Phát triển bền vững cây dược liệu Việt

Hiện nay, tại nhiều địa phương, cây dược liệu đang trở thành một lựa chọn chiến lược không chỉ giúp xóa đói, giảm nghèo mà còn góp phần tạo diện mạo mới cho nông thôn, giúp nâng cao thu nhập, bảo tồn bản sắc y học dân tộc.

Anh Phạm Việt Trung giới thiệu đặc tính tác dụng của cây dây thìa canh.
Anh Phạm Việt Trung giới thiệu đặc tính tác dụng của cây dây thìa canh.

Chủ trương chuyển dịch cơ cấu cây trồng gắn với dược liệu đang được coi là “điểm sáng” cần nhân rộng. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần sự chung tay của Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp, người dân trong quy hoạch, trồng, sản xuất và xây dựng thương hiệu.

Làm giàu từ cây dược liệu

Tại Công ty trách nhiệm hữu hạn nuôi trồng sản xuất và chế biến dược liệu Đông Bắc (thôn Sơn Hải, xã Hải Hòa, tỉnh Quảng Ninh), từng hàng cây giảo cổ lam, cà gai leo, dây thìa canh… xanh mướt.

Anh Phạm Việt Trung, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn nuôi trồng sản xuất và chế biến dược liệu Đông Bắc cho biết: “Quy trình trồng dược liệu sạch cũng như thu hoạch đều được triển khai theo hướng thân thiện với môi trường. Chúng tôi đặc biệt quan tâm tiếp thu, khai thác vốn tri thức bản địa, kinh nghiệm sử dụng cây con làm thuốc trong dân gian, phối hợp các nhà khoa học để sàng lọc, tìm ra những công thức, bài thuốc đạt hiệu quả nhất trong dự phòng, hỗ trợ nâng cao sức khỏe”.

Hoạt động từ năm 2011, Dược liệu Đông Bắc chú trọng nghiên cứu điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng cũng như tập quán canh tác của các nông hộ trên địa bàn và đưa về trồng thử nghiệm một số loài cây dược liệu như: Giảo cổ lam, cà gai leo, dây thìa canh, diệp hạ châu, chè vằng, hoài sơn… Đến nay, toàn bộ nguyên liệu được công ty giám sát chặt chẽ từ khâu sản xuất giống cho đến trồng, chăm sóc và thu hoạch, bảo đảm an toàn về chất lượng.

Bên cạnh đầu tư hệ thống tưới nước, mái che, ứng dụng công nghệ mới để nâng cao năng suất, công ty mở rộng vùng nguyên liệu, kết hợp với các hợp tác xã, chuyển giao kỹ thuật trồng, chăm sóc cho các hộ gia đình theo hình thức cầm tay chỉ việc và thực hiện bao tiêu sản phẩm cho người trồng. Hiện nay, ngoài vùng nguyên liệu chuyên canh gần 10ha, công ty mở rộng thêm vùng trồng tại các hộ gia đình khoảng 20ha, giúp người dân có nguồn thu cao hơn từ 6 đến 10 lần so với trồng cây lương thực.

Trước đây, cây dược liệu chỉ xuất hiện lác đác trong vườn nhà, chủ yếu dùng cho nhu cầu gia đình hoặc bán lẻ. Hiện nay, với nhu cầu dược liệu trong nghiên cứu và chế biến thuốc cùng với xuất khẩu ngày càng tăng, nhiều địa phương đã coi dược liệu là cây trồng chủ lực để thay thế cây nông sản kém hiệu quả. Nhiều loại cây dược liệu cho thu nhập cao và ổn định như: Đinh lăng cho thu nhập 200 đến 300 triệu đồng/ha/ năm; Sa nhân tím: 250 đến 400 triệu đồng/ha/năm; Ba kích tím: 150 đến 250 triệu đồng/ha/năm...

Không chỉ có Quảng Ninh, nhiều tỉnh miền núi như Lào Cai, Sơn La hay các tỉnh đồng bằng như: Ninh Bình, Hưng Yên… cũng đang hình thành các khu chuyên canh trồng cây dược liệu thay thế cây lương thực.

Ở Lào Cai, cây actiso được coi là “cây vàng” khi mỗi năm đem lại doanh thu hàng trăm tỷ đồng cho doanh nghiệp và nông dân. Cây quế, hồi đã trở thành “cây làm giàu” bền vững tại nhiều tỉnh vùng núi. Chuyển dịch cơ cấu cây trồng gắn với dược liệu đang được nhiều địa phương xem là hướng đi chiến lược.

Thống kê cho thấy, cả nước hiện có trên 5.000 loài cây thuốc, trong đó khoảng 300 loài có giá trị kinh tế cao đã được khai thác, nuôi trồng và sử dụng phổ biến. Ước tính nhu cầu thị trường dược liệu Việt Nam mỗi năm cần khoảng 60 đến 80 nghìn tấn, song nguồn cung trong nước mới đáp ứng được 25 đến 30%.

Đây là dư địa lớn cho các nhà khoa học, doanh nghiệp và người dân có thể phát triển.

Trao đổi vấn đề này, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Trọng Diện cho rằng: Cây dược liệu có thể xem là “cây chiến lược” giúp nông dân thoát nghèo bền vững. Nhưng để phát huy hết thế mạnh của cây dược liệu, địa phương phải có quy hoạch tổng thể, bài bản, gắn nhu cầu chế biến và thị trường tiêu thụ.

da9443883946b318ea57-3124.jpg
Người dân phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai chăm sóc vườn cây dược liệu actiso. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Cần sự chung sức của bốn nhà

Theo Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên, Việt Nam có tiềm năng rất lớn để phát triển dược liệu, nhưng để chuyển hóa tiềm năng đó cần giải quyết không ít những thách thức.

Hiện nay, quy hoạch vùng trồng dược liệu chưa đồng bộ, vẫn còn manh mún, nhỏ lẻ, khó áp dụng công nghệ cao, chưa tạo ra được chuỗi giá trị khép kín. Phần lớn người dân quen trồng lúa, ngô, sắn… cho nên khi chuyển sang trồng dược liệu còn thiếu kiến thức, kinh nghiệm. Cây dược liệu lại cần quy trình trồng, chăm sóc, thu hái khắt khe, đòi hỏi kỹ thuật cao, người dân dễ gặp rủi ro nếu không tuân thủ theo đúng quy trình.

Mặt khác, số doanh nghiệp chế biến, bao tiêu sản phẩm cho người dân còn ít; chuỗi liên kết giá trị này chưa thật sự bền vững, mô hình liên kết bốn nhà (Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và người dân) đã hình thành nhưng chưa chặt chẽ. Đặc biệt, tình trạng dược liệu không rõ nguồn gốc, không bảo đảm chất lượng vẫn tồn tại, gây khó khăn cho dược liệu trong nước…

Dược liệu là cây có yêu cầu rất khắt khe trong kỹ thuật canh tác, tuy nhiên, hộ nông dân chưa được chuyển giao kỹ thuật trồng cây giống, việc thu hái, chế biến, phần lớn đều làm theo kinh nghiệm truyền miệng. Bên cạnh đó, tình trạng khai thác dược liệu tự nhiên vẫn còn tràn lan, tận thu mà không chú trọng đến bảo tồn và tái tạo; chưa có sự phối hợp trong công tác nghiên cứu, phát triển cây dược liệu giữa các ngành y tế và nông nghiệp dẫn đến tình trạng thiếu nguyên liệu và không bảo đảm chất lượng.

Việc quản lý nguồn gốc của dược liệu khai thác còn khó khăn, cần phải có sự phối hợp của các bộ, ngành để bảo đảm dược liệu lưu hành trên thị trường có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.

Tại Hội nghị sơ kết 5 năm thực hiện chương trình phát triển y dược cổ truyền kết hợp y học hiện đại mới đây, nhiều ý kiến cho rằng cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể để tạo đột phá cho dược liệu Việt.

Theo đó, Nhà nước cần có quy hoạch vùng trồng dược liệu; kiến tạo cơ chế, chính sách khuyến khích; thúc đẩy chuyển giao kỹ thuật trồng, chăm sóc, sơ chế và bảo quản; đồng thời xây dựng chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ cây dược liệu giữa người dân với doanh nghiệp.

Đặc biệt cần sự chung sức của bốn nhà, trong đó doanh nghiệp đóng vai trò chủ đạo trong việc kết nối nhà khoa học, hỗ trợ người trồng cây dược liệu; tổ chức tập huấn, xây dựng các mô hình chuyển giao kỹ thuật, ứng dụng công nghệ cao trong trồng, thu hái dược liệu và cho ra thành phẩm. Cần có giải pháp kiểm soát chặt chẽ việc nhập khẩu dược liệu không rõ nguồn gốc trong phục vụ sản xuất.

Để phát triển dược liệu bền vững, cần quy hoạch vùng trồng tập trung gắn với lợi thế từng địa phương, nhất là những loài bản địa, đặc hữu tránh tình trạng trồng ồ ạt theo phong trào dẫn đến dư thừa, mất giá. Bên cạnh đó, cần tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu, thay vì xuất thô qua biên giới.

Có thể bạn quan tâm

Bến xe Giáp Bát xây dựng phương án tăng cường hơn 100 lượt/ngày, ngày cao điểm tăng 200 lượt/ngày trong dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 năm nay.

Hà Nội tăng cường phương tiện phục vụ nhu cầu đi lại dịp Quốc khánh 2/9

Trong dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 kéo dài 5 ngày, từ ngày 29/8 đến hết ngày 2/9, nhu cầu đi lại của người dân được dự báo tăng cao. Hà Nội đã yêu cầu các đơn vị vận tải chủ động phương án phục vụ, tăng cường phương tiện, bảo đảm an toàn giao thông và kiểm soát hoạt động vận tải hành khách tại các bến xe.

Tọa đàm "Bảo hiểm nhân thọ: Hiểu đúng để yên tâm". (Ảnh: MINH DUY)

Giá trị cốt lõi của bảo hiểm nhân thọ là công cụ bảo vệ tài chính và chia sẻ rủi ro

Bảo hiểm nhân thọ cốt lõi là một công cụ bảo vệ tài chính và chia sẻ rủi ro, không phải là một kênh đầu tư sinh lời nhanh hay sinh lời cao. Do đó, người tham gia cần hiểu rằng số tiền phí đóng vào trước hết phục vụ mục tiêu bảo vệ gia đình trước các sự cố bất ngờ về sức khỏe, tính mạng.

Cầu cảng số 2-bến cảng PTSC Hòn La được xây dựng tiếp giáp phía thượng lưu cầu cảng số 1 hiện nay. (Ảnh: HƯƠNG GIANG)

Quảng Trị giao quyền sử dụng gần 1ha biển xây dựng cầu cảng số 2-bến cảng PTSC Hòn La

Ngày 26/8, thông tin từ Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị cho biết, tỉnh vừa ban hành quyết định giao quyền sử dụng khu vực biển cho doanh nghiệp để thực hiện dự án cầu cảng số 2-bến cảng PTSC Hòn La. Qua đó tối ưu hóa khả năng khai thác cảng biển tại Khu kinh tế Hòn La và đóng góp vào sự phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 26/8: Cổ phiếu ngân hàng tăng trần, VN-Index vượt mốc 1.800 điểm

Phiên giao dịch ngày 26/8, sắc xanh áp đảo trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Lực cầu gia tăng mạnh tại nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, nổi bật là bất động sản, ngân hàng và chứng khoán, đã đóng góp đáng kể vào đà tăng của các chỉ số chính. Chốt phiên, VN-Index tăng 29,91 điểm (+1,67%), lên mức 1.821,32 điểm.

Hộ kinh doanh được tạo thuận lợi trong kê khai, tính và nộp thuế. (Ảnh: TL)

Giảm 30% thuế thu nhập, tạo sức bật cho khu vực kinh doanh nhỏ

Giảm 30% số thuế thu nhập trong 2 năm 2026-2027, cùng việc mở rộng phạm vi áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản, giúp hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ cải thiện dòng tiền, giảm chi phí tuân thủ. Tuy nhiên, cần kiểm soát việc chia nhỏ doanh thu, không để ngưỡng 10 tỷ đồng trở thành “điểm gãy” làm sai lệch hành vi kinh doanh.

Tăng cường kiểm tra, rà soát và củng cố hệ thống điện trước mùa mưa bão. (Ảnh: LÊ CHI)

Nâng cao năng lực ứng phó thiên tai, giữ vững dòng điện tại miền trung

Miền trung thường xuyên chịu tác động của bão, mưa lớn, lũ lụt và sạt lở. Để bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định và rút ngắn thời gian khôi phục khi xảy ra sự cố, Tổng công ty Điện lực miền trung (EVNCPC) đang chủ động triển khai các phương án phòng, chống thiên tai; kiểm tra, gia cố lưới điện, chuẩn bị vật tư, phương tiện...

Ảnh chụp màn hình bài báo đối tượng lừa đảo giả mạo hình ảnh của phóng viên báo chí và nhân viên Vietcombank. (Ảnh: Vietcombank)

Cảnh báo thủ đoạn giả mạo báo chí và thương hiệu Vietcombank để dụ dỗ đầu tư nền tảng tiền số trái phép

Ngân hàng Vietcombank vừa phát đi cảnh báo mới nhất, theo đó, thời gian gần đây xuất hiện thủ đoạn kẻ gian sử dụng trí tuệ nhân tạo để dựng bài báo, hình ảnh và lời chứng thực giả mạo Vietcombank nhằm lôi kéo khách hàng nạp tiền vào nền tảng đầu tư tiền số không được cấp phép.

Đại diện lãnh đạo Thuế Thành phố Hồ Chí Minh đối thoại với doanh nghiệp về công tác hoàn thuế. (Ảnh: LT)

Thuế Thành phố Hồ Chí Minh tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ hoàn thuế cho doanh nghiệp

Là một trong những đơn vị dẫn đầu cả nước về công tác giải quyết hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng (chiếm hơn 29% tổng số quyết định hoàn thuế), Thuế Thành phố Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và tăng cường đối thoại trực tiếp để tháo gỡ khó khăn, kịp thời giải phóng nguồn vốn cho doanh nghiệp.

Người dân mua thực phẩm tại quầy hàng có gắn bộ nhận diện "Tick xanh trách nhiệm". (Ảnh: QUANG ĐỊNH)

Ứng dụng công nghệ để quản lý thực phẩm

An toàn thực phẩm không chỉ là câu chuyện đơn lẻ của một bữa ăn mà là vấn đề liên quan trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và trách nhiệm của cả chuỗi cung ứng. Tại các trường học, nơi có hàng triệu học sinh sử dụng các suất ăn mỗi ngày, yêu cầu kiểm soát thực phẩm càng trở nên cấp thiết.

Lãnh đạo tỉnh An Giang tham dự Hội chợ Thương mại Quốc tế Tịnh Biên-An Giang 2026. (Ảnh: QUỐC TRINH)

Hiệu quả hoạt động xúc tiến góp phần phát triển kinh tế-xã hội An Giang

Không còn bó hẹp trong không gian hội chợ, công tác xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tại An Giang đang trải qua một cuộc chuyển mình mạnh mẽ. Tư duy đồng hành cùng doanh nghiệp, mở rộng thị trường, kết nối đối tác trong, ngoài nước, hoạt động xúc tiến góp phần đóng góp vào sự phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

(Ảnh minh họa: Kitco.com)

Sáng 26/8, giá bạc thế giới vượt 69 USD/ounce

Sáng 26/8, giá bạc thế giới tiếp tục duy trì ổn định và đã vượt mốc 69 USD/ounce trong bối cảnh các nhà đầu tư đang chờ đợi báo cáo mới nhất về chỉ số giá PCE - một công cụ vốn thường được Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) ưu tiên sử dụng để hoạch định chính sách tiền tệ.

Thiết kế mô phỏng Nhà máy điện khí LNG Cà Ná công suất 1.500MW có tổng đầu tư hơn 57.384 tỷ đồng, do Liên danh Trung Nam-Sideros River đầu tư. Dự tính khởi công vào cuối năm 2026 và hướng tới vận hành vào cuối tháng 12/2030. (Ảnh: PHƯƠNG THẢO)

Điện khí LNG Cà Ná 1.500MW: Động lực mới cho chuyển dịch năng lượng Khánh Hòa

Khánh Hòa đang từng bước định hình một hệ sinh thái năng lượng đa dạng, trong đó điện khí LNG được xác định là một mắt xích quan trọng. Dự án Nhà máy điện khí LNG Cà Ná công suất 1.500MW được kỳ vọng bổ sung nguồn điện nền ổn định, đồng thời mở ra dư địa phát triển công nghiệp, logistics, dịch vụ năng lượng quy mô lớn.

Diện mạo mới xã Lương Sơn hôm nay.

Phú Thọ: Lương Sơn trên chặng đường phát triển

Sau vừa kiện toàn tổ chức vừa phát triển các nhiệm vụ mới. Những thay đổi trong giải quyết thủ tục hành chính, chuyển đổi số, giải phóng mặt bằng và an sinh xã hội đang mang lại hiệu quả bước đầu với cách vận hành bài bản.

[Infographic] Chứng khoán ngày 25/8: VN-Index tăng 2,63 điểm, thanh khoản thị trường tăng

[Infographic] Chứng khoán ngày 25/8: VN-Index tăng 2,63 điểm, thanh khoản thị trường tăng

Kết phiên giao dịch 25/8, VN-Index tăng 2,63 điểm (+0,15%) lên mức 1.791,41 điểm, dưới kháng cự tâm lý 1.800 điểm. VN-Index đã có 4 phiên tăng điểm liên tiếp từ vùng giá quanh 1.720 điểm lên vùng giá 1.800 điểm. Độ rộng trên HoSE nghiêng về điều chỉnh với 222 mã giảm giá, 88 mã tăng giá và 58 mã giữ giá tham chiếu.