Nâng tầm chuỗi giá trị

Trong bối cảnh ngành du lịch đang bước vào giai đoạn cạnh tranh mới, lợi thế không còn thuộc hoàn toàn về những địa phương có nhiều tài nguyên mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng tạo dựng trải nghiệm và xây dựng thương hiệu. Với khu vực Bắc Trung Bộ, điều còn đang thiếu vắng là một “câu chuyện chung” có khả năng kết nối và nâng tầm những giá trị rời rạc thành bản sắc vùng.

Vườn Quốc gia Bạch Mã là điểm đến hấp dẫn với du khách quốc tế trong tour du lịch miền trung. Ảnh: Nam Nguyễn
Vườn Quốc gia Bạch Mã là điểm đến hấp dẫn với du khách quốc tế trong tour du lịch miền trung. Ảnh: Nam Nguyễn

Liên kết vành đai di sản

Từ góc nhìn này, nhiều chuyên gia cho rằng điều Bắc Trung Bộ cần không phải là bổ sung thêm sản phẩm du lịch, mà là một định vị đủ mạnh để kết nối những giá trị riêng lẻ thành một hành trình xuyên suốt.

Nghịch lý nằm ở chỗ, Bắc Trung Bộ không thiếu tài nguyên mà thiếu sự kết nối. Mỗi địa phương đều đang xây dựng thương hiệu riêng nhưng chưa hình thành được một hành trình đủ dài để giữ chân du khách. Vì vậy, thay vì cạnh tranh nội vùng, các tỉnh cần chuyển sang tư duy cùng tạo ra một sản phẩm du lịch chung mang tên Bắc Trung Bộ.

Một trong những hướng đi được đề xuất là xây dựng hình ảnh khu vực như một “vành đai di sản và lịch sử Việt Nam”. Trên hành trình đó, du khách có thể khám phá chiều sâu văn hóa và lịch sử dân tộc thông qua các điểm đến tiêu biểu như Cố đô Huế, Thành Nhà Hồ, quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Nghệ An hay các di tích lịch sử tại Quảng Trị. Đây không chỉ là những chuyến tham quan đơn thuần mà còn là hành trình trải nghiệm những giá trị văn hóa và lịch sử đặc sắc của Việt Nam.

Bên cạnh đó, khu vực cũng có thể phát triển theo mô hình “hành lang văn hóa - biển - di sản”, kết hợp du lịch văn hóa với nghỉ dưỡng biển, ẩm thực và các hoạt động trải nghiệm địa phương. Cách tiếp cận này không chỉ giúp đa dạng hóa sản phẩm mà còn góp phần kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu của du khách và tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp dịch vụ phát triển.

Giải quyết câu chuyện mùa vụ

Tại tọa đàm “Kết nối để thúc đẩy phát triển du lịch các tỉnh Bắc Trung Bộ mùa thấp điểm”, hoạt động du lịch Bắc Trung Bộ được nhìn nhận: vẫn phụ thuộc nhiều vào du lịch biển mùa hè. Khi bước sang mùa đông, lượng khách thường sụt giảm mạnh.

Để khắc phục tình trạng này, các chuyên gia cho rằng cần có sự thay đổi mạnh mẽ, liên kết vùng phải trở thành động lực trung tâm. Ông Trần Quốc Lâm, Phó Chủ tịch VAFIE, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Tĩnh, đề xuất xây dựng thương hiệu chung cho mùa du lịch thấp điểm của Bắc Trung Bộ, đồng thời tổ chức các sự kiện văn hóa, thể thao và lễ hội quy mô vùng nhằm tạo thêm lý do để du khách đến và trải nghiệm trong suốt cả năm.

Những mục tiêu này đang có cơ sở thuận lợi để hiện thực hóa khi hệ thống cao tốc Bắc - Nam ngày càng hoàn thiện, rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển giữa các địa phương. Các sân bay như Phú Bài và Vinh liên tục mở rộng kết nối, trong khi Hành lang kinh tế Đông - Tây mở ra cơ hội thu hút khách từ Lào, Thái Lan và các nước trong khu vực. Bài toán của Bắc Trung Bộ không còn là tạo thêm điểm đến mới, mà là biến toàn bộ vùng đất này thành một điểm đến thống nhất. Khi đó, di sản, biển, văn hóa và lịch sử sẽ không còn là những tài nguyên đứng riêng lẻ mà trở thành một chuỗi trải nghiệm liên hoàn đủ sức cạnh tranh với các trung tâm du lịch lớn trong khu vực.

Mở rộng thị trường, tăng cường hợp tác quốc tế

Theo đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (Kocham), để gia tăng sức hút đối với khách quốc tế, các địa phương cần phát triển các tour tuyến liên hoàn giữa các tỉnh. Đồng thời, việc tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp lữ hành lớn trên thị trường quốc tế sẽ giúp mở rộng khả năng tiếp cận các dòng khách tiềm năng.

Có thể bạn quan tâm

Các điểm đến tại Thanh Hóa chỉ nhộn nhịp vào mùa du lịch biển. Ảnh: Nam Hải

Nhiều điểm đến nhưng chưa có bản sắc

Sở hữu những bãi biển đẹp hàng đầu cả nước, hệ thống di sản văn hóa dày đặc cùng nhiều công trình, danh thắng mang tầm quốc gia và quốc tế, Bắc Trung Bộ được xem là một trong những vùng giàu tiềm năng du lịch nhất Việt Nam. Thế nhưng, khu vực này vẫn chưa xây dựng được một thương hiệu du lịch đủ mạnh để khẳng định vị thế trong bức tranh du lịch cả nước.

Làng Sen - quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh là điểm đến ý nghĩa ở Nghệ An. Ảnh: Hải Nam

Những mảnh ghép thiếu sự kết nối

Bắc Trung Bộ đang sở hữu một nghịch lý đáng chú ý. Trên cùng một dải đất không quá dài, du khách có thể đi từ biển, hang động, di sản đến ký ức chiến tranh chỉ trong vài giờ di chuyển. Thế nhưng, thay vì trở thành một hành trình xuyên suốt, những lợi thế ấy vẫn đang tồn tại riêng lẻ, khiến sức hút chung của cả vùng chưa được phát huy trọn vẹn.

Vùng biển Nghi Sơn thuận lợi để xây dựng kho dự trữ dầu thô quốc gia . Ảnh: Lê Dương

Từ Nghi Sơn đến chuỗi dự trữ xăng dầu

Nằm ở vị trí kết nối hai miền bắc-nam, với hơn 1.900 km bờ biển, nhiều vịnh nước sâu, kín gió và hệ thống cảng biển, nhà máy lọc hóa dầu đang phát triển, Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ hội tụ đủ điều kiện để trở thành trung tâm dự trữ xăng, dầu quốc gia quy mô lớn,bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trước biến động toàn cầu.

Với lợi thế về vị trí địa lý và hệ thống cảng biển, Việt Nam có tiềm năng phát triển thành trung tâm dự trữ, trung chuyển và điều phối xăng dầu của khu vực. Ảnh: Nam Hải

Kỳ vọng và thách thức

Hệ thống năng lượng của Việt Nam hiện phụ thuộc lớn vào nhập khẩu, trong đó khoảng 85% dầu thô nhập về có nguồn gốc từ khu vực vùng Vịnh, chủ yếu phục vụ Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn.

Lực lượng chức năng bắt giữ tàu giã cào tận diệt hải sản trên vùng biển Hà Tĩnh.

Nghề cá trước “lựa chọn tất yếu”

Dọc theo dải ven duyên hải miền trung, những chuyến tàu cá vẫn rời bến đều đặn mỗi ngày, nhưng phía sau nhịp lao động quen thuộc ấy vẫn còn tồn tại tình trạng khai thác thủy sản trái phép, thiếu bền vững ở một số địa phương.

Nhiều tàu cá ở miền trung đã sử dụng công nghệ để ra khơi khai thác hải sản hiệu quả và bền vững. Ảnh: Ng Lân

Ngư dân chuyển mình cùng công nghệ

Ở các vùng biển miền trung hôm nay, câu chuyện ra khơi không chỉ xoay quanh kinh nghiệm truyền đời hay hướng gió, mà công nghệ và chuyển đổi số đang trở thành “bạn đồng hành” mới của ngư dân, giúp vận hành nghề cá minh bạch, hiệu quả hơn và từng bước phát triển bền vững.

Nhiều ngư dân miền trung đã chuyển từ khai thác hải sản kiểu tận diệt sang nghề nuôi biển.

Từ khai thác tận diệt sang nuôi biển ổn định

Khi nguồn lợi hải sản suy giảm, biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt và yêu cầu quản lý nghề cá ngày càng chặt chẽ, không ít ngư dân đã chủ động rời xa cách đánh bắt tận diệt, nhỏ lẻ để tìm đến một sinh kế bền vững mới: nuôi biển.

Việt Nam có nhiều làng biển lâu đời, gìn giữ được những nét văn hóa độc đáo. Ảnh: Huỳnh Phương

Phát huy giá trị của những vùng trầm tích

Quá trình đô thị hóa, phát triển du lịch đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến không gian làng chài, làng biển. Việc bảo tồn, gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa làng biển trở nên cấp thiết trong đời sống đương đại. Nếu được gìn giữ, đây cũng là vốn quý để các địa phương gia tăng giá trị trong phát triển văn hóa, du lịch.

Nghi lễ rước nghinh thần trước biển tại lễ Cầu ngư, làng Nam Ô (thành phố Đà Nẵng). Ảnh: Trần Lê Lâm

Nơi gìn giữ, trao truyền niềm tin và ước vọng

Đối với ngư dân Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ, tục thờ Cá Ông, lễ hội Cầu ngư là những hoạt động văn hóa, tín ngưỡng gắn bó với nhiều sinh hoạt đời sống. Đặc biệt, lễ hội Cầu ngư hằng năm diễn ra với niềm tin và kỳ vọng vào một mùa bội thu, sóng yên biển lặng.

Ông Nguyễn Tấn Sâm (Bình Sơn, Quảng Ngãi) đảm nhận vai Tổng Tiền trong hát bả trạo. Ảnh: Như Đồng

Lưu giữ “hồn cốt” vùng đất, con người

Người dân vạn chài tỉnh Quảng Ngãi qua bao thăng trầm vẫn bám làng, gìn giữ nét văn hóa, trong đó hát bả trạo là loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian đặc trưng của ngư dân vùng ven biển.

Gian hàng trong cuộc thi “Ý tưởng, dự án khởi nghiệp trong thanh niên tỉnh Nghệ An” . Ảnh: Thanh Quỳnh

Những ý tưởng đã đi vào thực tiễn

Những năm qua, các tỉnh Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, làm giàu. Rất nhiều người trẻ đã tận dụng tốt cơ hội này, xây dựng thành công mô hình phát triển kinh tế tại địa phương.

Anh Nguyễn Thanh Bình (đứng giữa), Giám đốc Công ty TNHH Begen, giới thiệu về dây chuyền sản xuất bít-tất xuất khẩu.

Không ngại thử thách

Nhiều thanh niên ở Nghệ An rời quê hương, mang theo hoài bão lập nghiệp ở những thành phố lớn, đô thị sầm uất. Thế nhưng, cũng có không ít người chọn con đường nỗ lực lập nghiệp ngay tại mảnh đất nơi mình sinh ra.

Anh Nguyễn Mạnh Tường, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp sạch Hatisa (bên phải) giới thiệu sản phẩm. Ảnh: Ngọc Khánh

OCOP mang thương hiệu tuổi trẻ

Hà Tĩnh hiện có nhiều mô hình thanh niên khởi nghiệp sáng tạo, tham gia Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Các chủ thể đã tích cực thực hiện chuyển đổi số, nâng cao chất lượng, quảng bá thương hiệu, đồng thời giải quyết việc làm cho hàng nghìn người khác.

Bão số 10 và mưa lũ sau bão đã gây thiệt hại rất nặng nề về sinh kế tài sản, cơ sở hạ tầng tại các địa phương khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ.

Gánh nặng sau thiên tai

Trong chưa đầy hai tháng, hai cơn bão số 5 (Kajiki) và số 10 (Bualoi) quét qua Bắc Trung Bộ đã gây thiệt hại khủng khiếp về người, nhà cửa, nông sản và hạ tầng, đẩy hàng chục nghìn hộ dân ở Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh vào cảnh mất trắng sinh kế.

Nông dân Hà Tĩnh nhanh chóng khôi phục đồng ruộng, gieo trồng lại để kịp vụ đông. (Ảnh: Ánh Nguyệt)

Từ khôi phục đến nâng cao năng lực chống chịu

Lũ rút, người dân Hà Tĩnh và Thanh Hóa tất bật khôi phục đồng ruộng, ao nuôi và lồng bè thủy sản... Những mô hình sản xuất bền vững, hợp tác xã hỗ trợ kỹ thuật, kết nối thị trường đang giúp nông dân không chỉ trồng lại cây, nuôi lại cá tôm, mà còn giữ vững sinh kế lâu dài, sẵn sàng ứng phó với thiên tai.

Người dân miền Tây Nghệ An bị thiệt hạ về lúa nặng do lũ lớn. (Ảnh: Nguyễn Phê)

Chủ động thích ứng

Nhà có thể dựng lại, nhưng sinh kế thì khó có thể phục hồi trong chốc lát. Sau bão, Bắc Trung Bộ đối diện khoảng trống dài hạn: làm thế nào để tiếp tục sống trên mảnh đất luôn xảy ra thiên tai.