Quy định pháp luật về thu hồi lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội như thế nào?

Theo quy định của pháp luật hiện hành, cơ quan bảo hiểm xã hội chi trả hằng tháng các chế độ lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng; đồng thời thực hiện thu hồi số tiền đã chi trả đối với một số trường hợp nhằm bảo đảm chi đúng người, đúng chế độ và đúng quy định.

Chi trả gộp 3 tháng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội cho người hưởng tại Gia Lai, tháng 12/2025. (Ảnh GSS)
Chi trả gộp 3 tháng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội cho người hưởng tại Gia Lai, tháng 12/2025. (Ảnh GSS)

Chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội: Linh hoạt, thuận tiện cho người hưởng

Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, hiện cả nước có hơn 3,5 triệu người hưởng nhận chế độ lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng thông qua 3 hình thức chi trả linh hoạt, phù hợp với điều kiện của từng người hưởng.

Thứ nhất, chi trả qua tài khoản cá nhân, hoàn thành chậm nhất đến hết ngày mùng 5 hằng tháng.

Thứ hai, chi trả tiền mặt từ ngày 2 đến ngày 10 hằng tháng tại các điểm chi trả; từ ngày 11 đến hết ngày 25 hằng tháng tại điểm giao dịch của bưu điện.

Thứ ba, chi trả tại nơi cư trú, áp dụng đối với người từ đủ 80 tuổi trở lên hoặc người ốm đau, bệnh tật không có khả năng trực tiếp đến nhận tiền.

Việc tổ chức chi trả được thực hiện bảo đảm công khai, minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người hưởng.

Khi người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hoặc trợ cấp hằng tháng qua đời (không bao gồm người hưởng trợ cấp tuất hằng tháng), thân nhân được giải quyết chế độ tử tuất theo quy định. Đó là các chế độ: Trợ cấp mai táng, trợ cấp tuất hằng tháng hoặc một lần, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho thân nhân đủ điều kiện.

Trong trường hợp người lao động không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội mà qua đời, thân nhân được nhận trợ cấp một lần đối với thời gian người lao động chưa hưởng.

Một số trường hợp thu hồi lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội: Bảo đảm chi đúng người, đúng chế độ và đúng quy định

Bảo hiểm xã hội Việt Nam cũng thông tin rõ thêm, thực hiện Chỉ thị 36/CT-TTg ngày 31/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ, cơ quan bảo hiểm xã hội đã tổ chức chi trả gộp lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội tháng 2 và tháng 3/2026 vào cùng kỳ chi trả tháng 2/2026 nhằm tạo điều kiện cho người hưởng vui Xuân, đón Tết Bính Ngọ 2026.

Trường hợp người thụ hưởng qua đời trong tháng 2/2026: Cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ thực hiện thu hồi phần tiền đã chi trả kể từ tháng liền kề sau tháng người hưởng qua đời (thu hồi tiền hưởng của tháng 3/2026).

Việc chi trả gộp 2 tháng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội có thể phát sinh một số trường hợp sau:

Một là, trường hợp người thụ hưởng qua đời trong tháng 2/2026: Cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ thực hiện thu hồi phần tiền đã chi trả kể từ tháng liền kề sau tháng người hưởng qua đời (thu hồi tiền hưởng của tháng 3/2026).

Hai là, trường hợp người hưởng đã qua đời trước tháng 2/2026 nhưng thân nhân chưa kịp báo giảm hoặc chưa hoàn tất thủ tục liên thông khai tử: Cơ quan bảo hiểm xã hội thực hiện thu hồi số tiền đã chi trả kể từ tháng liền kề sau tháng người hưởng qua đời (bao gồm tháng 2 và tháng 3/2026 nếu đã nhận).

Việc thu hồi trong các trường hợp nêu trên được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật, nhằm bảo đảm chi trả đúng đối tượng, đúng thời gian hưởng và bảo đảm tính minh bạch, kỷ cương trong quản lý Quỹ Bảo hiểm xã hội. Đồng thời, không làm ảnh hưởng đến các quyền lợi hợp pháp của người hưởng và thân nhân theo quy định.

Riêng trong năm ngoái, ngành bảo hiểm xã hội đã thực hiện chi trả sớm lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội tháng 5 vào dịp cuối tháng 4/2025 nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền nam, thống nhất đất nước.

Cùng với đó, ngành cũng chi trả gộp 3 tháng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng (gồm tháng 12 năm 2025, tháng 1 và 2 năm 2026) vào cùng kỳ chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội tháng 12 năm 2025 đối với người hưởng tại 4 tỉnh chịu ảnh hưởng nặng nề của mưa lũ là Đắk Lắk, Gia Lai, Khánh Hòa và Lâm Đồng.

Năm 2026 cũng là năm thứ bảy liên tục Bảo hiểm xã hội Việt Nam thực hiện chi trả gộp lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng của tháng 1, tháng 2 trong cùng kỳ chi trả tháng 1 vào đầu mỗi năm, trước Tết Nguyên đán. Chính sách ưu việt này nhằm bảo đảm đầy đủ, kịp thời quyền lợi của người hưởng trong dịp đón Tết cổ truyền của dân tộc.

Có thể bạn quan tâm

Cảnh báo mạo danh cơ quan bảo hiểm xã hội yêu cầu cập nhật thông tin trên VssID.

Cảnh báo lừa đảo yêu cầu cài đặt thẻ bảo hiểm xã hội điện tử

Gần đây, Bảo hiểm xã hội Việt Nam ghi nhận tình trạng một số đối tượng mạo danh cán bộ bảo hiểm xã hội để tiếp cận người dân, lừa đảo nhằm chiếm đoạt tài sản. Thủ đoạn của bọn chúng ngày càng tinh vi, gây ảnh hưởng đến quyền lợi và an toàn tài chính của người tham gia, thụ hưởng chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.

Từng bước mở rộng phạm vi chi trả của Quỹ Bảo hiểm y tế đối với một số dịch vụ phòng bệnh, dinh dưỡng, quản lý bệnh mãn tính, khám sức khỏe định kỳ. (Ảnh: ĐỖ THOA)

Mở rộng phạm vi chi trả của Quỹ Bảo hiểm y tế đối với một số dịch vụ y tế, khám sức khỏe

Từ năm 2026, từng bước tăng tỷ lệ, mức thanh toán cho phòng bệnh, chẩn đoán, điều trị sớm một số bệnh và đối tượng ưu tiên phù hợp lộ trình tăng mức đóng, khả năng cân đối Quỹ Bảo hiểm y tế. Trong đó, mở rộng phạm vi chi trả đối với dịch vụ phòng bệnh, dinh dưỡng, quản lý bệnh mạn tính, khám sức khỏe định kỳ.

Một góc quang cảnh hội nghị.

Tăng cường công tác tuyên truyền chính sách và bảo đảm an sinh xã hội cho người dân

Hội Liên hiệp Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh và Bảo hiểm xã hội thành phố đặt mục tiêu mỗi năm vận động, phát triển ít nhất 840 hội viên phụ nữ tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện; đồng thời, phấn đấu tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt từ 95% trở lên vào năm 2026 và hướng tới bao phủ toàn dân vào năm 2030.

Lễ ra quân tuyên truyền, vận động người dân tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế hộ gia đình, hưởng ứng Tháng vận động triển khai bảo hiểm xã hội toàn dân năm 2026.

Cần Thơ lan tỏa chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế toàn dân

Thời gian qua, với sự quan tâm chỉ đạo của Thành ủy, Ủy ban nhân dân thành phố cùng sự phối hợp đồng bộ của các cấp, ngành và địa phương, Bảo hiểm xã hội Cần Thơ đã từng bước lan tỏa phát triển đối tượng, công tác phát triển người tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trên địa bàn thành phố đã đạt nhiều kết quả tích cực.

Người dân được hỗ trợ thực hiện ủy quyền nhận lương hưu tại Nhà văn hóa Tổ dân phố Bạch Đằng, phường Hà Đông, Hà Nội. (Ảnh VSS)

Chủ động rà soát ủy quyền nhận lương hưu để bảo đảm quyền lợi người hưởng

Trước 1/7/2026, nhiều trường hợp ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng có thể hết hiệu lực. Bảo hiểm xã hội các địa phương chủ động rà soát, phối hợp hỗ trợ người hưởng lập lại văn bản ủy quyền, hoặc chuyển sang nhận qua tài khoản cá nhân, bảo đảm chi trả đúng người, đúng chế độ, không để gián đoạn chi trả.

Khám tầm soát, lấy máu xét nghiệm tiểu đường cho người dân. (Ảnh: Bệnh viện Nội tiết Trung ương)

Quỹ Bảo hiểm y tế chi trả cho hơn 3,3 triệu bệnh nhân đái tháo đường

Quỹ Bảo hiểm y tế hiện đang chi trả cho khoảng 7,98 triệu người tăng huyết áp, hơn 400 nghìn trường hợp can thiệp tim mạch, hơn 3,3 triệu người mắc đái tháo đường. Trong năm 2025, các bệnh không lây nhiễm ghi nhận khoảng 51 triệu lượt khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, với tổng chi phí thanh toán lên tới 19,85 nghìn tỷ đồng.