Quy định khí thải và bài toán cung ứng nhiên liệu

Trong nỗ lực hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, Việt Nam đang từng bước siết chặt các quy định về khí thải phương tiện giao thông. 

Việt Nam đang từng bước siết chặt các quy định về khí thải phương tiện giao thông. (Ảnh QUANG PHONG)
Việt Nam đang từng bước siết chặt các quy định về khí thải phương tiện giao thông. (Ảnh QUANG PHONG)

Mới đây, Dự thảo Quyết định quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải ô-tô lưu hành ở Việt Nam thể hiện quyết tâm của Nhà nước, nhưng cũng đặt ra thách thức cho doanh nghiệp, cơ quan quản lý và toàn bộ chuỗi cung ứng nhiên liệu.

Dự thảo do Bộ Nông nghiệp và Môi trường soạn thảo, quy định lộ trình áp dụng theo từng giai đoạn, phù hợp với năm sản xuất và địa bàn lưu hành tương ứng với các mức khí thải quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải ô-tô tham gia giao thông ở Việt Nam.

Cụ thể: Xe sản xuất trước 1999 áp dụng Mức 1; xe sản xuất từ năm 1999 áp dụng Mức 2; xe sản xuất từ năm 2017 áp dụng Mức 3 từ ngày 1/1/2026, riêng tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh sẽ áp dụng Mức 4 từ 1/1/2027; xe sản xuất từ năm 2022 áp dụng Mức 4 từ năm 2026 và Mức 5 từ 2030, riêng thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh sẽ áp dụng Mức 5 từ 2028.

Đáng chú ý, từ năm 2030, tất cả xe lưu hành tại hai đô thị lớn là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh sẽ buộc phải đáp ứng tối thiểu Mức 2.

Một trong những điểm nghẽn lớn nhất là năng lực cung ứng nhiên liệu đạt chuẩn. Theo lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải Mức 5, các phương tiện giao thông phải sử dụng nhiên liệu chất lượng cao tương ứng. Tuy nhiên, tình hình thực tế cho thấy hệ thống cung cấp nhiên liệu hiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu này.

Đại diện Công ty Mitsubishi Việt Nam cho biết, hiện tại dù xe đạt chuẩn khí thải Mức 5 đã được sản xuất và phân phối, nhưng việc tìm mua được nhiên liệu đạt chuẩn Mức 5 ở khu vực ngoài hai đô thị lớn nhất cả nước là vô cùng khó khăn với người dùng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến độ bền động cơ và kết quả đăng kiểm của xe.

Chia sẻ từ thực tế kiểm định, ông Trần Đông Phong, Cục Đăng kiểm Việt Nam nhấn mạnh: “Việc sử dụng nhiên liệu kém chất lượng dễ khiến xe báo lỗi, động cơ nhanh xuống cấp, thậm chí không đạt yêu cầu khí thải trong lần kiểm định tiếp theo”.

Đại diện Hiệp hội Các nhà sản xuất ô-tô Việt Nam (VAMA) cho biết, có quá nhiều loại nhiên liệu khác nhau cũng tạo áp lực lớn cho doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu. Việc duy trì nhiều bể chứa nhiên liệu với các tiêu chuẩn khác nhau không chỉ tăng chi phí đầu tư mà còn gây khó khăn trong kiểm soát chất lượng.

Một yếu tố đáng quan tâm trong lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải là khả năng đáp ứng của chính các phương tiện giao thông đang lưu hành. Dù các mức tiêu chuẩn đã được xác định rõ theo năm sản xuất, nhưng thực tế không ít xe mới vẫn không đạt chuẩn khí thải tương ứng.

Ông Trần Đông Phong cho biết thêm, nhiều xe sản xuất từ năm 2022, mới sử dụng trong 2-3 năm nhưng khi đưa vào kiểm định vẫn không đạt chuẩn Mức 5 như kỳ vọng. Nguyên nhân có thể đến từ điều kiện sử dụng khắc nghiệt, bảo dưỡng kém hoặc nhiên liệu không phù hợp.

Vấn đề càng trở nên phức tạp khi có nhiều xe mới sản xuất chỉ vài năm nhưng sẽ buộc phải ngừng lưu hành từ năm 2030 nếu không đạt Mức 5. Điều này dẫn đến sự lãng phí lớn bởi các xe đang ở tiêu chuẩn Mức 4 cũng đã đáp ứng những tiêu chí của khí thải. Có những xe sản xuất trước năm 2017 nhưng đi ít và bảo dưỡng tốt thì mức khí thải chắc chắn sẽ tốt hơn xe cùng đời, cùng năm nhưng đi nhiều và ít bảo dưỡng.

Bên cạnh đó, nếu áp dụng toàn bộ từ năm 2030 mà không phân loại kỹ, sẽ có nhiều xe tải, xe khách hạng nặng không đạt chuẩn, ảnh hưởng đến hoạt động vận tải quốc gia, hoạt động kinh tế thương mại, bởi các loại xe này hoạt động cường độ cao, thường bị suy hao động cơ nhanh hơn nhiều so với xe con.

Do đó, áp dụng tiêu chuẩn khí thải giống nhau cho tất cả phương tiện mà không phân biệt loại hình và điều kiện vận hành là chưa phù hợp, cần được xem xét kỹ.

7-o-too-1.jpg
Hàng dài ô-tô trên đường Nguyễn Tất Thành, Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh HẢI LONG)

Thực tế này đặt ra yêu cầu phải song hành hai nhóm giải pháp: Vừa hoàn thiện lộ trình pháp lý, vừa xác lập vai trò “chỉ huy” cho Bộ Công thương trong quy hoạch cung ứng nhiên liệu sạch, với lộ trình cụ thể.

Phó Cục trưởng Cục Môi trường Lê Hoài Nam cho biết: “Nếu ban hành quy định khí thải mà không đi cùng lộ trình cung ứng nhiên liệu đồng bộ thì sẽ không giải quyết được vấn đề môi trường. Tiêu chuẩn nhiên liệu phải là điều kiện đầu vào để kiểm soát được đầu ra của khí thải”.

Ông Đỗ Minh Quân, Cục Quản lý phát triển thị trường trong nước, Bộ Công thương thừa nhận, để bao phủ hoàn toàn thị trường cả nước với nhiên liệu Mức 5 sẽ cần thêm thời gian để chuẩn bị. Bộ Công thương đang chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan để bảo đảm nguồn cung ứng nhiên liệu trên thị trường đáp ứng đúng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

Về lộ trình áp dụng nhiên liệu sinh học, Bộ cũng sẽ chủ trì xây dựng kế hoạch cung ứng nguồn nguyên liệu phù hợp, phối hợp các bộ, ngành liên quan. Khi có lộ trình cụ thể, các doanh nghiệp xăng dầu sẽ có thời gian để xây dựng cơ sở vật chất, hạ tầng cung ứng nhiên liệu.

Đại diện một số hãng sản xuất ô-tô cũng đề xuất cần chuẩn hóa nhiên liệu thành một cấp duy nhất để tránh gây khó khăn cho cả nhà phân phối lẫn người tiêu dùng; giúp hệ thống đầu tư hạ tầng nhất quán, dễ vận hành, đồng bộ với lộ trình khí thải.

Cần có cơ chế tài chính hỗ trợ doanh nghiệp phân phối nhiên liệu đạt chuẩn bởi nếu không có ưu đãi thuế, vốn vay hoặc trợ giá giai đoạn đầu, các doanh nghiệp xăng dầu sẽ không mặn mà đầu tư vào nhiên liệu cao cấp vốn có chi phí lớn hơn nhưng thị trường nhỏ hơn.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

Trong đêm nay và ngày mai, khối không khí lạnh đang suy yếu dần, Bắc Bộ và miền Trung duy trì trạng thái khô ráo vào ban ngày, thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời; trong khi Nam Bộ vẫn có khả năng xuất hiện mưa dông cục bộ về chiều tối.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

Trong ngày nghỉ lễ 30/4 hôm nay, thời tiết trên cả nước thuận lợi cho các hoạt động vui chơi, du lịch và di chuyển. Bắc Bộ duy trì trạng thái mát mẻ, ít mưa nhờ ảnh hưởng của không khí lạnh; miền Trung trời đẹp, biển êm; trong khi Nam Bộ tiếp tục nắng nóng ban ngày nhưng cần lưu ý khả năng xuất hiện mưa dông về chiều tối.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 30/4/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ khô ráo, Nam Bộ tiếp diễn nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 30/4/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ khô ráo, Nam Bộ tiếp diễn nắng nóng

Không khí lạnh tiếp tục tăng cường xuống nước ta trong đêm nay 29/04, giúp Bắc Bộ duy trì trạng thái khô ráo, trời mát và ít mưa. Trong khi đó, mưa ở miền Trung có xu hướng giảm dần, nắng trở lại từ ngày mai; riêng Nam Bộ vẫn duy trì trạng thái nắng nóng ban ngày nhưng cần đề phòng mưa dông về chiều tối.

Du khách lên đảo Cô Tô được hướng dẫn sử dụng túi đựng thân thiện với môi trường thay cho túi nilon và túi nhựa. (Ảnh: QUANG THỌ)

Giải pháp giảm rác thải nhựa trong du lịch

Tình trạng xả rác thải nhựa trong du lịch đang tạo sức ép ngày càng lớn đối với nhiều địa phương. Nếu không sớm khắc phục, áp lực bảo vệ môi trường tiếp tục gia tăng, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng điểm đến và tính bền vững của ngành du lịch.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Đồng hành xanh hóa nông nghiệp: Từ giấc mơ đến hiện thực

Đồng hành xanh hóa nông nghiệp: Từ giấc mơ đến hiện thực

Từ những vùng đất từng bị xem là chai cứng, khó canh tác, các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ sinh học đang từng bước tạo nên sự thay đổi rõ rệt. Không chỉ giúp giảm chi phí, tăng năng suất và nâng cao giá trị nông sản, những vườn chanh leo, dâu tây, cà chua… còn mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp xanh, bền vững.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Khu vực Nam Bộ nắng nóng gay gắt tới hết tháng 4

Ngày 27/4, ở khu vực Nam Bộ có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất ngày phổ biến 35-37 độ C. Cơ quan khí tượng dự báo, ngày 28-29/4 tới, khu vực Nam Bộ tiếp tục duy trì nắng nóng gay gắt và tình hình nắng nóng tại đây có khả năng kéo dài đến khoảng ngày 30/4.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa to đến rất to, trời chuyển mát

Dự báo, do ảnh hưởng không khí lạnh, từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to, trời chuyển mát. Tàu thuyền trên biển khu vực phía bắc vịnh Bắc Bộ và vùng biển phía bắc khu vực bắc Biển Đông đề phòng gió mạnh cấp 5-6, giật cấp 7, biển động, sóng biển cao 1,5-2,5m.

Mỏ than Khánh Hòa, tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh NGỌC LINH)

Bài 2: Xử lý đồng bộ các điểm nghẽn

Sau bước chuyển về thể chế, điều cần thiết là tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc trong tổ chức thực hiện. Từ mặt bằng, thủ tục, nhân lực đến cơ chế tài chính và chế tài xử lý, nhiều điểm nghẽn vẫn cần được xử lý đồng bộ để nguồn lực khoáng sản được khai thác hiệu quả, minh bạch và bền vững.