Song hành với sức mua tăng cao là những nguy cơ tiềm ẩn về an toàn thực phẩm, đòi hỏi các cơ quan quản lý phải hành động quyết liệt và trách nhiệm hơn. Những vụ việc vừa được phát hiện một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về những lỗ hổng trong quản lý và ý thức tuân thủ pháp luật của một bộ phận cơ sở kinh doanh.
Tại phường Bình Trị Đông, Đội Quản lý thị trường số 11 đã phát hiện 150 kg kẹo dẻo không nhãn hiệu, không hóa đơn chứng từ, thậm chí không ghi ngày sản xuất hay hạn sử dụng. Đó không chỉ là vi phạm hành chính đơn thuần mà là hành vi đe dọa trực tiếp sức khỏe cộng đồng. Những sản phẩm trôi nổi như vậy nếu len lỏi vào thị trường đúng vào dịp cao điểm tiêu thụ Tết sẽ trở thành hiểm họa, nhất là đối với trẻ em, nhóm đối tượng dễ tổn thương nhất.
Không lâu sau, lực lượng chức năng tiếp tục phát hiện hơn 5.100 đơn vị sản phẩm thực phẩm các loại tại phường An Lạc gồm bánh phở, mì căn, bánh mochi… đều không có nhãn phụ Tiếng Việt, không nguồn gốc, xuất xứ, không ngày sản xuất, hạn sử dụng. Những sản phẩm này còn nguyên bao bì nhưng hoàn toàn không có tài liệu chứng minh chất lượng.
Có thể thấy để chạy theo lợi nhuận, một số cơ sở kinh doanh vẫn bất chấp sức khỏe người tiêu dùng. Việc lực lượng chức năng kiên quyết tạm giữ, đề xuất tiêu hủy toàn bộ số hàng hóa vi phạm nhận được sự đồng tình của dư luận. Đáng lo ngại hơn là vụ ngộ độc thực phẩm trong tháng 11 vừa qua khiến 316 người nhập viện sau khi ăn bánh mì tại một cơ sở ở phường Hạnh Thông. Kết quả xét nghiệm cho thấy đã có 15/27 mẫu bệnh phẩm dương tính với vi khuẩn Salmonella, tác nhân gây tiêu chảy cấp, mất nước, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.
Sở An toàn thực phẩm đã lập tức kiểm tra toàn bộ quy trình chế biến, truy xuất nguyên liệu và kết luận rõ ràng cơ sở bánh mì cóc cô Bích là nơi gây ra vụ ngộ độc nghiêm trọng này. Cộng đồng đang chờ đợi các bước xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật. Một sai sót trong chế biến, một mắt xích lỏng lẻo trong chuỗi cung ứng cũng đủ để đẩy hàng trăm người vào tình thế nguy hiểm, đây là bài học không thể xem nhẹ.
Từ đầu năm đến nay, Sở An toàn thực phẩm thành phố đã kiểm tra 6.171 cơ sở, ban hành 99 quyết định xử phạt với tổng số tiền gần 5 tỷ đồng. Những con số nêu trên phản ánh tình trạng vi phạm vẫn còn phổ biến, đồng thời cho thấy lực lượng chức năng đã tăng cường hành động mạnh mẽ hơn. Ông Lê Minh Hải, Phó Giám đốc Sở An toàn thực phẩm thành phố, cho biết: “Từ nay đến cuối năm, đơn vị tăng cường kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phục vụ lễ hội, sự kiện, tham mưu bảo đảm an toàn thực phẩm dịp Tết Nguyên đán và lễ hội Xuân 2026, đồng thời rà soát hoạt động quảng cáo thực phẩm chức năng trên internet để xử lý vi phạm”.
Thực tế hiện nay cho thấy, việc kinh doanh thực phẩm xuyên biên giới qua các nền tảng trực tuyến đang phát triển mạnh, trong khi hành lang pháp lý chưa thật sự bắt kịp. Nhiều sản phẩm không rõ nguồn gốc, không qua kiểm soát dễ dàng tiếp cận người tiêu dùng, tạo thêm thách thức cho công tác quản lý. Bên cạnh đó, tình trạng hàng rong tự phát quanh trường học, bệnh viện, chợ… vẫn đặt ra nhiều rủi ro về an toàn thực phẩm, điều này đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ từ các lực lượng chức năng đến chính quyền cơ sở và hơn hết là ý thức trách nhiệm của từng người kinh doanh.
Những vụ việc vừa qua một lần nữa cho thấy chỉ cần một “mắt xích” trong chuỗi thực phẩm bị buông lỏng, cả cộng đồng sẽ phải gánh chịu hậu quả. Cuộc chiến này vẫn còn dài và nhiều thách thức, nhất là trong bối cảnh thương mại điện tử, giao dịch không biên giới và tiêu dùng trực tuyến ngày càng phát triển. Người dân kỳ vọng cơ quan chức năng tiếp tục xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý đối với hoạt động kinh doanh thực phẩm trên môi trường số; tăng cường truyền thông để người bán hiểu rõ trách nhiệm pháp lý; đồng thời đề xuất các chế tài mạnh, đủ sức răn đe đối với hành vi tái phạm.
Cần xem vi phạm an toàn thực phẩm là hành vi xâm hại trực tiếp đến sức khỏe nhân dân, một giá trị không thể đánh đổi. Một thị trường thực phẩm an toàn là nền tảng cho một xã hội khỏe mạnh, đây không chỉ là mục tiêu mà còn là cam kết phải được thực hiện bằng hành động, kỷ cương và trách nhiệm từ mỗi chủ thể trong chuỗi sản xuất - kinh doanh - tiêu dùng.
