Hiện đang có 3 dự án trọng điểm của tỉnh nằm trên địa bàn huyện Kim Bôi và Lạc Sơn. Đây là những dự án lớn, có tổng mức đầu tư hơn 14.000 tỷ đồng của Công ty trách nhiệm hữu hạn Mặt trời Hòa Bình (Tập đoàn Sun Group) đầu tư vào lĩnh vực đô thị, sinh thái, du lịch, dịch vụ tại địa bàn 2 huyện Kim Bôi và huyện Lạc Sơn, đặt mục tiêu khởi công vào cuối năm 2023, song đang gặp những khó khăn về giải phóng mặt bằng, tái định cư, các thủ tục chuyển đổi đất lúa, đất rừng và các thủ tục liên quan.
Trong đó dự Dự án Quần thể Khu đô thị sinh thái, vui chơi giải trí cao cấp và hệ thống cáp treo Cuối Hạ, xã Kim Bôi, tại huyện Kim Bôi được Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình phê duyệt chủ trương đầu tư tại Quyết định số 45/QĐ-UBND ngày 3/6/2022 có quy mô dân số 7.048 người; tổng diện tích đất đăng ký sử dụng 189,01ha. Vốn đầu tư của dự án khoảng 6.656 tỷ đồng.
Huyện Kim Bôi đang tiến hành các thủ tục giải phóng mặt bằng, xây dựng tái định cư và thực hiện các thủ tục theo quy định… Về cơ bản, người dân đồng tình ủng hộ dự án, tuy nhiên dự án chưa được Chính phủ cho phép chuyển mục đích sử dụng đất lúa và đất rừng nên chưa đủ điều kiện để Ủy ban nhân dân huyện ban hành thông báo thu hồi đất.
Một số người dân còn nhiều ý kiến về giá bồi thường, hỗ trợ về đất do Nhà nước quy định thấp. Việc di dời mồ mả liên quan đến vấn đề tâm linh nên người dân có tâm lý ngại di chuyển. Vị trí quy hoạch nghĩa trang mới tại 2 xã Kim Bôi và Cuối Hạ diện tích còn hẹp, địa hình đồi dốc khó khăn cho việc di chuyển và an táng các phần mộ.
Đối với dự án Dự án Khu đô thị sinh thái, nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí cao cấp Đồi Thung tại xã Quý Hòa, huyện Lạc Sơn có tổng mức đầu tư hơn 5.300 tỷ đồng; diện tích đất sử dụng 186,4ha, quy mô dân số 1 vạn người, dự kiến khởi công trong năm 2023 và hoàn thành vào quý I/2026. Đến nay, dự án chưa khởi công.
Về công tác giải phóng mặt bằng và tái định cư, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Hòa Bình đã trình Ủy ban nhân dân tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư dự án tái định cư, đang tiến hành các bước theo trình tự. Xác định tầm quan trọng của 2 dự án, huyện Lạc Sơn đã thành lập Ban chỉ đạo, phân công nhiệm vụ cho lãnh đạo huyện triển khai các bước giải phóng mặt bằng theo quy định.
Theo đó đã tổ chức các hội nghị công bố quyết định chủ đầu tư, lấy ý kiến quy hoạch tái định cư dự án khu đô thị sinh thái nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí cao cấp… Tuy nhiên, các hộ dân chưa đồng thuận chủ trương thực hiện dự án, không cho vào khu vực dự án để điều tra, khảo sát, do vậy việc đo đạc bản đồ, kiểm đếm đất đai, tài sản chưa thực hiện được.
Dự án Khu đô thị sinh thái, nghỉ dưỡng khoáng nóng cao cấp Hồ Khả tại xã Quý Hòa, huyện Lạc Sơn có tổng mức đầu tư 2.627 tỷ đồng quy mô dân số 4.600 người; diện tích sử dụng đất 85,2ha. Ở dự án này, công tác giải phóng mặt bằng cơ bản được người dân đồng thuận ủng hộ. Hiện đang chờ Thủ tướng Chính phủ cho chuyển đổi mục đích sử dụng đất lúa, để có cơ sở pháp lý ra thông báo thu hồi đất, kiểm đếm giải phóng mặt bằng thực hiện dự án.
Tuy nhiên, các hộ dân có ý kiến về đơn giá các loại đất trên địa bàn xã Quý Hoà hiện nay trong bảng giá đất của tỉnh thấp hơn giá đất các xã liền kề (xã Tân Lập, Tuân Đạo). Nhiều hạng mục tài sản vẫn chưa có đơn giá quy định để áp giá bồi thường...
Tại buổi làm việc, lãnh đạo các địa phương và các sở, ngành chức năng, nhà đầu tư đã nêu rõ những khó khăn, đề xuất giải pháp để đẩy nhanh tiến độ các dự án.
Kết luận hội nghị, Bí thư Tỉnh ủy Hòa Bình Nguyễn Phi Long nhấn mạnh, tầm quan trọng của các dự án sẽ tạo ra tiềm năng, lợi thế, tạo ra những sản phẩm du lịch, dịch vụ mới góp phần vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh. Đề nghị Ban Cán sự Đảng chỉ đạo Ủy ban nhân dân tỉnh phân công rõ trách nhiệm, giải quyết những khó khăn, vướng mắc từng nội dung về giải phóng mặt bằng, hoàn thiện các thủ tục liên quan bảo đảm các quy định pháp luật.
Các sở, ngành chức năng sớm tham mưu đề xuất các bộ, ngành trình Chính phủ sớm cho phép chuyển mục đích sử dụng đất lúa và đất rừng của dự án; tích cực triển khai các thủ tục liên quan, tuyên truyền, vận động người dân ủng hộ chủ trương triển khai dự án, đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu tái định cư, thực hiện các thủ tục theo quy định của pháp luật, hỗ trợ nhà đầu tư tập trung triển khai dự án, phấn đấu khởi công các dự án ngay sau khi được giao đất vào Quý 4/2023.
