Hơn 10 năm qua, tuyến đường thôn Thống Nhất, xã Quang Sơn luôn ở tình trạng nắng thì bụi, mưa thì lầy lội, người dân đi lại rất khó khăn. Vướng mắc nhất đối với việc mở rộng tuyến đường và bê-tông hóa là thiếu mặt bằng. Trước tình hình này, Chi bộ và tập thể lãnh đạo thôn cùng người dân, sau nhiều lần bàn thảo đã quyết tâm vận động hiến đất, huy động nguồn xã hội hóa để làm đường.
Ông Nông Văn Việt là một trong những hộ dân tiên phong hiến đất để làm đường. Theo ông Việt, gia đình đã hiến 300m² đất mặt đường, tính cả tài sản trên đất giá trị lên tới vài trăm triệu đồng nhưng vì lợi ích chung của thôn nên gia đình quyết tâm và tự nguyện hiến đất.
Hiến đất trở thành phong trào sôi nổi với sự đồng thuận cao ở thôn Thống Nhất khi tổng cộng đã có hơn 28 hộ dân tham gia. Bên cạnh đó, các hộ khác đồng lòng góp sức người, sức của để thi công. Tại xã Quang Sơn hiện có khoảng 10km đường liên xã xuống cấp, hư hỏng, không bảo đảm tiêu chí về giao thông trong xây dựng nông thôn mới, ảnh hưởng tới phát triển kinh tế-xã hội.
Theo đại diện Ủy ban nhân dân xã Quang Sơn, xã đề ra và triển khai thực hiện theo phương châm “Ba cùng”, gồm: Nhà nước đầu tư xây dựng; người dân tự nguyện hiến đất và doanh nghiệp đóng góp, hỗ trợ. Với phương châm này, xã đặt mục tiêu nâng cấp 4km đường liên thôn với tổng giá trị khoảng 100 tỷ đồng.
Hiện thực hóa mục tiêu nêu trên, người dân trong xã sẽ hiến khoảng 16.000m² đất; gần 20 doanh nghiệp hoạt động sản xuất, kinh doanh và vận tải qua tuyến đường cũng thống nhất đóng góp kinh phí hỗ trợ.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Khúc Kim Quảng, thông qua vận động, các hộ dân ở 4 thôn có đường đi qua đã cơ bản đồng thuận. Tỉnh đã bố trí ngân sách đầu tư, xã sẽ nỗ lực triển khai sớm để hoàn thành các tuyến đường, đáp ứng mong mỏi của người dân và nhu cầu phát triển kinh tế, xã hội.
Trên khắp 77 xã của tỉnh Thái Nguyên, hiến đất, tài sản... để xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn mới diễn ra sôi nổi. Tại xã Phú Lạc, địa bàn mới hình thành từ sáp nhập các xã Tân Linh, Phục Linh và Phú Lạc, trong giai đoạn từ 2021-2025, đã có 2.384 hộ dân hiến hơn 118.000m² đất, nhiều công trình, cây cối, vật kiến trúc với trị giá gần 30 tỷ đồng. Từ nguồn lực này, xã đã nâng cấp, mở rộng, xây mới được 12km đường trục xã, 36km đường liên thôn, xóm cùng 5 cầu, cống giao thông.
Theo Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Hữu Quyết, kinh nghiệm của Phú Lạc là cấp ủy ban hành nghị quyết chuyên đề, phân công trách nhiệm cụ thể để đôn đốc, theo dõi, chỉ đạo thực hiện. Trong đó, cán bộ, đảng viên, người có uy tín gương mẫu đi đầu trong hiến đất, chấp hành trước để nhân dân noi theo.
Sau sáp nhập các xã, phường, Thái Nguyên có nhiều xã mới hình thành từ các xã đã đạt chuẩn nông thôn mới. Tuy nhiên cũng có xã hình thành từ các địa bàn chưa đạt chuẩn hoặc chỉ có một xã đạt chuẩn sáp nhập với xã chưa đạt chuẩn. Điều đó đòi hỏi sự linh hoạt, sáng tạo trong xây dựng nông thôn mới để đạt chuẩn và hướng tới nông thôn mới nâng cao.
Phú Xuyên là xã được hình thành trên cơ sở sáp nhập xã Yên Lãng (đã đạt chuẩn năm 2023) và Phú Xuyên (đã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao năm 2024). Đây là điều kiện rất thuận lợi để Phú Xuyên tiếp tục xây dựng nông thôn mới đạt kiểu mẫu. Bí thư Đảng ủy xã Ngô Thế Bình cho biết: Đảng ủy xã đã đề ra các trọng tâm chính để tập trung thực hiện như: Xây dựng Đảng bộ trong sạch vững mạnh; phát huy nội lực, thu hút đầu tư, xây dựng nông thôn kiểu mẫu gắn với du lịch sinh thái; đẩy mạnh phát triển cây chè; tập trung phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ; nâng cao hiệu lực hiệu quả bộ máy hành chính; thực hiện tốt quản lý đất đai. Một số đột phá cần chú trọng: Thực hiện tốt công tác cán bộ; lập, điều chỉnh quy hoạch chung, quy hoạch chi tiết; đa dạng sản phẩm trà gắn với du lịch và văn hóa truyền thống.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường: Để rút ngắn khoảng cách giữa các vùng miền, Sở đã tham mưu tỉnh chỉ đạo tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng thông qua việc đưa mục tiêu, chỉ tiêu xây dựng nông thôn mới vào Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã và tỉnh. Đồng thời Sở chỉ đạo đổi mới phương thức tuyên truyền theo hướng hiện đại, ứng dụng nền tảng số, mạng xã hội. Cùng với đó, xây dựng, ban hành cơ chế, chính sách đặc thù cho khu vực miền núi phù hợp với điều kiện thực tiễn, ưu tiên phát triển hạ tầng, sản xuất bền vững, nâng cao thu nhập.
Theo Tỉnh ủy Thái Nguyên, tỉnh hiện có 77 xã nông thôn đã kế thừa nhiều thành tích trong xây dựng nông thôn mới đã đạt được trong giai đoạn trước khi hợp nhất. Đến nay, 100% xã có đường giao thông đến trung tâm; 47 xã đạt chuẩn tiêu chí giao thông; 47 xã đạt chuẩn tiêu chí trường học; 76 xã đạt chuẩn tiêu chí giáo dục và đào tạo; 100% xã đạt tiêu chí thủy lợi và phòng, chống thiên tai; 64 xã đạt tiêu chí về điện; 65 xã đạt tiêu chí cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn; 71 xã đạt chuẩn tiêu chí y tế...
Thái Nguyên đặt mục tiêu đến năm 2030 có 100% xã đạt chuẩn nông thôn mới, ít nhất 50% số xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và từ 10% xã trở lên đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại.
Tuy nhiên, việc thực hiện ở một số địa bàn gặp khó khăn, nguồn lực đầu tư còn hạn chế, thiếu tính bền vững...
Để hóa giải bất cập, tỉnh Thái Nguyên đã có những giải pháp bền vững thông qua việc Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành Đề án phát triển kết cấu hạ tầng các xã khó khăn và đặc biệt khó khăn giai đoạn 2026-2030 và Đề án phát triển toàn diện khu vực nông thôn giai đoạn 2026-2030.
Trong đó, Đề án phát triển kết cấu hạ tầng các xã khó khăn và đặc biệt khó khăn sẽ đầu tư hơn 18.000 tỷ đồng để hiện thực hóa mục tiêu 100% đường xã được nhựa hóa, bê-tông hóa; 80% đường trục thôn, liên thôn trở lên được cứng hóa; xóa các thôn, bản “trắng” điện; 79% trường học trở lên đạt chuẩn cơ sở vật chất; 100% xã được thu gom rác thải sinh hoạt...
Đề án phát triển toàn diện nông thôn sẽ đầu tư hơn 22.000 tỷ đồng để đạt mục tiêu thúc đẩy giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp, thuỷ sản tăng 4%/năm; tổng giá trị sản phẩm thu được từ cây chè đạt hơn 25.000 tỷ đồng; giá trị sản phẩm thu hoạch trên đất trồng trọt đạt 150 triệu đồng/ha/năm trở lên; hình thành các ngành hàng chủ lực mang lại giá trị kinh tế cao; nâng cao thu nhập bình quân của khu vực nông thôn.
Căn cứ theo Bộ tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026-2030, Thái Nguyên sẽ tập trung hoàn thành và nâng cao chất lượng các tiêu chí; đẩy mạnh chuyển đổi số trong xây dựng nông thôn mới, nhất là trong quản lý, điều hành, thương mại điện tử, giáo dục, y tế và cung cấp dịch vụ công.
