Quận Hoàn Kiếm sẽ giải phóng mặt bằng khu vực phía đông hồ Hoàn Kiếm trước ngày 2/9/2025

Khu vực Quảng trường Đông Kinh-Nghĩa Thục có tổng diện tích dự kiến khoảng 1,2ha. Hiện khu vực quảng trường là đất giao thông và tòa nhà Trung tâm thương mại-dịch vụ-ăn uống Hồ Gươm do Tổng công ty Vận tải Hà Nội (Transerco) đang quản lý, vận hành, được xây dựng từ năm 1991-1993 (trên diện tích đất khoảng 390m², diện tích sàn sử dụng khoảng 1.600m²).

Khu vực không gian công cộng phía đông hồ Hoàn Kiếm có tổng diện tích dự kiến khoảng 2,14ha.

Trên cơ sở điều tra sơ bộ đến thời điểm hiện tại khu vực này có khoảng 54 chủ sử dụng nhà đất, trong đó bao gồm: 12 tổ chức, cơ quan, đơn vị và khoảng 42 hộ dân.

[Ảnh] Hàng nghìn người ghé thăm tòa nhà "Hàm cá mập" chụp ảnh trước khi bị tháo dỡ

19/03/2025 14:40

Theo Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1259/QĐ-TTg ngày 26/7/2011, khu vực Hồ Gươm và vùng phụ cận (A5) có chức năng định hướng chung là đất phố cũ, trong đó đã định hướng chính về không gian là bảo tồn hình ảnh đặc trưng của khu vực Hồ Gươm; cải thiện các cảnh quan chung quanh Hồ Gươm, bảo tồn tôn tạo, quản lý bảo vệ theo Luật Di sản văn hóa các công trình di tích có giá trị trên các tuyến phố Đinh Tiên Hoàng, Lý Thái Tổ, Hàng Khay,... và chung quanh các quảng trường Đông Kinh-Nghĩa Thục, tượng đài Vua Lý Thái Tổ ...

Bảo tồn, tôn tạo không gian kiến trúc cảnh quan các công trình có giá trị về lịch sử, văn hóa, cách mạng như: đền Ngọc Sơn, đền Bà Kiệu, Bưu điện Hà Nội, Trung tâm Thương mại Tràng Tiền, khu vực tượng đài Cảm tử để Tổ quốc quyết sinh...;

Di dời một số đơn vị và cơ quan để quy hoạch, cải tạo nâng cấp mở rộng trụ sở các cơ quan của thành phố như: Thành ủy, UBND thành phố, HĐND thành phố... Bổ sung các công trình phục vụ tiện ích công cộng phục vụ du lịch, văn hóa chất lượng cao. Cải thiện điều kiện về hạ tầng đô thị và môi trường cho khu vực.

Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội khuyến khích thực hiện đề án di dời một số văn phòng, trụ sở cơ quan cấp Bộ, trụ sở cơ quan trực thuộc Chính phủ, các công ty, tổng công ty nhà nước. Quỹ đất sau khi di dời sẽ khai thác để xây dựng Trụ sở của các cơ quan đầu não về chính trị-hành chính của UBND thành phố Hà Nội, hệ thống các công trình công cộng như công viên, công trình văn hóa, hoặc các tiện ích đô thị như bãi đỗ xe, bến tàu điện, quảng trường, trục đi bộ... Khuyến khích cải tạo các khu nhà ở cũ, tạm, không có giá trị nằm bên trong lõi các khu phố; chuyển đổi xây dựng các công trình văn hóa, dịch vụ và phục vụ cho tái định cư.

Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội cho phép chuyển đổi chức năng sử dụng đất ở sang đất dịch vụ, phải đáp ứng được các yêu cầu về hạ tầng như: bãi đỗ xe, quảng trường...

Cụ thể hóa Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050, thành phố đã lập Quy hoạch phân khu đô thị H1-1B (khu vực hồ Gươm và phụ cận), tỷ lệ 1/2.000 đã được UBND Thành phố phê duyệt tại Quyết định số 1360/QĐ-UBND ngày 19/3/2021.

Quy hoạch phân khu đô thị H1-1B cũng được định hướng: Khu vực hồ Gươm và phụ cận là không gian giao thoa văn hóa Đông-Tây, văn hóa Việt-Văn hóa quốc tế, gắn kết và chuyển tiếp không gian phố cổ-phố cũ.

Khu vực cốt yếu của quy hoạch là hồ Gươm với cụm di tích đền Ngọc Sơn-Tháp Bút và vườn hoa chung quanh hồ; tạo lập cảnh quan thống nhất, hợp nhất, hình thành không gian lý tưởng cho người đi bộ. Tổ chức không gian đi bộ khu vực đường Đinh Tiên Hoàng...

Trong các khu vực cảnh quan điểm nhấn có Quảng trường Đông Kinh-Nghĩa Thục, khu vực Hồ Gươm; trục Đinh Tiên Hoàng đến vườn hoa đền Bà Kiệu, từ hồ tới khu phố cổ, từ Quảng trường Đông Kinh-Nghĩa Thục ra hồ được xác định nằm trong hướng điểm nhìn quan trọng.

Duy trì các hoạt động văn hóa, lễ hội, sinh hoạt cộng đồng tại các không gian mở; phát huy giá trị hệ thống di tích trên cơ sở gắn kết với các khu đi bộ, tham quan, du lịch.

Đến nay, tại đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1668/QĐ-TTg ngày 27/12/2024 cũng xác định: Nghiên cứu bảo tồn, cải tạo, chỉnh trang và sắp xếp, tổ chức không gian khu vực hồ Gươm theo hướng có nhiều không gian công cộng; Trụ sở Thành ủy, Ủy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân Thành phố tại khu vực chung quanh hồ Gươm.

Về quy hoạch đường sắt đô thị, dọc theo phố Đinh Tiên Hoàng ở phía tây, thành phố sẽ xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 2 (đoạn Nam Thăng Long-Trần Hưng Đạo) đi ngầm.

Theo phương án đã được Thường trực Chính phủ thống nhất tại Thông báo số 328/TB-VPCP ngày 14/10/2022, ga C9 xây dựng ngầm dưới đường Đinh Tiên Hoàng, phía trước các khu đất của Tổng công ty Điện lực Hà Nội, Tổng công ty Điện lực Miền Bắc, UBND thành phố Hà Nội.

Ngày 16/12/2024, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 1578/QĐ-TTg phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án xây dựng tuyến đường sắt đô thị thành phố Hà Nội tuyến 2, đoạn Nam Thăng Long-Trần Hưng Đạo. (Hiện nay Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội đang triển khai lập hồ sơ phương án tuyến đoạn ga C8-C10 và tổng mặt bằng nhà ga C9 để trình cấp thẩm quyền phê duyệt).

Từ sau khi UBND quận Hoàn Kiếm triển khai thực hiện Đề án tuyến phố đi bộ chung quanh hồ Hoàn Kiếm, Quảng trường Đông Kinh-Nghĩa Thục và các không gian mở khu vực hồ Hoàn Kiếm nói chung, đã tạo ra không gian công cộng, sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, vui chơi cho nhân dân Thủ đô vào các ngày cuối tuần và các ngày lễ lớn, kỷ niệm trọng đại của Thủ đô Hà Nội.

Do đó, việc nghiên cứu và xây dựng 2 khu vực quảng trường, không gian công cộng nêu trên sẽ góp phần nâng cao giá trị lịch sử vốn có về văn hóa, lịch sử, kết nối 2 khu vực rất quan trọng: Khu di tích Quốc gia đặc biệt hồ Hoàn Kiếm (phía nam) với khu vực di tích Quốc gia Khu phố cổ (phía bắc); góp phần cụ thể hóa định hướng của các quy hoạch được duyệt.

Riêng khu vực phía Đông hồ Hoàn Kiếm được nghiên cứu, thực hiện theo mô hình TOD trong việc triển khai tuyến đường sắt đô thị ngầm (tuyến số 2-đoạn Nam Thăng Long-Trần Hưng Đạo) gắn với nhà ga ngầm C9 tại phía tây khu đất (bao gồm các hệ thống lối lên xuống nhà ga tại khu vực này), góp phần tăng cường hạ tầng kỹ thuật đô thị và không gian công cộng, phục vụ cộng đồng nhân dân Thủ đô.

Hiện quy trình triển khai dự án; cơ chế chính sách giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bố trí tạm cư cho các tổ chức, hộ gia đình trong phạm vi dự án đầu tư; quỹ đất dự kiến bố trí tái định cư đang được các Sở, ngành của Thành phố và các địa phương có liên quan khẩn trương nghiên cứu, đề xuất, báo cáo UBND Thành phố theo chỉ đạo, bảo đảm tiến độ di dời theo đúng kế hoạch đề ra.

Đối với việc lập Quy hoạch 2 khu vực không gian công cộng nêu trên và hoàn chỉnh các thủ tục về đầu tư, triển khai dự án sẽ được các Sở, ngành thành phố, UBND quận Hoàn Kiếm, Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội và các nhà tư vấn, chuyên gia thực hiện khẩn trương, tuân thủ các quy định của pháp luật, đặc biệt sẽ được triển khai trên cơ sở các cơ chế đặc thù đã được Quốc hội ban hành tại Nghị quyết số 188/2025/QH15 ngày 19/02/2025 (Điều 5-6) về việc thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Luật Thủ đô 2024 (Điều 31).

Dự kiến, quận Hoàn Kiếm sẽ giải phóng mặt bằng tòa nhà “Hàm cá mập” trước ngày 30/4/2025 và giải phóng mặt bằng khu vực phía đông hồ Hoàn Kiếm trước ngày 2/9/2025.