Sàng lọc trước hôn nhân: “Lá chắn” ngăn trẻ sinh ra mắc tan máu bẩm sinh

Hiện nay, nhiều bệnh nhân tan máu bẩm sinh đã có thể hòa nhập cuộc sống, lập gia đình và sống khỏe mạnh. Tuy nhiên, các bác sĩ cảnh báo hàng triệu người Việt vẫn âm thầm mang gene bệnh và khuyến cáo mọi người nên sàng lọc tiền hôn nhân để sinh ra những đứa con khỏe mạnh.

Với chủ đề “Đem ánh sáng nhân ái - Chạm nỗi niềm không tên” kỷ niệm ngày Thalassemia Thế giới, nhiều hoạt động hướng tới các vấn đề về tâm lý-xã hội của người bệnh, đặc biệt là chia sẻ với những nỗi niềm riêng của phụ nữ, trẻ em gái mắc bệnh tan máu bẩm sinh và những người mẹ có con bị bệnh.
Với chủ đề “Đem ánh sáng nhân ái - Chạm nỗi niềm không tên” kỷ niệm ngày Thalassemia Thế giới, nhiều hoạt động hướng tới các vấn đề về tâm lý-xã hội của người bệnh, đặc biệt là chia sẻ với những nỗi niềm riêng của phụ nữ, trẻ em gái mắc bệnh tan máu bẩm sinh và những người mẹ có con bị bệnh.

Nhân dịp ngày Thalassemia thế giới - 8/5 và kỷ niệm 15 năm thành lập Trung tâm Thalassemia, Viện Huyết học-Truyền máu Trung ương phối hợp với Hội Tan máu bẩm sinh Việt Nam tổ chức Lễ Mít-tinh kỷ niệm ngày Thalassemia Thế giới. Năm nay, với chủ đề “Đem ánh sáng nhân ái - Chạm nỗi niềm không tên”, các hoạt động này hướng tới các vấn đề về tâm lý-xã hội của người bệnh, đặc biệt là chia sẻ với những nỗi niềm riêng của phụ nữ, trẻ em gái mắc bệnh tan máu bẩm sinh và những người mẹ có con bị bệnh.

Hàng triệu người Việt mang gene tan máu bẩm sinh mà không biết

​Bệnh tan máu bẩm sinh (thalassemia) là bệnh di truyền lặn phổ biến nhất trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Người bệnh cần được điều trị định kỳ suốt đời bằng truyền máu (khối hồng cầu) và dùng thuốc thải sắt.

Cho đến nay chưa có con số thống kê chính xác số bệnh nhân tan máu bẩm sinh trên cả nước. Nhưng ước tính mỗi năm có khoảng 8.000 em bé mới sinh ra bị bệnh tan máu bẩm sinh ở các mức độ khác nhau.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Trung tâm Thalassemia cho biết, tất cả các địa phương và 54 dân tộc ở nước ta đều có người mang gene bệnh; với tỷ lệ mang gene bệnh trên 13% thì ước tính có khoảng 14 triệu người mang gene bệnh trên cả nước; nhiều dân tộc tỷ lệ mang gen thalassemia lên tới 30-40%, riêng dân tộc Kinh là 9,8%.

Người mang gene bệnh không có biểu hiện gì để nhận biết qua vẻ bề ngoài nhưng có thể di truyền gene bệnh cho đời sau. Hầu hết họ không biết mình mang gene cho đến khi đi xét nghiệm hoặc không may sinh ra con bị bệnh.

Trung tâm Thalassemia của Viện Huyết học-Truyền máu Trung ương đang trực tiếp theo dõi và điều trị cho hơn 5.000 bệnh nhân trên toàn quốc, chủ yếu đến từ khu vực miền núi phía bắc, Đồng bằng sông Hồng và Bắc Trung Bộ. Phần lớn người bệnh thuộc thể nặng, phải truyền máu và thải sắt định kỳ suốt đời.

Theo Tiến sĩ Hà, hiện nay các phương pháp điều trị đã mang lại hiệu quả cao hơn so với trước, chất lượng cuộc sống của người bệnh cải thiện rất nhiều, họ không còn quá bi quan như trước. Thực tế, nếu chỉ nhìn bên ngoài thì rất khó biết một em bé mắc Thalassemia. Sau truyền máu, các cháu hoàn toàn hồng hào, khỏe mạnh và sinh hoạt bình thường.

295a1360.jpg
Trung tâm Thalassemia của Viện Huyết học-Truyền máu Trung ương đang trực tiếp theo dõi và điều trị cho hơn 5.000 bệnh nhân trên toàn quốc.

"Trong suốt 15 năm qua, rất nhiều bệnh nhi đã trưởng thành, được đi học, đi làm. Có bạn trở thành bác sĩ, có bạn làm điều dưỡng và lựa chọn được những công việc phù hợp với sức khỏe của mình. Nhiều người đã lập gia đình, sinh con và có cuộc sống ổn định. Đó thực sự là điều rất đáng mừng. Sự tự tin giúp các bạn sẵn sàng chia sẻ mình mắc bệnh và sống vui vẻ, tích cực. Xã hội cũng dần thay đổi cách nhìn, không còn quá e ngại hay kỳ thị người bệnh như trước nữa. Đó là điều quan trọng nhất", bác sĩ Hà chia sẻ.

Trung bình mỗi tuần tại viện có hơn 100 bạn trẻ khỏe mạnh chủ động đến xét nghiệm sàng lọc gene bệnh, cho thấy các bạn trẻ đã quan tâm hơn tới việc sàng lọc tiền hôn nhân. Tuy nhiên, việc sàng lọc vẫn chủ yếu mang tính tự nguyện và tập trung ở các thành phố lớn.

Bác sĩ Hà cho biết, dù chưa có số liệu thống kê chính thức, nhưng các bác sĩ nhận thấy, phần lớn trẻ sinh ra mắc bệnh hiện nay tập trung ở khu vực miền núi, vùng khó khăn chứ không còn nhiều ở các thành phố lớn. Điều này cho thấy nhận thức và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế giữa các vùng miền vẫn còn chênh lệch.

"Nhiều thai phụ ở vùng sâu, vùng xa chỉ đến cơ sở y tế khi sinh con mà chưa có thói quen khám thai sớm trong 3 tháng đầu. Dù các hướng dẫn chuyên môn đã được ban hành, việc tiếp cận dịch vụ sàng lọc vẫn còn khó khăn do hạn chế về nhận thức, kinh tế và chính sách chi trả.

295a1246.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Đức Bình, Phó Viện trưởng Viện Huyết học-Truyền máu Trung ương phát biểu tại chương trình.

Hiện nay, các xét nghiệm cơ bản trong khám thai có thể được bảo hiểm hỗ trợ, nhưng những xét nghiệm chuyên sâu để chẩn đoán gene bệnh thì chưa được chi trả đầy đủ. Nhiều gia đình, đặc biệt là người chồng, vẫn còn e ngại hoặc chưa sẵn sàng tham gia xét nghiệm, khiến công tác phòng bệnh gặp không ít trở ngại", bác sĩ Hà chia sẻ.

Cần tăng cường sự hiểu biết của cộng đồng về sàng lọc thalassemia

Hiện nhiều quốc gia trên thế giới đã triển khai rất hiệu quả chương trình phòng bệnh thalassemia. Các nước khu vực Địa Trung Hải như Cyprus, Italia hay Hy Lạp đã bắt đầu sàng lọc từ những năm 1970. Đặc biệt, Cyprus triển khai rất quyết liệt và gần như không còn trẻ sinh ra mắc bệnh.

Tại Thái Lan hay một số địa phương ở Trung Quốc, các chương trình sàng lọc tiền hôn nhân và chẩn đoán trước sinh cũng được triển khai rộng rãi. Những cặp vợ chồng cùng mang gene bệnh sẽ được tư vấn và hỗ trợ chẩn đoán trước sinh miễn phí để phòng tránh sinh con mắc bệnh.

Tại Việt Nam, trong những năm qua, Chính phủ và Bộ Y tế đã dành sự quan tâm đến vấn đề thalassemia thông qua việc hoạt động phòng bệnh được đưa vào Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, giai đoạn I từ 2021-2025. Một số địa phương cũng đã tích cực triển khai nhiều biện pháp truyền thông, sàng lọc gene bệnh.

295a1395.jpg
Trung tâm Thalassemia đã trở thành đơn vị chuyên sâu hàng đầu và duy nhất trên cả nước trong lĩnh vực chẩn đoán, điều trị và quản lý bệnh thalassemia.

Từ năm 2019, bệnh thalassemia đã được đưa vào danh sách các bệnh bắt buộc cần sàng lọc trước sinh. Thêm một bước tiến quan trọng nữa, đó là bệnh thalassemia được xếp đứng hàng đầu trong các bệnh di truyền cần tư vấn, xét nghiệm tiền hôn nhân (theo QĐ số 3472/QĐ-BYT ngày 7/11/2025 của Bộ Y tế Ban hành Hướng dẫn chuyên môn về tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn).

Đây là những căn cứ pháp lý hết sức quan trọng để đẩy mạnh hoạt động sàng lọc thalassemia trước sinh và trước kết hôn, tiến tới giảm dần số trẻ sinh ra bị bệnh thalassemia.

Tuy nhiên, mỗi năm, riêng Viện Huyết học-Truyền máu Trung ương vẫn tiếp nhận thêm hàng trăm bệnh nhi mới sinh bị bệnh tan máu bẩm sinh. Điều đó cho thấy hoạt động truyền thông, sàng lọc gen bệnh thalassemia vẫn cần triển khai một cách mạnh mẽ hơn nữa. Đặc biệt là cần tiếp tục triển khai chương trình quốc gia với các giải pháp phòng bệnh đồng bộ trên toàn quốc, nhất là những khu vực có tỷ lệ mang gene bệnh cao.

295a1296.jpg
Trao giải cho các bệnh nhân có bài thi đạt giải trong cuộc thi viết thư chủ đề "Lòng mẹ bao la".

Phát biểu chúc mừng kỷ niệm 15 năm thành lập Trung tâm Thalassemia, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Đức Bình, Phó Viện trưởng Viện Huyết học-Truyền máu Trung ương khẳng định, tới đây viện sẽ tiếp tục đầu tư nâng cao chất lượng chuyên môn, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, mở rộng hợp tác, tăng cường truyền thông, sàng lọc và tư vấn tiền hôn nhân nhằm nâng cao hiệu quả phòng bệnh trong cộng đồng.

Bác sĩ cũng đặc biệt gửi thông điệp tới các bạn trẻ và các cặp vợ chồng chuẩn bị kết hôn hoặc sinh con: hãy chủ động sàng lọc gene bệnh trước hôn nhân và trước khi mang thai. Chỉ cần một lần xét nghiệm sàng lọc trước hôn nhân hoặc trước sinh, các bạn đã có thể chủ động bảo vệ con mình, bảo vệ hạnh phúc gia đình và góp phần giảm số trẻ sinh ra mắc bệnh tan máu bẩm sinh.

295a1302.jpg
Trao giải cho các bệnh nhân có bài thi đạt giải trong cuộc thi viết thư chủ đề "Lòng mẹ bao la".

Bên cạnh Lễ Mít tinh, chuỗi hoạt động còn có nhiều chương trình đầy ý nghĩa: Chương trình thi viết thư với chủ đề: “Lòng mẹ bao la” và cuộc thi “Người đưa tin giỏi nhất”; tọa đàm “Đem ánh sáng nhân ái - Chạm nỗi niềm không tên”; chiến dịch truyền thông trên màn hình Led toàn quốc...

Cuộc thi viết thư "Lòng mẹ bao la" và “Người đưa tin giỏi nhất” đã thu hút sự tham gia mạnh mẽ với tổng cộng 164 bài dự thi. Các tác phẩm này đến từ 28 tỉnh, thành phố trên khắp cả nước, thể hiện sự lan tỏa rộng khắp của chương trình. Trong đó, khu vực phía bắc chiếm ưu thế áp đảo với 23 tỉnh thành tham gia, bao gồm Hà Nội, Phú Thọ, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Cao Bằng, Hà Giang, Lai Châu, Điện Biên, Lào Cai, Sơn La, Hòa Bình, Yên Bái, Bắc Giang, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình, Thanh Hóa và Nghệ An. Khu vực phía nam có sự góp mặt của 5 tỉnh, thành phố gồm Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Tháp, An Giang, Bến Tre và Bình Thuận.

295a1310.jpg
Trao giải cho các bệnh nhân có bài thi đạt giải trong cuộc thi viết thư chủ đề "Lòng mẹ bao la".

Ngoài ra, cuộc thi còn nhận được thư từ thí sinh đang điều trị tại nước ngoài như Ấn Độ. Ban Tổ chức đã trao 6 giải cuộc thi viết thư, 6 giải cuộc thi đưa tin và 13 thí sinh đạt giải triển vọng.

Có thể bạn quan tâm

Người dân mua sắm thực phẩm tại siêu thị. (Ảnh: ĐỖ THOA)

Bộ Y tế từng bước chuẩn bị nền tảng quản lý an toàn thực phẩm dựa trên phân tích nguy cơ

Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) đánh dấu bước đột phá về đổi mới tư duy quản lý an toàn thực phẩm, chuyển từ kiểm soát từng khâu riêng lẻ, ứng phó bị động sang quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm dựa trên nguy cơ, chủ động phòng ngừa từ sớm thông qua phân tích nguy cơ.

Đội ngũ y, bác sĩ thực hiện việc lấy tạng. (Ảnh: SONG NGÂN)

Ca hiến tạng đầu tiên tại Gia Lai: Dấu mốc lịch sử của y tế địa phương

Ngày 15/10, Bệnh viện Hùng Vương Gia Lai đã phối hợp thành công với Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia và các bệnh viện lớn trong cả nước để thực hiện ca hiến tạng từ người chết não đầu tiên tại tỉnh Gia Lai - một dấu mốc giàu ý nghĩa nhân văn, khẳng định năng lực chuyên môn và sự phát triển của hệ thống y tế địa phương.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà (ở giữa) và đại diện các vụ, cục liên quan trao đổi những nội dung mới của các dự án luật thuộc ngành y tế chuẩn bị trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. (Ảnh: Trần Minh)

Sửa đổi, bổ sung hành lang pháp lý để công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân hiệu quả hơn

Nhằm giải quyết các vấn đề liên quan đến sắp xếp bộ máy tổ chức; thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực y tế; bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, Bộ Y tế đang khẩn trương hoàn thiện để trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI tới đây bốn dự án luật liên quan.

Tiến sĩ Tống Trần Hà, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em phát biểu.

Đau mạn tính và loãng xương đe dọa sức khỏe phụ nữ tuổi trung niên

Khoảng 30-40% phụ nữ mãn kinh bị loãng xương, trong khi những cơn đau cơ xương khớp, đau đầu và rối loạn tiết niệu sinh dục thường bị xem là biểu hiện bình thường. Việc chủ quan trước những thay đổi sức khỏe ở giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh có thể khiến phụ nữ bỏ lỡ cơ hội phát hiện sớm và điều trị các bệnh lý liên quan.

Bệnh nhân tổn thương nhiều cơ quan khi mắc sốt rét nặng. (Ảnh: BVCC)

Người đàn ông hôn mê, suy đa cơ quan vì sốt rét sau khi trở về từ châu Phi

Vàng da, vàng mắt kéo dài sau khi trở về từ Congo, người đàn ông 46 tuổi tự uống thuốc nam thay vì nhập viện điều trị. Chỉ đến khi rối loạn ý thức, phải thở máy, bệnh nhân mới được phát hiện mắc sốt rét nặng, tổn thương nhiều cơ quan. Ca bệnh cảnh báo nguy cơ bỏ sót sốt rét ở người trở về từ vùng dịch lưu hành.

(Ảnh minh họa do AI thiết kế)

Mùi hoa sữa gây khó chịu, ai dễ bị ảnh hưởng?

Mùi hoa sữa nồng nặc có thể khiến một số người đau đầu, chóng mặt, buồn nôn hoặc khó chịu ở đường hô hấp. Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, người mắc chứng đau nửa đầu, hen phế quản, bệnh phổi mạn tính và có tiền sử dị ứng phấn hoa là những nhóm cần đặc biệt lưu ý khi hoa sữa vào mùa nở rộ. 

Bác sĩ của Bệnh viện Sản nhi tỉnh khám, điều trị 1 ca mắc bệnh sốt xuất huyết. (Ảnh: THANH DŨNG)

An Giang: Sốt xuất huyết, tay chân miệng tăng cao

Ngày 15/10, Sở Y tế tỉnh An Giang thông tin các ca sốt xuất huyết Dengue và ca tay chân miệng trong toàn tỉnh đều tăng, có 2 trường hợp tử vong. Ngành y tế khuyến cáo, khi có dấu hiệu nghi mắc bệnh, người dân đến cơ sở y tế để được khám, điều trị kịp thời, góp phần hạn chế biến chứng, ngăn ngừa dịch bệnh lây lan trong cộng đồng.

Ê-kíp thầy thuốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội chúc mừng gia đình.

Can thiệp cứu thai trong ca tam thai tự nhiên biến chứng hiếm gặp

Phát hiện hội chứng truyền máu song thai ở tuần 16 trong thai kỳ tam thai tự nhiên, sản phụ 31 tuổi được các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hà Nội can thiệp laser và theo dõi đặc biệt. Sau hành trình nhiều biến cố, một em bé chào đời ở tuần 28, được chăm sóc tích cực và xuất viện khỏe mạnh.

Cán bộ y tế hướng dẫn người dân trên địa bàn thực hiện các biện pháp phòng, chống sốt xuất huyết. (Ảnh: DUY TUÂN)

Người bệnh mắc sốt xuất huyết không được chủ quan khi vừa “hạ sốt”

Đối với nhiều bệnh việc hạ sốt, hết sốt, người bệnh thường nghĩ cơ thể đang hồi phục và đã qua nguy hiểm. Tuy nhiên, với sốt xuất huyết, cơn sốt vừa hạ có thể lại là thời điểm bệnh bước vào giai đoạn nguy hiểm. Theo ngành y tế Hà Nội, cuối năm là thời điểm bệnh sốt xuất huyết có xu hướng tăng cao.

Hình ảnh siêu âm tim của bệnh nhân phát hiện bất thường. (Ảnh: BVCC)

Khàn tiếng kéo dài, người đàn ông 36 tuổi phát hiện bệnh tim bẩm sinh hiếm gặp

Đi khám vì khàn tiếng kéo dài suốt một tháng, người đàn ông 36 tuổi bất ngờ được phát hiện mắc bệnh tim bẩm sinh gây chèn ép dây thần kinh thanh quản. Đây là trường hợp hiếm gặp khi triệu chứng tưởng chừng chỉ liên quan đến bệnh lý tai mũi họng lại là dấu hiệu cảnh báo bất thường nghiêm trọng ở tim.

Ngành y tế tỉnh Ninh Bình triển khai phun hóa chất phòng, chống dịch sốt xuất huyết trên địa bàn. (Ảnh: YẾN TRINH)

Ninh Bình tăng cường phòng, chống sốt xuất huyết trong cao điểm mùa dịch

Trước nguy cơ dịch sốt xuất huyết tiếp tục diễn biến phức tạp, tỉnh Ninh Bình triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch, tăng cường giám sát, phát hiện và xử lý kịp thời các ổ dịch; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức chủ động phòng bệnh của người dân, quyết tâm không để dịch lây lan rộng trong cộng đồng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần chia sẻ về ca bệnh. (Ảnh: BVCC)

Bị chê bai, cô lập kéo dài, người trẻ đối mặt nguy cơ rối loạn tâm thần

Một nữ sinh viên mắc chứng ăn vô độ tâm thần, thường xuyên tự gây nôn sau khi ăn, dẫn đến hạ kali máu. Một nữ sinh 15 tuổi khác bị bạn bè cô lập, chế giễu gần 2 năm, sau đó xuất hiện trầm cảm kèm triệu chứng loạn thần. Các trường hợp cho thấy những tổn thương tâm lý kéo dài ở người trẻ cần được nhận diện và can thiệp kịp thời.

Toàn cảnh Hội thảo khoa học (Ảnh: THƯ THƯ)

Nhóm bệnh nhân hen nặng đối mặt với nhiều nguy cơ gây ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống

Đối với những bệnh nhân hen nặng, mỗi ngày đều có thể là một hành trình đầy thách thức. Những triệu chứng dai dẳng, các đợt kịch phát khó lường và những ảnh hưởng kéo dài đến cuộc sống thường nhật không chỉ tạo gánh nặng cho người bệnh mà còn cho gia đình và hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Theo Sở Y tế tỉnh Quảng Ngãi, từ ngày 10-12/10, các cơ sở y tế trong tỉnh tiếp nhận 158 bệnh nhân nghi ngờ bị ngộ độc thực phẩm do ăn bánh mì tại điểm bán bánh mì nằm trên đường Duy Tân, phường Cẩm Thành. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Quảng Ngãi yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố

Ngay sau khi xảy ra vụ nghi ngộ độc thực phẩm do ăn bánh mì tại phường Cẩm Thành, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đã phát đi công văn khẩn yêu cầu các sở, ban, ngành và địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố; kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm.

Bệnh nhân 39 tuổi, quốc tịch Lào bị liệt hoàn toàn 2 chân do khối u chèn ép được phẫu thuật thành công tại khoa Chấn thương chỉnh hình và Cột sống. (Ảnh: BVCC)

Nhiều bệnh nhân nước ngoài tìm đến Việt Nam điều trị bệnh hiểm nghèo

Trong gần 3 năm qua, Bệnh viện Bạch Mai đã tiếp nhận 3.871 lượt bệnh nhân quốc tế đến khám, điều trị. Không chỉ là những trường hợp cấp cứu trong thời gian lưu trú tại Việt Nam, nhiều ca bệnh phức tạp đã được các bác sĩ điều trị bằng kỹ thuật chuyên sâu, cho thấy năng lực của y tế Việt Nam trong chăm sóc người bệnh quốc tế.

Cán bộ y tế giám sát chỉ số véc-tơ truyền bệnh sốt xuất huyết tại cộng đồng trên địa bàn thành phố Hà Nội. (Ảnh: DUY TUÂN)

Ngành y tế Hà Nội tăng cường giám sát, chỉ đạo phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm

Trước tình hình diễn biến phức tạp của các bệnh truyền nhiễm, Sở Y tế Hà Nội đã chỉ đạo các trạm y tế phường, xã trên địa bàn Hà Nội chủ động tham mưu chính quyền địa phương triển khai thực hiện các chiến dịch vệ sinh môi trường diệt bọ gậy và phun hóa chất diệt muỗi để chủ động phòng, chống sốt xuất huyết kịp thời, hiệu quả.