Quy định khí thải và bài toán cung ứng nhiên liệu

Trong nỗ lực hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, Việt Nam đang từng bước siết chặt các quy định về khí thải phương tiện giao thông. 

Việt Nam đang từng bước siết chặt các quy định về khí thải phương tiện giao thông. (Ảnh QUANG PHONG)
Việt Nam đang từng bước siết chặt các quy định về khí thải phương tiện giao thông. (Ảnh QUANG PHONG)

Mới đây, Dự thảo Quyết định quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải ô-tô lưu hành ở Việt Nam thể hiện quyết tâm của Nhà nước, nhưng cũng đặt ra thách thức cho doanh nghiệp, cơ quan quản lý và toàn bộ chuỗi cung ứng nhiên liệu.

Dự thảo do Bộ Nông nghiệp và Môi trường soạn thảo, quy định lộ trình áp dụng theo từng giai đoạn, phù hợp với năm sản xuất và địa bàn lưu hành tương ứng với các mức khí thải quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải ô-tô tham gia giao thông ở Việt Nam.

Cụ thể: Xe sản xuất trước 1999 áp dụng Mức 1; xe sản xuất từ năm 1999 áp dụng Mức 2; xe sản xuất từ năm 2017 áp dụng Mức 3 từ ngày 1/1/2026, riêng tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh sẽ áp dụng Mức 4 từ 1/1/2027; xe sản xuất từ năm 2022 áp dụng Mức 4 từ năm 2026 và Mức 5 từ 2030, riêng thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh sẽ áp dụng Mức 5 từ 2028.

Đáng chú ý, từ năm 2030, tất cả xe lưu hành tại hai đô thị lớn là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh sẽ buộc phải đáp ứng tối thiểu Mức 2.

Một trong những điểm nghẽn lớn nhất là năng lực cung ứng nhiên liệu đạt chuẩn. Theo lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải Mức 5, các phương tiện giao thông phải sử dụng nhiên liệu chất lượng cao tương ứng. Tuy nhiên, tình hình thực tế cho thấy hệ thống cung cấp nhiên liệu hiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu này.

Đại diện Công ty Mitsubishi Việt Nam cho biết, hiện tại dù xe đạt chuẩn khí thải Mức 5 đã được sản xuất và phân phối, nhưng việc tìm mua được nhiên liệu đạt chuẩn Mức 5 ở khu vực ngoài hai đô thị lớn nhất cả nước là vô cùng khó khăn với người dùng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến độ bền động cơ và kết quả đăng kiểm của xe.

Chia sẻ từ thực tế kiểm định, ông Trần Đông Phong, Cục Đăng kiểm Việt Nam nhấn mạnh: “Việc sử dụng nhiên liệu kém chất lượng dễ khiến xe báo lỗi, động cơ nhanh xuống cấp, thậm chí không đạt yêu cầu khí thải trong lần kiểm định tiếp theo”.

Đại diện Hiệp hội Các nhà sản xuất ô-tô Việt Nam (VAMA) cho biết, có quá nhiều loại nhiên liệu khác nhau cũng tạo áp lực lớn cho doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu. Việc duy trì nhiều bể chứa nhiên liệu với các tiêu chuẩn khác nhau không chỉ tăng chi phí đầu tư mà còn gây khó khăn trong kiểm soát chất lượng.

Một yếu tố đáng quan tâm trong lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải là khả năng đáp ứng của chính các phương tiện giao thông đang lưu hành. Dù các mức tiêu chuẩn đã được xác định rõ theo năm sản xuất, nhưng thực tế không ít xe mới vẫn không đạt chuẩn khí thải tương ứng.

Ông Trần Đông Phong cho biết thêm, nhiều xe sản xuất từ năm 2022, mới sử dụng trong 2-3 năm nhưng khi đưa vào kiểm định vẫn không đạt chuẩn Mức 5 như kỳ vọng. Nguyên nhân có thể đến từ điều kiện sử dụng khắc nghiệt, bảo dưỡng kém hoặc nhiên liệu không phù hợp.

Vấn đề càng trở nên phức tạp khi có nhiều xe mới sản xuất chỉ vài năm nhưng sẽ buộc phải ngừng lưu hành từ năm 2030 nếu không đạt Mức 5. Điều này dẫn đến sự lãng phí lớn bởi các xe đang ở tiêu chuẩn Mức 4 cũng đã đáp ứng những tiêu chí của khí thải. Có những xe sản xuất trước năm 2017 nhưng đi ít và bảo dưỡng tốt thì mức khí thải chắc chắn sẽ tốt hơn xe cùng đời, cùng năm nhưng đi nhiều và ít bảo dưỡng.

Bên cạnh đó, nếu áp dụng toàn bộ từ năm 2030 mà không phân loại kỹ, sẽ có nhiều xe tải, xe khách hạng nặng không đạt chuẩn, ảnh hưởng đến hoạt động vận tải quốc gia, hoạt động kinh tế thương mại, bởi các loại xe này hoạt động cường độ cao, thường bị suy hao động cơ nhanh hơn nhiều so với xe con.

Do đó, áp dụng tiêu chuẩn khí thải giống nhau cho tất cả phương tiện mà không phân biệt loại hình và điều kiện vận hành là chưa phù hợp, cần được xem xét kỹ.

7-o-too-1.jpg
Hàng dài ô-tô trên đường Nguyễn Tất Thành, Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh HẢI LONG)

Thực tế này đặt ra yêu cầu phải song hành hai nhóm giải pháp: Vừa hoàn thiện lộ trình pháp lý, vừa xác lập vai trò “chỉ huy” cho Bộ Công thương trong quy hoạch cung ứng nhiên liệu sạch, với lộ trình cụ thể.

Phó Cục trưởng Cục Môi trường Lê Hoài Nam cho biết: “Nếu ban hành quy định khí thải mà không đi cùng lộ trình cung ứng nhiên liệu đồng bộ thì sẽ không giải quyết được vấn đề môi trường. Tiêu chuẩn nhiên liệu phải là điều kiện đầu vào để kiểm soát được đầu ra của khí thải”.

Ông Đỗ Minh Quân, Cục Quản lý phát triển thị trường trong nước, Bộ Công thương thừa nhận, để bao phủ hoàn toàn thị trường cả nước với nhiên liệu Mức 5 sẽ cần thêm thời gian để chuẩn bị. Bộ Công thương đang chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan để bảo đảm nguồn cung ứng nhiên liệu trên thị trường đáp ứng đúng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

Về lộ trình áp dụng nhiên liệu sinh học, Bộ cũng sẽ chủ trì xây dựng kế hoạch cung ứng nguồn nguyên liệu phù hợp, phối hợp các bộ, ngành liên quan. Khi có lộ trình cụ thể, các doanh nghiệp xăng dầu sẽ có thời gian để xây dựng cơ sở vật chất, hạ tầng cung ứng nhiên liệu.

Đại diện một số hãng sản xuất ô-tô cũng đề xuất cần chuẩn hóa nhiên liệu thành một cấp duy nhất để tránh gây khó khăn cho cả nhà phân phối lẫn người tiêu dùng; giúp hệ thống đầu tư hạ tầng nhất quán, dễ vận hành, đồng bộ với lộ trình khí thải.

Cần có cơ chế tài chính hỗ trợ doanh nghiệp phân phối nhiên liệu đạt chuẩn bởi nếu không có ưu đãi thuế, vốn vay hoặc trợ giá giai đoạn đầu, các doanh nghiệp xăng dầu sẽ không mặn mà đầu tư vào nhiên liệu cao cấp vốn có chi phí lớn hơn nhưng thị trường nhỏ hơn.

Có thể bạn quan tâm

Công nhân chở rác tới trạm trung chuyển trước khi đưa đến khu vực xử lý. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Đầu tư hạ tầng đồng bộ để phân loại rác tại nguồn hiệu quả

Muốn phân loại rác tại nguồn hiệu quả, hạ tầng thu gom, vận chuyển, xử lý phải được đầu tư đồng bộ; đồng thời, cơ chế kinh tế rõ ràng để tạo động lực cho các chủ thể tham gia. Đây là những vấn đề được đặt ra tại hội thảo “Phân loại rác tại nguồn: Đồng bộ hạ tầng-Thực thi hiệu quả”, diễn ra ngày 28/8 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Cán bộ Hạt Kiểm lâm liên phường, xã Bắc Ninh thu giữ chim hoang dã. (Ảnh: ĐH)

Thu giữ 200 con chim hoang dã

Hạt Kiểm lâm liên phường, xã Bắc Ninh chủ trì phối hợp Công an phường Kinh Bắc vừa tiến hành kiểm tra tại hộ gia đình ông Đỗ Văn Nam, tại tổ dân phố Yên Chung, phường Kinh Bắc, tỉnh Bắc Ninh và tiến hành thu giữ 200 cá thể chim hoang dã bị nuôi nhốt trái phép.

Diễn tập ứng phó tình huống giả định sự cố bức xạ, hạt nhân đối với tình huống nguồn nước sinh hoạt của thành phố bị nhiễm phóng xạ. (Ảnh: Công Vinh)

Đà Nẵng diễn tập ứng phó sự cố nguồn nước sinh hoạt của thành phố bị nhiễm phóng xạ

Sáng 27/8, tại Nhà máy nước Cầu Đỏ (thành phố Đà Nẵng), Ban Chỉ huy ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân thành phố Đà Nẵng tổ chức diễn tập ứng phó sự cố bức xạ, hạt nhân cấp thành phố năm 2026 tình huống giả định “Ứng phó sự cố bức xạ, hạt nhân đối với tình huống nguồn nước sinh hoạt của thành phố bị nhiễm phóng xạ”.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Lóng Sập giúp hộ gia đình tại bản Bó Sập khắc phục hậu quả sạt lở đất. (Ảnh: QUÀNG HÙNG)

Bộ đội Biên phòng Sơn La giúp dân khắc phục sạt lở do mưa lớn

Mưa lớn kéo dài tại các xã biên giới tỉnh Sơn La đã gây sạt lở đất tại một số khu vực, ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt người dân. Trước tình hình đó, Bộ đội Biên phòng Sơn La đã huy động cán bộ, chiến sĩ phối hợp chính quyền và lực lượng tại chỗ hỗ trợ nhân dân khắc phục hậu quả, chủ động phòng ngừa nguy cơ mất an toàn.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 27/8/2026: Bắc Bộ mưa dông tiếp diễn, Trung Bộ nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 27/8/2026: Bắc Bộ mưa dông tiếp diễn, Trung Bộ nắng nóng

Trong đêm nay và ngày mai, áp thấp nhiệt đới suy yếu từ bão số 4 đã không còn khả năng tác động trực tiếp đến nước ta. Tuy nhiên, thời tiết ba miền vẫn có sự phân hóa rõ rệt: Bắc Bộ tiếp tục có mưa dông, Trung Bộ nhiều nơi nắng nóng, trong khi Nam Bộ mưa dông tăng trở lại vào chiều tối.

Cuộc thi “Giải pháp Đổi mới Tuần hoàn nhựa 2026” tìm kiếm các giải pháp cho những bài toán cụ thể của tuần hoàn nhựa.

Tìm kiếm giải pháp hiệu quả trong phân loại rác tại nguồn

Chiều 26/8, Unilever Việt Nam, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Hội liên hiệp Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức khởi động Hành trình tuần hoàn nhựa 2026 đánh dấu một bước đi quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác công tư để thực hiện kinh tế tuần hoàn nhựa.

Bản đồ quỹ đạo bão số 4/áp thấp nhiệt đới tính đến 14 giờ ngày 26/8. (Ảnh: Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia)

Tin cuối cùng về cơn bão số 4

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, chiều nay (26/8), áp thấp nhiệt đới (suy yếu từ cơn bão số 4) đã suy yếu thành một vùng áp thấp trên khu vực phía tây nam tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc).

Mưa lớn làm cho nước sông Kỳ Cùng tại tỉnh Lạng Sơn dâng cao. (Ảnh: Đài Khí tượng thuỷ văn Lạng Sơn)

Nguyên nhân bão số 4 quẩn quanh trên vịnh Bắc Bộ nhiều ngày

Bão số 4 (Narra) có diễn biến khá bất thường khi di chuyển rất chậm, liên tục đổi hướng và duy trì trên vịnh Bắc Bộ tới 5-6 ngày, thay vì nhanh chóng đổ bộ hoặc suy yếu như phần lớn các cơn bão hoạt động tại khu vực này. Các chuyên gia khí tượng đã lý giải nguyên nhân khiến bão có quỹ đạo đặc biệt này.