Lợi thế đan xen thách thức
Tuyến đường liên xóm Đồng Tiến-Trại Tre và Phú Hòa-Phương chạy qua những đồi chè xanh mướt ở xã Phú Lạc là thành quả của quá trình chung sức xây dựng nông thôn mới những năm qua. Những năm qua, hơn 2.380 hộ dân xã Phú Lạc đã hiến hơn 118.900m2 đất cùng nhiều công trình, cây cối, vật kiến trúc với giá trị hơn 29 tỷ đồng để xây dựng nông thôn mới, tạo chuyển biến rõ rệt. Theo đó, Phú Lạc đã mở rộng đường liên xóm với tiêu chí cụ thể “đường xóm 6m”. Riêng năm 2025, toàn xã đã tổ chức 10 đợt ra quân với hơn 2.460 lượt người dân tham gia, góp sức chỉnh trang hơn 27km đường nông thôn, mở rộng 12km đường xóm.
Theo đại diện Đảng ủy xã Phú Lạc, xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông nông thôn là then chốt để thúc đẩy kinh tế-xã hội, thay đổi diện mạo nông thôn. Thời gian tới, xã tiếp tục tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho nhân dân, nêu cao tinh thần trách nhiệm của cán bộ, đảng viên về hiến đất, góp sức, lấy sự gương mẫu làm động lực lan tỏa trong cộng đồng.
Theo Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên, sau sáp nhập, toàn tỉnh có 42/77 xã cơ bản đạt tiêu chí nông thôn mới. Giá trị sản xuất trồng trọt tăng bình quân từ 1-1,2%/năm; lâm nghiệp đạt 6,5%/năm; thủy sản đạt 8,5%/năm. Toàn tỉnh có 1.619 trang trại chăn nuôi, 120.000 hộ chăn nuôi; hơn 43.900 doanh nghiệp, cơ sở, hộ gia đình sản xuất, kinh doanh lĩnh vực nông nghiệp, tạo việc làm cho hơn 61.340 lao động nông thôn; gần 1.000 hợp tác xã nông nghiệp, 790 trang trại…
Nông thôn của tỉnh với lợi thế du lịch cộng đồng, nông nghiệp, sinh thái đã “định danh” nhiều điểm đến, như: vùng chè Tân Cương, làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải, làng văn hóa du lịch Bản Quyên… cùng một số mô hình du lịch cộng đồng đang hình thành ở La Bằng, Vô Tranh, Phú Đình…
Tuy nhiên, không phải vùng nông thôn nào ở Thái Nguyên cũng có đủ lợi thế, nguồn lực để nhanh chóng bứt lên. Xã Bằng Thành được hình thành trên cơ sở sáp nhập các xã Bộc Bố, Bằng Thành, Giáo Hiệu và Nhạn Môn. Trước khi hợp nhất tỉnh, vùng đất này đã là địa bàn xa nhất của tỉnh Bắc Kạn cũ và nay cũng là địa bàn xa trung tâm nhất của tỉnh với hàng loạt khó khăn bủa vây.
Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Bằng Thành Cà Văn Thưởng, toàn xã có 38 thôn thì có tới 35 thôn đặc biệt khó khăn nằm ở vùng sâu, vùng xa, giao thông cách trở, thiếu đất sản xuất. Tỷ lệ hộ nghèo toàn xã hiện còn hơn 29%. Cả 4 xã trước sáp nhập đều chưa đạt chuẩn nông thôn mới. 33 xã đặc biệt khó khăn khác cũng tương tự Bằng Thành và toàn tỉnh hiện còn 536 thôn, bản đặc biệt khó khăn.
Phát triển toàn diện
Mục tiêu phát triển toàn diện nông thôn đã sớm được Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên xác định là nhiệm vụ quan trọng trong nhiệm kỳ 2025-2030. Thái Nguyên lựa chọn phát triển nông thôn theo hướng “nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh”.
Một trong những giải pháp được tỉnh Thái Nguyên chú trọng khi hiện thực hóa quan điểm về phát triển toàn diện nông thôn là phát triển dịch vụ sản xuất gắn với chế biến, liên kết sản xuất đã dần hiện hữu ở các xã vùng cao.
Vụ đông năm nay, lần đầu tiên trên đồng đất ở các thôn Bản Lanh và Đon Mạ, xã Yên Phong, cây củ cải Nhật được đưa vào trồng theo chủ trương của Đảng ủy và Ủy ban nhân dân xã.
Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Yên Phong Chu Văn Triều, xã đã chủ động kết nối với Công ty TNHH Việt Nam Misaki để sản xuất và bao tiêu. 1ha củ cải Nhật cho năng suất từ 40 đến 60 tấn, giá thu mua 2.000 đồng/kg, mang lại thu nhập hơn 100 triệu đồng. Qua tuyên truyền, người dân đã mạnh dạn thay đổi tư duy sản xuất, chuyển từ đất lúa một vụ sang trồng củ cải Nhật theo hướng từ 2 đến 3 vụ/năm.
Những ngày này, Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã Xuân Dương đang chuẩn bị tổ chức Chợ tình Xuân Dương, phiên chợ độc đáo với điểm nhấn là hát Sli của người Nùng đã nằm trong danh mục di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, sẽ diễn ra ngày 25/3 âm lịch.
Bí thư Đảng ủy xã Xuân Dương Lương Thanh Lộc nói: “Xuân Dương đặc biệt chú trọng tới bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc bằng việc bảo tồn trang phục dân tộc; nhà sàn truyền thống; các làn điệu dân ca hát lượn nàng ới, lượn phong thư, lượn cọi, hát páo dung, múa bát, múa nón…”.
Những cách làm như ở Xuân Dương chính là bước hiện thực hóa chủ trương của Tỉnh ủy Thái Nguyên về phát triển toàn diện, đồng bộ các lĩnh vực văn hóa, nhất là ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Tỉnh ủy Thái Nguyên đã ban hành đề án phát triển kết cấu hạ tầng các xã khó khăn và đặc biệt khó khăn với tổng kinh phí đầu tư hơn 18.000 tỷ đồng; ban hành đề án phát triển toàn diện khu vực nông thôn với tổng kinh phí đầu tư hơn 22.000 tỷ đồng.
Theo Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên Trịnh Xuân Trường, đề án phát triển toàn diện khu vực nông thôn được kỳ vọng sẽ thúc đẩy giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản tăng 4%/năm; tổng giá trị sản phẩm thu được từ cây chè đạt hơn 25.000 tỷ đồng; tạo bước chuyển biến lớn trong sản xuất nông nghiệp, giá trị sản phẩm thu hoạch đất trồng đạt 150 triệu đồng/ha/năm trở lên; hình thành các ngành hàng chủ lực mang lại giá trị kinh tế cao, nâng cao thu nhập bình quân của khu vực nông thôn.
Bên cạnh đó, Thái Nguyên đã và đang tích cực triển khai 7 nhóm giải pháp, gồm: tuyên truyền; quy hoạch và quản lý quy hoạch; cơ chế, chính sách; khoa học công nghệ, chuyển đổi số; nguồn nhân lực; hợp tác quốc tế và liên kết vùng, xúc tiến đầu tư, thương mại, mở rộng thị trường; huy động nguồn lực và nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư công. Phấn đấu đến năm 2030, tốc độ tăng trưởng công nghiệp, dịch vụ nông thôn đạt bình quân hơn 10%/năm; có 675 sản phẩm được chứng nhận đạt tiêu chuẩn OCOP từ 3 sao trở lên (trong đó có ít nhất 15 sản phẩm đạt hạng 5 sao); 95% số xã đạt chuẩn nông thôn mới; thu nhập bình quân của người dân nông thôn phấn đấu tăng gấp từ 1,8 lần trở lên so với năm 2025.
