Tăng tốc cải cách
Thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về quy mô, chất lượng và tính bền vững, giữ vai trò then chốt trong việc cung ứng vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.
Theo Bộ Tài chính, để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026-2030, tổng nhu cầu vốn của nền kinh tế ước tính cần tối thiểu khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, trong đó vốn từ ngân sách nhà nước chỉ chiếm 20%, còn lại là huy động đầu tư từ xã hội. Trong bối cảnh dư địa chính sách tiền tệ đang dần thu hẹp, thị trường chứng khoán được kỳ vọng sẽ trở thành kênh huy động vốn quan trọng cho nhu cầu phát triển kinh tế.
Nhiệm vụ này đòi hỏi thị trường chứng khoán phải tăng tốc cải cách để phát triển mạnh mẽ, ổn định và bền vững với các nhóm nhiệm vụ trọng tâm: Tập trung hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng khuôn khổ pháp lý làm nền tảng cho thị trường theo hướng minh bạch, đồng bộ và phù hợp với thông lệ tốt thế giới; tiếp tục hiện đại hóa thị trường và nâng cao năng lực vận hành; nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, giám sát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật nhằm tăng cường kỷ cương, kỷ luật và minh bạch, bảo đảm thị trường vận hành công bằng, minh bạch, hiệu quả.
Thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về quy mô, chất lượng và tính bền vững, giữ vai trò then chốt trong việc cung ứng vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.
Tại hội nghị Phát triển thị trường chứng khoán năm 2026 diễn ra mới đây, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương cho biết, trong thời gian tới, cơ quan này sẽ tập trung vào hai nhóm giải pháp trọng tâm, gồm phát triển cả nguồn cung và cầu đầu tư, nhằm đưa thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn chủ lực cho nền kinh tế.
Về phát triển nguồn cung, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thực hiện các giải pháp tập trung hỗ trợ doanh nghiệp huy động vốn, mở rộng quy mô thị trường trên cả ba cấu phần cổ phiếu, trái phiếu và phái sinh, tập trung thúc đẩy quá trình chào bán chứng khoán lần đầu ra thị trường (IPO) gắn với niêm yết; đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước, thu hút doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tham gia thị trường.
Về mở rộng cầu đầu tư, Ủy ban sẽ tập trung phát triển nhà đầu tư tổ chức, thu hút nhà đầu tư nước ngoài và nâng cao chất lượng nhà đầu tư cá nhân. Trong quá trình này, cơ quan quản lý nhà nước cũng thực hiện tăng cường giám sát, thanh tra, xử lý vi phạm nhằm bảo đảm tính công bằng, minh bạch của thị trường.
Nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường
Tính đến tháng 3/2026, số lượng tài khoản giao dịch của nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán đạt hơn 11,6 triệu tài khoản, vượt mục tiêu kế hoạch đề ra tại Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam đến năm 2030. Đến cuối năm 2025, quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt hơn 77% GDP.
Để cải cách mạnh mẽ chất lượng hàng hóa, mở rộng quy mô và chiều sâu thị trường, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết sẽ thực hiện rút ngắn thời gian doanh nghiệp hoàn tất thủ tục IPO đến khi chứng khoán được đưa vào giao dịch trên hệ thống xuống còn 30 ngày, gắn kết chặt chẽ quá trình IPO với hoạt động niêm yết, giúp tăng tính thanh khoản và bảo vệ nhà đầu tư.
Đồng thời, hỗ trợ các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) thực hiện chào bán chứng khoán ra công chúng và niêm yết trên sàn, thu hút doanh nghiệp tư nhân đầu ngành, doanh nghiệp lớn tham gia niêm yết nhằm gia tăng nguồn hàng mới cho thị trường và đa dạng về cấu trúc, góp phần cải thiện chất lượng danh mục đầu tư. Bên cạnh đó, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng định hướng xây dựng thị trường riêng cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, mở ra phân khúc mới cho thị trường và hỗ trợ các doanh nghiệp công nghệ, đổi mới sáng tạo tiếp cận vốn sớm hơn.
Cùng với hoàn thiện thể chế và hạ tầng, việc nâng cao chất lượng nhà đầu tư được coi là yếu tố quan trọng để củng cố phía cầu thị trường chứng khoán. Theo bà Nguyễn Hằng Nga, Tổng Giám đốc Công ty Quản lý quỹ Vietcombank, khoảng 75-80% giao dịch trên thị trường chứng khoán hiện nay đến từ nhà đầu tư cá nhân. Trong khi đó, mức độ hiểu biết tài chính của nhà đầu tư còn hạn chế, phần lớn nhà đầu tư cá nhân tham gia thị trường thông qua giao dịch trực tiếp cổ phiếu và thường chịu ảnh hưởng mạnh từ tâm lý thị trường.
Trong bối cảnh đó, việc nâng cao năng lực tài chính cá nhân, hình thành tư duy đầu tư theo mục tiêu và thói quen đầu tư dài hạn không chỉ có tác dụng bảo vệ nhà đầu tư, mà còn góp phần phát triển ngành quỹ, cải thiện chất lượng dòng vốn và giảm mức độ đầu cơ cảm tính trên thị trường.
Thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào năm 2026 với nền tảng ổn định và định hướng phát triển bền vững
Cho rằng thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để thu hút mạnh mẽ dòng vốn quốc tế, ông Thomas Nguyễn, Giám đốc Thị trường nước ngoài, Công ty cổ phần Chứng khoán SSI đề xuất nhiều giải pháp khơi thông dòng vốn thông qua việc gia tăng khả năng tiếp cận thị trường và đa dạng hóa cơ hội đầu tư.
Theo đó, cần tổ chức các sự kiện xúc tiến ở nước ngoài, nâng cao chất lượng báo cáo phân tích, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nhà đầu tư ngoại…, tạo cầu nối giữa thị trường trong nước và nhà đầu tư quốc tế để thu hút dòng vốn ngoại. Bên cạnh đó, thị trường cần được củng cố từ bên trong thông qua phát triển mạng lưới khách hàng, thúc đẩy cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, nới room ngoại, hỗ trợ doanh nghiệp FDI và nâng cao chất lượng hàng hóa…