Trong tháng 5 vừa qua, Bắc Bộ trải qua hai đợt nắng nóng gay gắt trên diện rộng, nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ C. Theo dự báo, trong tháng 6, miền bắc tiếp tục có nhiều đợt nắng nóng gay gắt với nền nhiệt độ cao hơn 40 độ C. Ngoài ảnh hưởng đến sức khỏe con người, nắng nóng tạo nguy cơ đến đàn vật nuôi, nhất là tại các trang trại, hộ dân có quy mô nuôi nhỏ lẻ.
Tại nhiều tỉnh khu vực Đồng bằng sông Hồng, đợt nắng nóng kéo dài nhiều ngày cuối tháng 5 đã ảnh hưởng đến sự phát triển của đàn vật nuôi, làm giảm sức đề kháng, chậm phát triển và gia tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh, bước đầu gây thiệt hại không nhỏ về kinh tế cho người chăn nuôi.
Chạy đua với thời tiết
Giữa cái nắng như đổ lửa những ngày cuối tháng 5 vừa qua, anh Trịnh Tiến Toàn, chủ trại nuôi gà ở thôn Lác Chiều, xã Thanh Liêm, tỉnh Ninh Bình phải huy động thêm nhân công để chăm sóc cho 6 vạn con gà thịt của gia đình. Anh Toàn cho biết, nếu trong điều kiện thời tiết bình thường, gia đình anh chỉ thuê 3 nhân công là bảo đảm công việc của trại gà.
Nhưng từ đầu mùa nắng nóng năm nay, anh đã chủ động thuê thêm 2 nhân công nữa mới bảo đảm được công việc, chủ yếu làm mát cho khu nuôi. Hằng ngày, công nhân thường xuyên tưới nước lên mái và chung quanh tường khu chuồng trại để hạ nhiệt độ trong chuồng.
Những ngày nhiệt độ ngoài trời vượt ngưỡng 38-39 độ C, các công nhân gần như phải túc trực thường xuyên tại chuồng trại, quan sát theo dõi các biểu hiện của đàn gà, nếu thấy đàn gà có biểu hiện nằm chụm vào góc, bỏ ăn hoặc thở mạnh là phải xử lý làm mát tránh xảy ra sốc nhiệt.
Khi thời tiết nắng nóng, nhiệt độ tăng cao kéo theo nhiều chi phí khác đều tăng từ điện, nước, thức ăn và nhân công...
Không riêng hộ chăn nuôi của anh Toàn, nhiều hộ chăn nuôi dê, nuôi lợn, nuôi hươu và bò sữa, bò thịt trên địa bàn tỉnh Ninh Bình cũng đang áp dụng hàng loạt biện pháp ứng phó với nắng nóng cực đoan để bảo đảm sức khỏe đàn vật nuôi.
Khi thời tiết nắng nóng, nhiệt độ tăng cao kéo theo nhiều chi phí khác đều tăng từ điện, nước, thức ăn và nhân công...
Là loại vật nuôi rất nhạy cảm với nắng nóng, cho nên ngay từ đầu mùa nắng, các hộ chăn nuôi bò sữa ở tỉnh Ninh Bình đã chủ động giảm nhiệt độ chuồng trại, điều chỉnh chế độ chăm sóc đàn bò. Bò được tắm thường xuyên, chuồng trại vệ sinh sạch sẽ, được ăn vào sáng sớm và chiều tối...
Tỉnh Ninh Bình hiện có quy mô đàn vật nuôi với hơn 1,2 triệu con lợn; 27,7 triệu con gia cầm; 121 nghìn con trâu bò và khoảng 46 nghìn con dê. Phương thức chăn nuôi đang có những bước chuyển biến mạnh từ nhỏ lẻ, hộ gia đình sang trang trại quy mô vừa và lớn.
Toàn tỉnh có khoảng 2.024 trang trại chăn nuôi, trong đó: 33 trang trại chăn nuôi quy mô lớn, 548 trang trại chăn nuôi quy mô vừa, 1.443 trang trại chăn nuôi quy mô nhỏ. Giá trị sản xuất chăn nuôi hằng năm ước đạt gần 15.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 35% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp của tỉnh.
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình đã có văn bản chỉ đạo, tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người chăn nuôi cách phòng, chống nắng, nóng nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại. Việc tiêm phòng đầy đủ các loại vắc-xin cho gia súc, gia cầm được thực hiện nghiêm túc nhằm phòng ngừa dịch bệnh phát sinh trong mùa hè.
Đồng chí Triệu Văn Giang, Trưởng phòng Chăn nuôi thuộc Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Ninh Bình cho biết: Người chăn nuôi ngoài việc hạ nhiệt, làm mát khu nuôi và cho vật nuôi cần chú trọng bảo đảm nguồn điện, nước phục vụ sản xuất, nhất là đối với các trang trại quy mô lớn để sẵn sàng đối phó nắng nóng.
Hỗ trợ người chăn nuôi
Ngay từ giữa tháng 5, Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã có văn bản gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường các địa phương trong cả nước, cảnh báo số ngày nắng nóng có khả năng xuất hiện nhiều hơn so với trung bình nhiều năm, tập trung ở khu vực Bắc Bộ và các tỉnh Thanh Hóa đến Huế.
Thời tiết bất lợi làm giảm sức đề kháng, vật nuôi có thể chết do cảm nắng, cảm nóng, phát sinh dịch bệnh.
Cục chỉ đạo ngành nông nghiệp các địa phương thường xuyên cập nhật bản tin dự báo thời tiết, đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền, hướng dẫn người chăn nuôi gia súc, gia cầm áp dụng các biện pháp phòng, chống nắng, nóng, dịch bệnh hay xảy ra cho từng đối tượng vật nuôi; các kỹ thuật chữa cảm nắng, cảm nóng cho gia súc, gia cầm và chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi...
Khi có thiệt hại do nắng nóng, Cục đề nghị các địa phương tổng hợp số lượng loại vật nuôi bị thiệt hại, báo cáo khó khăn, vướng mắc và đề xuất các giải pháp hỗ trợ người chăn nuôi khắc phục hậu quả.
Theo ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch Hiệp hội gia cầm Việt Nam, ngành gia cầm đang dịch chuyển mạnh mẽ sang phương thức chăn nuôi trang trại công nghiệp và chuỗi liên kết. Mô hình này hiện chiếm khoảng 56%-60% tổng đàn và đóng góp 65%-70% sản lượng thịt, trứng toàn quốc.
Khi có thiệt hại do nắng nóng, Cục đề nghị các địa phương tổng hợp số lượng loại vật nuôi bị thiệt hại, báo cáo khó khăn, vướng mắc và đề xuất các giải pháp hỗ trợ người chăn nuôi khắc phục hậu quả.
Tuy nhiên, phân khúc chăn nuôi nhỏ lẻ và kinh tế nông hộ vẫn chiếm tỷ trọng khá lớn, khoảng 40%-45% tổng đàn. Đây chính là đối tượng dễ bị tổn thương và phải chịu áp lực nặng nề nhất trước các cú sốc về thời tiết cũng như dịch bệnh.
Để bảo vệ đàn gia cầm trước nắng nóng, trước hết, người chăn nuôi cần chủ động áp dụng các giải pháp kỹ thuật và quản lý, trong đó xử lý chuồng trại và dinh dưỡng là yếu tố quyết định để giảm tỷ lệ chết ở gia cầm và hạn chế giảm năng suất, chủ động giảm mật độ nuôi từ 20%-30% so với mùa lạnh, cần che chắn bồn chứa nước, tránh để ánh nắng làm nóng nước uống của vật nuôi.
Ông Sơn kiến nghị, Nhà nước cần có chính sách ưu tiên nguồn điện cho sản xuất, chăn nuôi. Bảo đảm nguồn điện lưới ổn định, liên tục cho các vùng chăn nuôi trọng điểm; áp dụng mức giá điện ưu đãi cho việc vận hành hệ thống làm mát chuồng trại trong các tháng cao điểm hè.
Cảnh báo sớm các đợt nắng nóng gay gắt trước 5-7 ngày để người dân chủ động giãn đàn hoặc xuất bán chạy nóng.
![[Video] Hà Nội tiếp tục lùi thông qua đề án vùng phát thải thấp](https://cdn.nhandan.vn/images/3883af5deaaac3167e637b7d16f14779e6f22e8c2ba788d9e5c46e8ab4a4a4e287cd988eaca40e5f8a057a4c52378203b7ae13cda333b1a658a4aa09dbd85477/ha-noi.jpg.avif)
