễn Trương Minh Thư, Khoa Công trình, Phân hiệu Trường đại học Giao thông vận tải tại Thành phố Hồ Chí Minh, đã công bố nghiên cứu ban đầu về giải pháp kiến trúc nhà ở nông thôn thích ứng ngập lụt và các tác động khí hậu tại Đồng bằng sông Cửu Long. Nghiên cứu nhận được sự quan tâm của giới chuyên môn bởi tính chất hữu dụng và bền vững của giải pháp, do khắc phục được hạn chế của một số mẫu hình nhà ở dân dụng trong điều kiện sống dễ bị ngập lụt, đã được đưa vào xây dựng thử nghiệm trước đó.

Cùng với đó, trên lộ trình cả nước chuyển đổi số, tiết kiệm năng lượng, phát triển năng lượng xanh và an ninh nguồn nước, việc tích hợp các thiết kế nhằm bảo đảm dự trữ nước sạch, điện trong dài hạn cần được tính đến kèm theo giải pháp khả thi.

Từ quan sát và phân tích thực trạng, xu hướng phát triển của đời sống, các tác giả đã xây dựng cơ sở để nghiên cứu xác lập các nguyên tắc thiết kế và đề xuất hệ giải pháp kiến trúc tương ứng, chuyển đổi tư duy từ “chống ngập”, “ứng phó”, tức là phần nào bị động, sang hướng chủ động thích ứng. “Ngôi nhà không chỉ như một vật thể cần chống chịu trước nước dâng, mà được nhìn nhận như một hệ không gian tiếp tục bảo đảm sinh hoạt, nước sạch, lưu giữ tài sản và các hoạt động thiết yếu của hộ gia đình trong hoàn cảnh tạm thời bất lợi” - nghiên cứu chỉ rõ.

Hy vọng rằng, nghiên cứu ban đầu này không dừng lại với kết quả trong văn bản mà sẽ sớm được hiện thực hóa trong đời sống của bà con vùng đất chín rồng.

Sáu nguyên tắc thiết kế và sáu nhóm giải pháp

Nghiên cứu ban đầu của Tiêu Thị Phương Thảo và Nguyễn Trương Minh Thư đã đưa ra sáu nguyên tắc thiết kế và sáu nhóm giải pháp thiết kế với nhiều bản vẽ, sơ đồ chi tiết, khoa học và khá dễ hiểu. Trên cơ sở đó, các tác giả còn đưa ra giải pháp cải tạo nhà ở hiện hữu, có tính thực tiễn cao, bởi theo họ, phần lớn hộ dân nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long đã có nhà ở sẵn và không phải lúc nào cũng có điều kiện xây mới toàn bộ.

Có thể bạn quan tâm

Du khách trải nghiệm tự làm hoa giấy.

Về Thanh Tiên thăm làng hoa giấy

Nằm bên hạ lưu sông Hương, làng hoa giấy Thanh Tiên (xã Phú Mậu, thành phố Huế) đã tồn tại hơn 300 năm như một phần ký ức văn hóa của vùng đất cố đô.

Vẻ đẹp “dịu dàng pha lẫn trầm tư” của thành phố Huế. Nguồn: Sở Du lịch TP Huế

Tăng trưởng xanh từ du lịch xanh

Phát triển du lịch xanh hướng tới tăng trưởng xanh là lộ trình tất yếu giúp Huế có thể trở thành một đô thị “di sản, văn hóa, sinh thái, cảnh quan, thân thiện với môi trường và thông minh” - như Nghị quyết số 37-NQ/TU về phát triển du lịch và dịch vụ thành phố Huế giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã chỉ rõ.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Phan Thiết giải quyết thủ tục hành chính cho người dân.

Đổi mới phong cách, tác phong làm việc

Áp dụng nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”, đổi mới phong cách, tác phong làm việc, nêu cao tinh thần trách nhiệm, phường Phan Thiết (Lâm Đồng) đẩy mạnh cải cách hành chính, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo, nỗ lực xây dựng hình ảnh chính quyền thân thiện, chuyên nghiệp, hiện đại.

Một mô hình nuôi lươn không bùn ở Nghệ An.

Một mô hình sản xuất xanh, hiệu quả

Từ loài thủy sản gắn với đồng ruộng tự nhiên, con lươn đang được người dân Nghệ An đưa lên bể nuôi theo quy trình VietGAP. Mô hình không bùn không chỉ giúp chủ động nguồn cung cho đặc sản xứ Nghệ mà còn mở ra hướng sản xuất xanh, hiệu quả và bền vững.

Hai chị em Vi Thị Thức và Vi Thị Linh có thể dệt nhiều họa tiết cổ phức tạp. Ảnh: HUY THỨC

Hành trình của sắc màu truyền thống

Nghề dệt truyền thống bản Hoa Tiến, xã Châu Tiến (Nghệ An) đã và đang được bảo tồn qua nhiều thế hệ. Đáng mừng hơn, hiện nay, có rất nhiều người trẻ tâm huyết, chung tay giữ gìn nghề của cha ông.

Khung cảnh tại Hòn Rùa, Vĩnh Hy.

Mâu thuẫn của bình yên

Giữa nhịp sống ngày càng gấp gáp, nhiều du khách có xu hướng tìm về những vùng biển còn giữ được vẻ yên bình, nguyên sơ để nghỉ ngơi và tái tạo năng lượng. Nằm dưới chân Vườn quốc gia Núi Chúa, Vịnh Vĩnh Hy (Khánh Hòa) là một điểm đến như vậy...

Một góc Vườn quốc gia Bến En.

Có một Bến En

Con đường từ trung tâm hành chính tỉnh Thanh Hóa đi về phía tây nam, một sáng tháng năm như dài thêm bởi những dải mây sà xuống triền núi. Xe chở đoàn đại biểu Hội Nhà văn Hà Nội đi thực tế sáng tác qua những cánh đồng cuối vụ, qua những xóm làng yên ả, đến xã Như Thanh, bất ngờ mở ra trước mắt một khoảng xanh mênh mang của hồ, rừng, núi. Đó là Vườn quốc gia Bến En - “Hạ Long trên cạn của xứ Thanh”.

Thiết kế Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026. (Ảnh: Ban tổ chức DIFF 2026)

Tin tức

• Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026) với chủ đề “Đà Nẵng - Những chân trời kết nối” (Da Nang - United Horizons) vừa chính thức khai mạc. DIFF 2026 quy tụ 10 đội pháo hoa đến từ 8 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 dự kiến xây dựng tại thôn Vĩnh Trường, xã Phước Dinh.

Tin tức

• UBND tỉnh Khánh Hòa vừa tổ chức cuộc họp với các sở, ngành và địa phương nhằm tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện Dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2.

Bãi biển Trần Phú Khánh Hòa. Ảnh: Nam Anh

Nâng chuẩn quản lý du lịch trải nghiệm biển

Sự phục hồi mạnh của du lịch cùng hạ tầng kết nối ngày càng thuận lợi đang đưa Khánh Hòa trở thành điểm đến sôi động của các hoạt động trải nghiệm biển. Tuy nhiên, cùng với đó yêu cầu quản lý đồng bộ không gian mặt biển, bảo đảm an toàn và bảo vệ hệ sinh thái cũng trở nên cấp thiết hơn.

Minh Hiếu (người đứng bên trái) luôn nỗ lực chia sẻ các giải pháp xử lý rác hữu cơ, bảo vệ môi trường. Ảnh VĂN HẢI

Chàng Trung úy lan tỏa lối sống xanh

Vừa nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ, Trung úy Phạm Minh Hiếu (Phòng An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an Hà Tĩnh) còn rất say mê nghiên cứu khoa học và lan tỏa sống xanh.

Việc xả rác không theo quy định diễn ra ở hầu khắp các địa bàn, làm kéo dài tình trạng thu gom rác nhỏ lẻ, thủ công. Ảnh: Nhị An

Bắt đầu từ nhận thức

Xử lý hành vi xả rác thải không đúng nơi quy định không phải là câu chuyện mới, nhất là tại các đô thị. Cùng với các quy định xử phạt theo quy định của Chính phủ, nhiều địa phương đã đưa ra các hình thức xử lý bổ sung, để tác động đến nhận thức của các cá nhân và cả cộng đồng.

Lưu giữ văn hóa Pa Cô trong văn hóa ẩm thực để hội nhập và phát triển.

Aquat: “Bánh đoàn kết” của đồng bào Pa Cô

Men theo tuyến đường Hồ Chí Minh qua miền tây tỉnh Quảng Trị, đồng bào Pa Cô ở xã Tà Rụt vẫn gìn giữ tục gói bánh Aquat như một nét đẹp văn hóa truyền thống. Không đơn thuần là món ăn dân dã, Aquat còn là biểu tượng của tình đoàn kết cộng đồng, của nghĩa tình bản làng và sự gắn bó với núi rừng Trường Sơn.

Làng du lịch ven sông Son ở xã Phong Nha. Ảnh: San Lê

Giải bài toán thời vụ của du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng

Du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng, tỉnh Quảng Trị, thường chịu ảnh hưởng lớn của thời tiết, đặc biệt là mùa mưa lũ - hệ thống hang động phải đóng cửa, khiến lượng du khách cả trong nước và quốc tế sụt giảm nghiêm trọng.

Đồ dùng sinh hoạt và nông cụ sản xuất trưng bày tại nhà văn hóa cộng đồng thôn Thượng Phú, xã Thạch Lạc. Ảnh: Hương Ly

Nhà sinh hoạt cộng đồng... đa năng

Xuất phát từ mong muốn gìn giữ giá trị văn hóa quê hương, nhiều năm qua, người dân thôn Thượng Phú, xã Thạch Lạc (Hà Tĩnh) đã chung tay sưu tầm và xây dựng một khu trưng bày ngay trong nhà văn hóa cộng đồng thôn.

Hình ảnh đường Lưu Phương, tại khu vực Phát Diệm, tỉnh Ninh Bình, thuộc dự án CRUIV với hệ thống kênh dẫn thoát nước và cây xanh tạo cảnh quan ở hai bên. (Nguồn: Đại sứ quán Pháp tại Hà Nội)

Phía sau một khoản vay

Hơn 155 triệu EUR, bao gồm khoảng 122,6 triệu EUR vốn vay ODA từ Cơ quan Phát triển Pháp (AFD), vốn đối ứng và viện trợ không hoàn lại của Liên minh châu Âu,là khoản kinh phí được sử dụng trong dự án Cải thiện cơ sở hạ tầng đô thị nhằm giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu cho bốn tỉnh ven biển Bắc Trung Bộ (CRUIV).

Công nhân môi trường dọn vệ sinh ven biển, giữ vẻ đẹp cho du lịch Lý Sơn.

Tin tức

• Hơn 40 công nhân Xí nghiệp Môi trường Đô thị Lý Sơn phối hợp với Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng và Phát triển quỹ đất đặc khu Lý Sơn ra quân vệ sinh môi trường ở khu vực Cổng Tò Vò và thôn Tây An Vĩnh, đặc khu Lý Sơn (Quảng Ngãi).

Các đại biểu tham quan mô hình khởi nghiệp xanh "Thương mại hóa phục hồi rạn san hô" tại buổi trao giải cuộc thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Khánh Hòa năm 2025.

Tin tức

• UBND tỉnh Khánh Hòa đã ban hành Kế hoạch số 6146 về việc tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam (18/5), với chủ đề “Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - Động lực chính của mô hình tăng trưởng mới”.

Tiết mục nghệ thuật tái hiện hành trình vươn khơi, bám biển của ngư dân.

Tin tức

• Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đắk Lắk tổ chức chương trình nghệ thuật “Cá ngừ Đắk Lắk - Tinh hoa câu vàng”, tại Quảng trường Phú Yên (phường Tuy Hòa).

Khu kinh tế Vũng Áng tiếp tục thu hút các dự án.

Động lực phát triển công nghiệp ở Hà Tĩnh

Bốn tháng đầu năm 2026, bức tranh công nghiệp của Hà Tĩnh ghi nhận gam màu sáng với chỉ số sản xuất toàn ngành tăng hơn 23% so cùng kỳ năm trước. Động lực tăng trưởng đến từ sự hồi phục của ngành công nghiệp truyền thống, đồng thời được tiếp sức bởi các lĩnh vực công nghệ cao và công nghiệp năng lượng.

Chăm lo sức khỏe cho đồng bào dân tộc thiểu số tại Trung tâm y tế xã Tà Rụt.

Chăm sóc sức khỏe cho đồng bào vùng khó khăn

Nhằm bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân vùng khó khăn, tỉnh Quảng Trị đang khẩn trương triển khai cấp thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) theo Quyết định số 668/QĐ-UBND.

Công nhân Công ty TNHH Gesin Việt Nam cùng tham gia “Bữa cơm Công đoàn”.

Tin tức

• Hưởng ứng Tháng Công nhân năm 2026, Chương trình “Bữa cơm Công đoàn” sẽ được tổ chức tại 12 công đoàn cơ sở, thu hút hơn 9 nghìn đoàn viên, công nhân lao động tham gia, với giá trị suất ăn từ 40 - 80 nghìn đồng.