Thách thức hoàn thành mục tiêu xuất khẩu gạo

Thị trường gạo thế giới cuối năm 2026 đang đứng trước nhiều biến động từ thời tiết, nguồn cung đến địa chính trị. Để bảo đảm mục tiêu xuất khẩu khoảng 7,7 triệu tấn gạo năm 2026, Việt Nam cần tận dụng nhu cầu nhập khẩu gia tăng, nâng sức cạnh tranh bằng chất lượng, thương hiệu và các sản phẩm đáp ứng xu hướng sản xuất xanh.

Đóng gói gạo xuất khẩu tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Xuất nhập khẩu Chơn Chính (tỉnh Đồng Tháp). (Ảnh: KHÁNH AN)
Đóng gói gạo xuất khẩu tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Xuất nhập khẩu Chơn Chính (tỉnh Đồng Tháp). (Ảnh: KHÁNH AN)

Cơ hội và áp lực đan xen

7 tháng năm 2026, xuất khẩu gạo Việt Nam đạt khoảng 5,5 triệu tấn, trị giá 2,64 tỷ USD, tăng 0,5% về khối lượng, nhưng giảm 6,7% về giá trị so cùng kỳ năm 2025. Ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho biết: Trong khi nhiều nước có nhu cầu tăng dự trữ để ứng phó rủi ro nguồn cung, Việt Nam cần chủ động giữ các thị trường truyền thống và mở rộng thêm thị trường mới để giảm phụ thuộc vào các đối tác lớn. Bộ Nông nghiệp Philippines cảnh báo sản lượng lúa quý III của nước này có thể giảm khoảng 700.000 tấn nếu El Nino mạnh lên, cho nên vẫn duy trì nhập khẩu để bảo đảm nguồn cung và ổn định giá. Tổng lượng nhập khẩu gạo đến đầu tháng 8 của Philippines đạt khoảng 3,3 triệu tấn. Đây là cơ hội cho Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu do Philippines hiện vẫn là thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam. Trong 7 tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu khoảng 2,5 triệu tấn gạo sang thị trường này, chiếm khoảng 45% lượng gạo xuất khẩu cả nước.

Tuy nhiên, khác Philippines, một số nước nhập khẩu lại đang hướng tới nâng khả năng tự chủ lương thực. Malaysia đặt mục tiêu tự chủ 80% về gạo vào năm 2030; Indonesia tăng cường thu mua trong nước và dự trữ; Bangladesh tập trung phát triển các giống lúa thích ứng hạn hán, lũ lụt và nhiễm mặn. Theo đó, dư địa xuất khẩu của Việt Nam có thể bị thu hẹp khi năng lực sản xuất của các nước được cải thiện.

Gạo Việt Nam hiện cũng đang chịu sự cạnh tranh quyết liệt với các quốc gia xuất khẩu lớn, giá rẻ. Cụ thể, gạo Ấn Độ tiếp tục tạo sức ép lên các nhà xuất khẩu khác khi giá gạo 5% tấm hiện khoảng 360 USD/tấn, thấp hơn đáng kể so với mức 450 USD/tấn của Thái Lan, 438 USD/tấn của Việt Nam và 401 USD/tấn của Pakistan. Trong khi đó, tại Đông Nam Á, Campuchia đang đẩy mạnh xuất khẩu sang Philippines với lợi thế gạo trắng hạt dài có giá cạnh tranh. Thái Lan cũng không đứng ngoài cuộc khi đẩy mạnh đàm phán với Trung Quốc và xúc tiến xuất khẩu gạo vào các thị trường Philippines, Malaysia.

Nỗ lực giữ thị trường

Trong điều kiện cạnh tranh gay gắt, việc giữ thị trường truyền thống có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với xuất khẩu gạo của Việt Nam, nhất là thị trường Philippines. Do đó, VFA kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ động làm việc với Philippines, thúc đẩy cơ chế đối thoại giữa hiệp hội lương thực hai nước để kịp thời tháo gỡ vướng mắc liên quan xuất khẩu gạo.

Về dài hạn, việc nâng giá trị hạt gạo trở thành hướng đi chiến lược đối với ngành hàng lúa gạo. Như Chủ tịch VFA Đỗ Hà Nam phân tích: Hiện nước ta có những giống lúa chất lượng cao như ST25, Jasmine, nhưng chưa xây dựng được thương hiệu gạo quốc gia đủ mạnh để tạo lợi thế về giá trên thị trường quốc tế. Thí dụ, gạo Hom Mali của Thái Lan hiện có giá khoảng 1.000 USD/tấn, trong khi ST25 của Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc chỉ khoảng 700 USD/tấn, dù giá bán lẻ trong nước quy đổi khoảng 1.500 USD/tấn.

Trước thực tế đó, để nâng cao giá trị gia tăng, Việt Nam cần tạo ra những khác biệt ngay từ khâu sản xuất. Theo ông Lê Thanh Tùng, Tổng Thư ký Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo Việt Nam (VIETRISA), hơn hai năm trở lại đây, Việt Nam đẩy mạnh triển khai Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long”. Cùng đó, VIETRISA xây dựng và chứng nhận nhãn hiệu “Gạo Việt xanh phát thải thấp”. Đây là nhãn hiệu nhận diện sản phẩm đồng thời gắn với yêu cầu chất lượng, tính minh bạch và trách nhiệm môi trường. Từ 500 tấn đầu tiên xuất sang Nhật Bản vào tháng 6/2025, đến tháng 5/2026 đã có khoảng 70.000 tấn được cấp nhãn hiệu và xuất khẩu. Chính việc tạo ra những sản phẩm tổng hòa các giá trị dinh dưỡng, xã hội, môi trường sẽ là hướng đi mới để gạo Việt giảm áp lực cạnh tranh về giá và mở rộng thị phần ở những phân khúc chất lượng cao.

Có thể bạn quan tâm

Nghệ nhân chế tác bạc tại tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Sáng 24/9, giá bạc thế giới giảm mạnh

Sáng 24/9, giá bạc thế giới giảm mạnh về quanh mức 64 USD/ounce, nối dài đà giảm từ phiên trước, khi đồng USD mạnh lên và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng vọt. Trong nước, nhiều doanh nghiệp cũng đồng loạt điều chỉnh giá bạc giảm theo cả 2 chiều mua-bán, cùng chiều với thị trường thế giới.

Diễn đàn Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh 2026. (Ảnh: KIM DUNG)

Đổi mới sáng tạo để nâng tầm thương hiệu Việt

Đổi mới sáng tạo, năng lực công nghệ và giá trị thương hiệu có mối quan hệ hữu cơ, tạo thành nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh. Đây là nội dung được các chuyên gia nhấn mạnh tại Diễn đàn Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh 2026, tổ chức ngày 23/9 tại Hà Nội.

Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai làm việc với ngành tài chính thành phố chiều 23/9. (Ảnh: THIÊN VƯƠNG)

Lấy kết quả cuối cùng làm thước đo năng lực hành động

Trong nỗ lực đi tìm câu trả lời cho câu hỏi Đồng Nai sau khi trở thành thành phố thì người dân được hưởng lợi ích gì, doanh nghiệp được phục vụ tốt hơn không, Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai làm việc với các sở, ngành, bằng tư duy đổi mới vượt ra khỏi giới hạn của một nhiệm kỳ, chuẩn bị nguồn lực vững chắc cho thành phố bứt phá.

EVNNPT và các đơn vị tích cực tuyên truyền người dân không thả diều gần hành lang an toàn lưới điện. (Ảnh: EVNNPT cung cấp)

Cảnh báo nguy cơ mất an toàn từ vi phạm hành lang lưới điện truyền tải

Từ đầu năm 2026 đến nay, lưới điện truyền tải đã xảy ra 8 sự cố liên quan các vi phạm hành lang an toàn lưới điện. Các sự cố tưởng bình thường như: thả diều, sử dụng thiết bị thi công, vận chuyển vật liệu bằng UAV... nếu không bảo đảm an toàn đều có thể gây sự cố, ảnh hưởng đến vận hành lưới điện và đe dọa tính mạng con người.

Việc đưa NSRP vào vận hành đã tạo ra bước chuyển trong cán cân cung ứng năng lượng quốc gia. (Ảnh: NSRP)

Từ biến động toàn cầu đến nguồn cung trong nước: Năng lực lọc dầu và yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Bảo đảm an ninh năng lượng là nhiệm vụ trọng yếu đối với sự phát triển bền vững của đất nước. Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị xác định yêu cầu xây dựng hệ thống năng lượng chủ động, linh hoạt, đa dạng và có khả năng chống chịu trước các tác động bên ngoài.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 23/9: Cổ phiếu bất động sản chịu áp lực, VN-Index lùi về sát mốc 1.800 điểm

Phiên giao dịch ngày 23/9, thị trường chứng khoán Việt Nam chịu áp lực bán trở lại sau phiên hồi phục ngày 22/9, đưa VN-Index giảm 15,28 điểm về 1.801,65 điểm. VIC, VHM cùng nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn gây sức ép lên chỉ số, trong khi nhóm ngân hàng, bán lẻ và một số cổ phiếu riêng lẻ vẫn duy trì sắc xanh.

Tăng cường giám sát việc sử dụng nhà thầu phụ nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng dự án. (Ảnh: MP)

Nâng trách nhiệm trong quản lý, sử dụng nhà thầu phụ

Trong bối cảnh một số dự án còn chậm tiến độ, chất lượng thực hiện hợp đồng chưa bảo đảm và tình trạng chuyển nhượng thầu trái quy định vẫn diễn biến phức tạp, Bộ Tài chính yêu cầu tăng cường kiểm tra việc sử dụng nhà thầu phụ, làm rõ chủ thể trực tiếp thực hiện từng phần công việc và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Đoàn công tác Bộ Tài chính tiếp xúc với các định chế tài chính, nhà đầu tư tại Hoa Kỳ. (Ảnh: Bộ Tài chính)

Tăng cường kết nối với cộng đồng nhà đầu tư quốc tế tại Hoa Kỳ

Trong khuôn khổ các hoạt động bên lề chuyến công tác dự Kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và hoạt động song phương tại Hoa Kỳ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ Tài chính đã chủ trì, phối hợp Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có buổi làm việc với các nhà đầu tư quốc tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc Amina Mohammed và các đại biểu chụp ảnh lưu niệm. (Ảnh: TTXVN)

Việt Nam tiếp nhận 3 văn kiện Chương trình hợp tác quốc gia giai đoạn 2027-2030 trị giá 221,2 triệu USD

Việt Nam vừa tiếp nhận ba Chương trình hợp tác quốc gia giai đoạn 2027-2030 với tổng nguồn lực dự kiến khoảng 221,2 triệu USD, trong đó Chương trình Phát triển của Liên hợp quốc (UNDP) khoảng 115,5 triệu USD, Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) 85 triệu USD và Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) 20,7 triệu USD.