Quy định pháp luật về thu hồi lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội như thế nào?

Theo quy định của pháp luật hiện hành, cơ quan bảo hiểm xã hội chi trả hằng tháng các chế độ lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng; đồng thời thực hiện thu hồi số tiền đã chi trả đối với một số trường hợp nhằm bảo đảm chi đúng người, đúng chế độ và đúng quy định.

Chi trả gộp 3 tháng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội cho người hưởng tại Gia Lai, tháng 12/2025. (Ảnh GSS)
Chi trả gộp 3 tháng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội cho người hưởng tại Gia Lai, tháng 12/2025. (Ảnh GSS)

Chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội: Linh hoạt, thuận tiện cho người hưởng

Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, hiện cả nước có hơn 3,5 triệu người hưởng nhận chế độ lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng thông qua 3 hình thức chi trả linh hoạt, phù hợp với điều kiện của từng người hưởng.

Thứ nhất, chi trả qua tài khoản cá nhân, hoàn thành chậm nhất đến hết ngày mùng 5 hằng tháng.

Thứ hai, chi trả tiền mặt từ ngày 2 đến ngày 10 hằng tháng tại các điểm chi trả; từ ngày 11 đến hết ngày 25 hằng tháng tại điểm giao dịch của bưu điện.

Thứ ba, chi trả tại nơi cư trú, áp dụng đối với người từ đủ 80 tuổi trở lên hoặc người ốm đau, bệnh tật không có khả năng trực tiếp đến nhận tiền.

Việc tổ chức chi trả được thực hiện bảo đảm công khai, minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người hưởng.

Khi người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hoặc trợ cấp hằng tháng qua đời (không bao gồm người hưởng trợ cấp tuất hằng tháng), thân nhân được giải quyết chế độ tử tuất theo quy định. Đó là các chế độ: Trợ cấp mai táng, trợ cấp tuất hằng tháng hoặc một lần, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho thân nhân đủ điều kiện.

Trong trường hợp người lao động không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội mà qua đời, thân nhân được nhận trợ cấp một lần đối với thời gian người lao động chưa hưởng.

Một số trường hợp thu hồi lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội: Bảo đảm chi đúng người, đúng chế độ và đúng quy định

Bảo hiểm xã hội Việt Nam cũng thông tin rõ thêm, thực hiện Chỉ thị 36/CT-TTg ngày 31/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ, cơ quan bảo hiểm xã hội đã tổ chức chi trả gộp lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội tháng 2 và tháng 3/2026 vào cùng kỳ chi trả tháng 2/2026 nhằm tạo điều kiện cho người hưởng vui Xuân, đón Tết Bính Ngọ 2026.

Trường hợp người thụ hưởng qua đời trong tháng 2/2026: Cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ thực hiện thu hồi phần tiền đã chi trả kể từ tháng liền kề sau tháng người hưởng qua đời (thu hồi tiền hưởng của tháng 3/2026).

Việc chi trả gộp 2 tháng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội có thể phát sinh một số trường hợp sau:

Một là, trường hợp người thụ hưởng qua đời trong tháng 2/2026: Cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ thực hiện thu hồi phần tiền đã chi trả kể từ tháng liền kề sau tháng người hưởng qua đời (thu hồi tiền hưởng của tháng 3/2026).

Hai là, trường hợp người hưởng đã qua đời trước tháng 2/2026 nhưng thân nhân chưa kịp báo giảm hoặc chưa hoàn tất thủ tục liên thông khai tử: Cơ quan bảo hiểm xã hội thực hiện thu hồi số tiền đã chi trả kể từ tháng liền kề sau tháng người hưởng qua đời (bao gồm tháng 2 và tháng 3/2026 nếu đã nhận).

Việc thu hồi trong các trường hợp nêu trên được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật, nhằm bảo đảm chi trả đúng đối tượng, đúng thời gian hưởng và bảo đảm tính minh bạch, kỷ cương trong quản lý Quỹ Bảo hiểm xã hội. Đồng thời, không làm ảnh hưởng đến các quyền lợi hợp pháp của người hưởng và thân nhân theo quy định.

Riêng trong năm ngoái, ngành bảo hiểm xã hội đã thực hiện chi trả sớm lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội tháng 5 vào dịp cuối tháng 4/2025 nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền nam, thống nhất đất nước.

Cùng với đó, ngành cũng chi trả gộp 3 tháng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng (gồm tháng 12 năm 2025, tháng 1 và 2 năm 2026) vào cùng kỳ chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội tháng 12 năm 2025 đối với người hưởng tại 4 tỉnh chịu ảnh hưởng nặng nề của mưa lũ là Đắk Lắk, Gia Lai, Khánh Hòa và Lâm Đồng.

Năm 2026 cũng là năm thứ bảy liên tục Bảo hiểm xã hội Việt Nam thực hiện chi trả gộp lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng của tháng 1, tháng 2 trong cùng kỳ chi trả tháng 1 vào đầu mỗi năm, trước Tết Nguyên đán. Chính sách ưu việt này nhằm bảo đảm đầy đủ, kịp thời quyền lợi của người hưởng trong dịp đón Tết cổ truyền của dân tộc.

Có thể bạn quan tâm

Lao động tại Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 2. (Ảnh minh họa nhandan.vn)

Sổ bảo hiểm xã hội điện tử đủ thông tin như bản giấy, tích hợp tài khoản VNelD mức độ 2

Sổ bảo hiểm xã hội bản điện tử được tạo lập từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm theo mã số bảo hiểm xã hội duy nhất. Sổ được lưu trữ, cập nhật thường xuyên tại kho quản lý dữ liệu điện tử của người tham gia và được tích hợp với tài khoản VNelD mức độ 2, tài khoản VssID, chứa thông tin đầy đủ như sổ bảo hiểm xã hội bản giấy.

Sản xuất các sản phẩm dệt nhuộm tại Công ty TNHH Dệt nhuộm Jasan Việt Nam tại Khu công nghiệp Phố Nối B, tỉnh Hưng Yên. (Ảnh minh họa ÐĂNG DUY)

Đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách hành chính về bảo hiểm xã hội trong năm 2026

Kế hoạch cải cách hành chính năm 2026 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam yêu cầu cải cách hành chính phải xuất phát từ lợi ích của người dân, doanh nghiệp; lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp là thước đo đánh giá chất lượng phục vụ của hệ thống bảo hiểm xã hội.

Chụp X-quang tại Bệnh viện Bạch Mai.

Bảo hiểm xã hội Việt Nam phản hồi về việc giám định và thanh toán dịch vụ kỹ thuật hình ảnh

Việc hiểu hoặc áp dụng quy định theo hướng yêu cầu bác sĩ, kỹ thuật viên “chờ đủ thời gian” mới tiếp tục thực hiện ca dịch vụ kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh trong khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế chưa phù hợp bản chất của hướng dẫn y tế chuyên môn. Điều này có thể ảnh hưởng đến thời gian, quyền lợi của người bệnh bảo hiểm y tế.

Cơ quan Bảo hiểm xã hội rà soát việc cấp thuốc ngoại trú trên 30 ngày, nhằm bảo đảm quyền lợi người tham gia bảo hiểm y tế.

Rà soát việc cấp thuốc ngoại trú nhằm bảo đảm quyền lợi người tham gia bảo hiểm y tế

Bảo hiểm xã hội Việt Nam vừa ban hành Công văn yêu cầu Bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương rà soát, báo cáo việc thực hiện cấp thuốc ngoại trú trên 30 ngày đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế trên địa bàn theo quy định để bảo đảm quyền lợi người tham gia.

Lao động tìm hiểu thông tin về bảo hiểm thất nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Những điểm mới nổi bật của Nghị định 374/2025/NĐ-CP về thực hiện bảo hiểm thất nghiệp

Nghị định mới ban hành giữ nguyên mức đóng bảo hiểm thất nghiệp 1% tiền lương tháng với người lao động và 1% quỹ tiền lương tháng với người sử dụng lao động, nhưng phân định rõ nguồn đóng theo từng loại hình đơn vị. Đồng thời giảm tiền đóng vào Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp với đơn vị sử dụng lao động khi sử dụng lao động khuyết tật.

Chiêu lừa đảo được nhận "hỗ trợ Tết" hoặc "tiền hỗ trợ từ Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp"

Chiêu lừa đảo được nhận "hỗ trợ Tết" hoặc "tiền hỗ trợ từ Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp"

Một trong những kịch bản lừa đảo phổ biến nhất hiện nay là các đối tượng mạo danh cán bộ xã, phường, hoặc nhân viên cơ quan bảo hiểm xã hội gọi điện, nhắn tin thông báo người dân được nhận "hỗ trợ Tết" hoặc "tiền hỗ trợ từ Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp". Các thủ đoạn này đã khiến nhiều người dân, nhất là người cao tuổi, bị mất tiền.

Hà Nội sẽ giảm dần chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội bằng tiền mặt. (Ảnh minh họa: VNPost)

Hướng dẫn tặng quà Tết 300 nghìn đồng cho người nghỉ hưu ở Hà Nội

Người đang hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hằng tháng theo danh sách chi trả tháng 2/2026 của cơ quan Bảo hiểm xã hội Hà Nội được tặng quà Tết Nguyên đán Bính Ngọ 300 nghìn đồng. Kinh phí tặng quà được Ủy ban nhân dân các phường, xã chuyển vào tài khoản của cơ quan bảo hiểm xã hội các cơ sở để tổ chức thực hiện.

Việt Nam được đánh giá là một trong số ít quốc gia có phạm vi thuốc do Quỹ Bảo hiểm y tế chi trả khá đầy đủ và toàn diện so với mức phí đóng. (Ảnh: ĐỖ THOA)

Bộ Y tế phản hồi về đề nghị mở rộng phạm vi chi trả, bổ sung danh mục thuốc bảo hiểm y tế

Trả lời kiến nghị của cử tri trước Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết, Bộ Y tế đang tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung danh mục thuốc bảo hiểm y tế để đáp ứng tốt hơn nhu cầu điều trị; phối hợp các bên liên quan triển khai nhiều giải pháp chuyển đổi số trong lĩnh vực bảo hiểm y tế.