Quản lý việc khai thác thông tin cá nhân trên mạng xã hội

Từ sự cố hơn 50 triệu tài khoản Facebook bị khai thác, sử dụng thông tin cá nhân (TTCN) trái phép cho thấy nguy cơ mất TTCN trên mạng xã hội rất lớn. Để bảo vệ người sử dụng, pháp luật cần có những quy định, chế tài điều chỉnh việc quản lý, sử dụng khai thác thông tin cá nhân trên các trang mạng xã hội.

Mạng xã hội Facebook, ứng dụng Messenger đều cho phép đối tác sử dụng tạo ra các ứng dụng nhằm tương tác với người dùng. Nhiều năm nay, các ứng dụng liên quan thu thập thông tin người dùng liên tục được phát triển theo các sự kiện xã hội hay những thông tin giải trí cho người dùng. Đơn cử, một số ứng dụng thường thấy như: nhìn bạn giống ngôi sao nào, kiếp trước của bạn là ai, bạn sẽ kết hôn với ai?... Khi người dùng truy cập vào các ứng dụng này sẽ được yêu cầu cho phép ứng dụng khai thác TTCN như: thói quen, giới tính, danh sách bạn bè, số điện thoại và các thông tin khác đã được Facebook công khai… Thông thường, người dùng khi sử dụng những ứng dụng này chỉ nhằm mục đích giải trí, nhưng không biết rằng thông qua các ứng dụng này, các nhà phát triển ứng dụng sẽ thu thập được TTCN và hầu hết sẽ được sử dụng cho mục đích bán hàng online tại Việt Nam hoặc rao bán dữ liệu TTCN trên mạng. Theo đánh giá từ chuyên gia công nghệ Nguyễn Đức Tuấn (Hà Nội), trước đây, người sử dụng Facebook trên một số dòng máy có hệ điều hành Android đã bị Facebook lưu các dữ liệu cá nhân như: lịch sử cuộc gọi, tin nhắn, vi-đê-ô, địa chỉ email… Một số ứng dụng thông qua Facebook sẽ chiếm mã định danh tài khoản để có thể thực hiện nhiều thay đổi mà không cần đến mật khẩu, hầu hết các ứng dụng hiện nay chỉ có chức năng thu thập TTCN, chưa có ghi nhận nào về việc bị chiếm quyền điều khiển hay mất mật khẩu Facebook. Ý thức của một bộ phận không nhỏ người dùng Facebook còn khá dễ dãi, chỉ cần nhìn lên tường Facebook thấy bạn bè đang tham gia “chơi” một ứng dụng nào đấy cũng muốn dùng thử, trải nghiệm. Khi đã tham gia vào một hệ thống mạng, việc trao đổi, nói chuyện, truyền tải thông tin với nhau không chỉ giới hạn những người tham gia cuộc nói chuyện biết được nội dung mà nhiều nguy cơ sẽ mất sự bảo mật về thông tin.

Nhận định của nhiều chuyên gia công nghệ thông tin cho thấy, những người sử dụng Facebook từ nhiều năm trước thì TTCN đã bị lấy, lưu trữ bởi các tin tặc. Những người mới sử dụng Facebook, các tin tặc vẫn có nhiều cách truy cập được thông tin của người dùng để lưu vào dữ liệu, ngay cả khi mới cài đặt chế độ xem thông tin ở mức “bạn bè”. Khi người dùng đồng ý sử dụng, truy cập các ứng dụng, dịch vụ miễn phí chạy trên nền Facebook đồng nghĩa với việc phải cung cấp TTCN như một dạng “trao đổi” thì sẽ tiếp tục bị thu thập thêm các dữ liệu khác liên quan thói quen, sở thích, hội nhóm, các nội dung đang quan tâm… Ông Ngô Tuấn Anh, Phó Chủ tịch phụ trách an ninh mạng của BKAV cho rằng, người dùng Facebook cần rà soát, gỡ bỏ các ứng dụng không cần thiết và hạn chế sử dụng bởi không có gì là “miễn phí”. Nếu cần dùng ứng dụng, hãy kiểm tra rõ các quyền ứng dụng yêu cầu khi truy cập, ngoài ra không nên tùy tiện cài đặt ứng dụng khi thấy có đòi hỏi truy cập TTCN. Khi tham gia mạng xã hội, người dùng cần cảnh giác trước các thông tin giả mạo, bằng cách biết đặt ra nghi vấn, chủ động kiểm chứng khi nhận được thông tin từ nguồn không tin tưởng. Bên cạnh đó, người sử dụng cần cài phần mềm an ninh để có thể được bảo vệ tự động.

Luật Dân sự, Luật Bảo vệ người tiêu dùng, Luật An toàn thông tin mạng… đã có các quy định về quyền và trách nhiệm của các tổ chức thu thập TTCN, nghiêm cấm việc sử dụng, phát tán, kinh doanh TTCN của người khác. Trong đó, các tổ chức, cá nhân thực hiện việc thu thập TTCN phải áp dụng các biện pháp quản lý, kỹ thuật phù hợp bảo đảm TTCN không bị rò rỉ và các cơ quan quản lý nhà nước sẽ định kỳ kiểm tra đột xuất trong trường hợp cần thiết. Tuy nhiên, thực tế hiện nay có rất nhiều đơn vị có hoạt động thu thập TTCN người dùng, nhưng chưa có chế tài để xử lý đối với việc làm mất hay phát tán dữ liệu. Bởi vậy, bản thân người dùng cần bảo đảm an toàn thông tin cho chính mình thông qua việc không chia sẻ những thông tin cá nhân lên Facebook như: tài khoản ngân hàng, email, các đoạn chat, địa chỉ nhà, nơi làm việc, kế hoạch du lịch… Những thông tin đó rất có thể bị sử dụng cho các mục đích trái pháp luật. Người sử dụng nên dùng mật khẩu mạnh bằng các ký tự đặc biệt, chữ viết hoa, số và thường xuyên thay đổi mật khẩu, có xác thực qua nhiều lớp bảo mật khác nhau, tránh việc bị truy cập tài khoản ngoài ý muốn. Với tốc độ phát triển nhanh của mạng xã hội, Facebook đã trở thành mảnh đất màu mỡ cho việc khai thác TTCN người dùng, cơ quan xây dựng pháp luật cần có những quy định, chế tài điều chỉnh việc quản lý, sử dụng khai thác thông tin cá nhân trên các mạng xã hội để nhằm bảo đảm an toàn cho người dùng.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu tham dự hội thảo quốc tế do Trường đại học Intracom phối hợp các đơn vị tổ chức. (Ảnh: NHẬT MINH)

Ứng dụng khoa học và công nghệ vào cuộc sống - Từ lý luận đến thực tiễn

Ngày 28/1, tại Hà Nội, Trường đại học Intracom phối hợp Tạp chí Pháp luật và Phát triển, Viện khoa học và Bổ trợ Tư pháp (Liên hiệp Hội Người khuyết tật Việt Nam), Tạp chí Vận động, Nghiên cứu và Giáo dục (JARE)… tổ chức hội thảo quốc tế “Thúc đẩy ứng dụng khoa học và công nghệ vào cuộc sống - Từ lý luận đến thực tiễn”.

Người dân đến giải quyết thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công-Chi nhánh số 3-phường Đống Đa, Hà Nội. (Ảnh: nhandan.vn)

Khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu quốc gia

Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức có vai trò thống nhất và chuẩn hóa thông tin nhân sự trong toàn bộ hệ thống cơ quan nhà nước, từ đó có cái nhìn toàn diện về số lượng, chất lượng, cơ cấu đội ngũ nhằm đưa ra các quyết định quản lý và sử dụng nhân sự một cách khoa học, hợp lý.

Sinh viên Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh thực hành nghiên cứu khoa học.

Đổi mới nghiên cứu liên ngành trong lĩnh vực khoa học xã hội

Trong thời đại ngày nay, nhiều vấn đề không chỉ là sự quan tâm của một quốc gia đơn lẻ, mà trở thành vấn đề chung của cả khu vực và thế giới. Theo đó, thúc đẩy nghiên cứu đa ngành là con đường tất yếu để giải quyết các vấn đề thực tiễn một cách toàn diện và hiệu quả.

100% cử tri có mặt tại Hội nghị nhất trí giới thiệu đồng chí Vũ Hải Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Bộ Khoa học và Công nghệ giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI

150/150 cử tri có mặt tại hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi công tác đối với người được dự kiến giới thiệu ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI của Bộ Khoa học và Công nghệ đã nhất trí giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Đông đảo người dân tham dự triển lãm.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học tiên tiến để bảo tồn và phát triển dược liệu

Sáng 23/1, Viện Dược liệu phối hợp UBND phường Cửa Nam (Hà Nội) tổ chức Triển lãm Sách và Dược liệu Việt Nam với chủ đề “Kết nối tri thức vì sức khỏe cộng đồng” tại Phố Sách Hà Nội. Triển lãm nhằm chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng và 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam.

Người dân cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi nộp tiền phạt qua mã QR để tránh bị lừa.

Nhận diện chiêu thức lừa đảo nộp phạt “nguội” qua Zalo

Lợi dụng việc mã QR được sử dụng rộng rãi trong các thủ tục hành chính, nhiều đối tượng xấu đã giả mạo thông báo “phạt nguội”, yêu cầu người dân chuyển tiền qua mã QR trên Zalo. Người dân cần nhận diện rõ quy trình nộp phạt hợp pháp và nâng cao cảnh giác để tránh bị lừa.

Cán bộ Sở Khoa học và Công nghệ Thái Nguyên khảo sát để cấp chỉ dẫn địa lý cho gạo nếp Khẩu Nua Lếch. (Ảnh: THU HIỀN)

Đổi mới sáng tạo ở Thái Nguyên

Tỉnh Thái Nguyên đã và đang khẳng định quyết tâm biến khoa học, công nghệ trở thành khâu đột phá để thúc đẩy kinh tế-xã hội. Với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Thái Nguyên từng bước đẩy nhanh phát triển kinh tế số, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham quan các khu vực bên lề lễ khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn Hòa Lạc.

Việt Nam sẽ bước vào nhóm số ít quốc gia sở hữu năng lực chế tạo chip bán dẫn

Chip bán dẫn hiện là “đòn bẩy” của những nước chi phối công nghệ sản xuất, sử dụng như công cụ chính trị để kiểm soát, kìm hãm kinh tế, công nghiệp an ninh quốc phòng. Việt Nam xác định bán dẫn là một trong những công nghệ chiến lược cần làm chủ, với mắt xích then chốt vừa được công bố: nhà máy sản xuất chip tại Hòa Lạc.

Ứng dụng khoa học, công nghệ là giải pháp hiệu quả để quản lý, bảo vệ tài nguyên biển.

Ứng dụng công nghệ trong quản lý các khu bảo tồn biển

Đến năm 2030, Việt Nam có 27 khu bảo tồn biển, trong đó có 16 khu bảo tồn biển cấp quốc gia, 11 cấp tỉnh với khoảng 20 hệ sinh thái, 11.000 loại thủy sản, khoảng 3.000 đảo. Đây là địa điểm lý tưởng để thực hiện nhiệm vụ lưu giữ, bảo tồn giống, nguồn gen, đa dạng sinh học; phát triển kinh tế, du lịch; phục vụ nghiên cứu khoa học…