Về nơi tìm thấy dược liệu quý
Hành trình đưa mọi người trở lại miền cao nguyên trên đỉnh Ngọc Linh, nơi cách đây 53 năm, dược sĩ Đào Kim Long cùng cộng sự tìm thấy loài sâm quý, đặt dấu mốc quan trọng cho ngành dược liệu Việt Nam. Giữa núi rừng nguyên sinh, hơn 70 chuyên gia, người dân và đại diện chính quyền địa phương đã đến thăm Đài kỷ niệm Cội nguồn di sản sâm Ngọc Linh tại xã Măng Ri, địa điểm ghi dấu sự kiện phát hiện những cá thể sâm đầu tiên.
Dưới tán rừng già ở độ cao hơn 2.000m, dược sĩ Đào Kim Long xúc động kể lại hành trình hơn nửa thế kỷ trước, khi ông cùng đồng nghiệp lần đầu tìm thấy loài sâm quý trên đỉnh Ngọc Linh. Năm 1973, thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm dược liệu phục vụ điều trị cho bộ đội, ông và các cộng sự đã vượt qua muôn vàn gian khó. Sau nhiều năm băng rừng, lội suối, cây sâm Ngọc Linh, loại “thuốc giấu” của đồng bào dân tộc thiểu số được tìm thấy. “Ngày chúng tôi tìm thấy sâm Ngọc Linh, chưa ai hình dung hết giá trị to lớn như hôm nay.
Hơn nửa thế kỷ qua, nhờ sự đồng hành của các nhà khoa học, chính quyền và doanh nghiệp, loại dược liệu này đã được bảo tồn, phát triển, từng bước xây dựng thương hiệu “quốc bảo”. Điều khiến tôi vui nhất là thế hệ trẻ đã biết trân trọng, tiếp nối và phát triển nguồn dược liệu quý một cách bài bản, bền vững”, ông Đào Kim Long chia sẻ. Sau 53 năm, sâm Ngọc Linh ở vùng núi cao Quảng Ngãi đã có bước phát triển mạnh mẽ, trở thành sản phẩm đặc hữu mang tầm quốc gia. Hiện nay, hơn 50 xã, phường phía tây Quảng Ngãi (tỉnh Kon Tum trước đây) có khoảng 3.000 ha sâm trồng dưới tán rừng, tập trung chủ yếu tại các xã Tu Mơ Rông, Măng Ri, Ngọc Linh, Đăk Sao…
Đây là vùng trồng sâm lớn nhất cả nước, với hơn 333 ha của hộ gia đình, đồng bào dân tộc thiểu số và gần 2.600 ha do doanh nghiệp đầu tư. Bí thư Đảng ủy xã Tu Mơ Rông Võ Trung Mạnh cho biết, sâm Ngọc Linh không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn mở ra hướng phát triển sinh kế bền vững, gắn với bảo vệ rừng. Nhờ đó, người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số nâng cao thu nhập, khai thác hiệu quả lợi thế bản địa.
Đồng hành cùng cộng đồng
Hành trình tìm kiếm dược liệu của các thế hệ đi trước đang trở thành nguồn cảm hứng, khơi dậy khát vọng lập thân, lập nghiệp cho thanh niên vùng cao Quảng Ngãi. Những năm qua, chính quyền địa phương cùng doanh nghiệp đã tích cực đồng hành, hỗ trợ cộng đồng, tạo điều kiện để thế hệ trẻ tiếp nối sứ mệnh gìn giữ và phát triển sâm Ngọc Linh, nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế bền vững. Trong khuôn khổ hành trình, đoàn viên, thanh niên người Xơ Đăng được tham quan thực tế, tìm hiểu quy trình ươm giống, kỹ thuật trồng, chăm sóc và phòng bệnh cho cây sâm.
Nhiều doanh nghiệp cũng hỗ trợ cây giống, tiếp sức cho thanh niên khởi nghiệp tại vùng cao, biên giới. Nhằm lan tỏa tinh thần lập nghiệp gắn với bảo vệ rừng, Công ty cổ phần Vingin-Sâm Ngọc Linh K5 đã trao tặng 3.000 cây giống cho thanh niên tại ba xã Măng Ri, Tu Mơ Rông và Đăk Sao. Không chỉ hỗ trợ nguồn lực ban đầu, doanh nghiệp còn chuyển giao kỹ thuật canh tác sâm hữu cơ dưới tán rừng, giúp người trẻ tiếp cận phương thức sản xuất bền vững ngay trên chính quê hương.
Bí thư Đoàn xã Măng Ri A Lem cho rằng, đây là cơ hội thiết thực để thanh niên địa phương, nhất là thanh niên Xơ Đăng tiếp cận thực tế với cây sâm Ngọc Linh. Cùng với hỗ trợ giống, việc được hướng dẫn kỹ thuật và định hướng phát triển lâu dài giúp đoàn viên, thanh niên thêm tự tin khởi nghiệp, từng bước xây dựng mô hình kinh tế ổn định tại quê hương.
Giám đốc thương mại Công ty cổ phần Vingin-Sâm Ngọc Linh K5 Nguyễn Văn An nhấn mạnh: “Đồng hành cùng thanh niên địa phương là chiến lược lâu dài. Chúng tôi sẽ tiếp tục hỗ trợ giống, chuyển giao kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm và xây dựng chuỗi giá trị sâm Ngọc Linh. Đồng thời, ưu tiên tạo điều kiện để thanh niên Xơ Đăng tham gia sâu quá trình sản xuất, qua đó vừa phát triển kinh tế, vừa giữ gìn nguồn gene quý”. Hành trình “Về với cội nguồn di sản sâm Ngọc Linh” không chỉ là trở về nơi đặt nền móng cho sự phát triển của dược liệu quý mà còn khơi dậy tinh thần khởi nghiệp cho thế hệ trẻ, góp phần bảo tồn và phát triển sâm Ngọc Linh giữa đại ngàn.
