Phát triển bền vững cây dược liệu Việt

Hiện nay, tại nhiều địa phương, cây dược liệu đang trở thành một lựa chọn chiến lược không chỉ giúp xóa đói, giảm nghèo mà còn góp phần tạo diện mạo mới cho nông thôn, giúp nâng cao thu nhập, bảo tồn bản sắc y học dân tộc.

Anh Phạm Việt Trung giới thiệu đặc tính tác dụng của cây dây thìa canh.
Anh Phạm Việt Trung giới thiệu đặc tính tác dụng của cây dây thìa canh.

Chủ trương chuyển dịch cơ cấu cây trồng gắn với dược liệu đang được coi là “điểm sáng” cần nhân rộng. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần sự chung tay của Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp, người dân trong quy hoạch, trồng, sản xuất và xây dựng thương hiệu.

Làm giàu từ cây dược liệu

Tại Công ty trách nhiệm hữu hạn nuôi trồng sản xuất và chế biến dược liệu Đông Bắc (thôn Sơn Hải, xã Hải Hòa, tỉnh Quảng Ninh), từng hàng cây giảo cổ lam, cà gai leo, dây thìa canh… xanh mướt.

Anh Phạm Việt Trung, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn nuôi trồng sản xuất và chế biến dược liệu Đông Bắc cho biết: “Quy trình trồng dược liệu sạch cũng như thu hoạch đều được triển khai theo hướng thân thiện với môi trường. Chúng tôi đặc biệt quan tâm tiếp thu, khai thác vốn tri thức bản địa, kinh nghiệm sử dụng cây con làm thuốc trong dân gian, phối hợp các nhà khoa học để sàng lọc, tìm ra những công thức, bài thuốc đạt hiệu quả nhất trong dự phòng, hỗ trợ nâng cao sức khỏe”.

Hoạt động từ năm 2011, Dược liệu Đông Bắc chú trọng nghiên cứu điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng cũng như tập quán canh tác của các nông hộ trên địa bàn và đưa về trồng thử nghiệm một số loài cây dược liệu như: Giảo cổ lam, cà gai leo, dây thìa canh, diệp hạ châu, chè vằng, hoài sơn… Đến nay, toàn bộ nguyên liệu được công ty giám sát chặt chẽ từ khâu sản xuất giống cho đến trồng, chăm sóc và thu hoạch, bảo đảm an toàn về chất lượng.

Bên cạnh đầu tư hệ thống tưới nước, mái che, ứng dụng công nghệ mới để nâng cao năng suất, công ty mở rộng vùng nguyên liệu, kết hợp với các hợp tác xã, chuyển giao kỹ thuật trồng, chăm sóc cho các hộ gia đình theo hình thức cầm tay chỉ việc và thực hiện bao tiêu sản phẩm cho người trồng. Hiện nay, ngoài vùng nguyên liệu chuyên canh gần 10ha, công ty mở rộng thêm vùng trồng tại các hộ gia đình khoảng 20ha, giúp người dân có nguồn thu cao hơn từ 6 đến 10 lần so với trồng cây lương thực.

Trước đây, cây dược liệu chỉ xuất hiện lác đác trong vườn nhà, chủ yếu dùng cho nhu cầu gia đình hoặc bán lẻ. Hiện nay, với nhu cầu dược liệu trong nghiên cứu và chế biến thuốc cùng với xuất khẩu ngày càng tăng, nhiều địa phương đã coi dược liệu là cây trồng chủ lực để thay thế cây nông sản kém hiệu quả. Nhiều loại cây dược liệu cho thu nhập cao và ổn định như: Đinh lăng cho thu nhập 200 đến 300 triệu đồng/ha/ năm; Sa nhân tím: 250 đến 400 triệu đồng/ha/năm; Ba kích tím: 150 đến 250 triệu đồng/ha/năm...

Không chỉ có Quảng Ninh, nhiều tỉnh miền núi như Lào Cai, Sơn La hay các tỉnh đồng bằng như: Ninh Bình, Hưng Yên… cũng đang hình thành các khu chuyên canh trồng cây dược liệu thay thế cây lương thực.

Ở Lào Cai, cây actiso được coi là “cây vàng” khi mỗi năm đem lại doanh thu hàng trăm tỷ đồng cho doanh nghiệp và nông dân. Cây quế, hồi đã trở thành “cây làm giàu” bền vững tại nhiều tỉnh vùng núi. Chuyển dịch cơ cấu cây trồng gắn với dược liệu đang được nhiều địa phương xem là hướng đi chiến lược.

Thống kê cho thấy, cả nước hiện có trên 5.000 loài cây thuốc, trong đó khoảng 300 loài có giá trị kinh tế cao đã được khai thác, nuôi trồng và sử dụng phổ biến. Ước tính nhu cầu thị trường dược liệu Việt Nam mỗi năm cần khoảng 60 đến 80 nghìn tấn, song nguồn cung trong nước mới đáp ứng được 25 đến 30%.

Đây là dư địa lớn cho các nhà khoa học, doanh nghiệp và người dân có thể phát triển.

Trao đổi vấn đề này, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Trọng Diện cho rằng: Cây dược liệu có thể xem là “cây chiến lược” giúp nông dân thoát nghèo bền vững. Nhưng để phát huy hết thế mạnh của cây dược liệu, địa phương phải có quy hoạch tổng thể, bài bản, gắn nhu cầu chế biến và thị trường tiêu thụ.

da9443883946b318ea57-3124.jpg
Người dân phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai chăm sóc vườn cây dược liệu actiso. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Cần sự chung sức của bốn nhà

Theo Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên, Việt Nam có tiềm năng rất lớn để phát triển dược liệu, nhưng để chuyển hóa tiềm năng đó cần giải quyết không ít những thách thức.

Hiện nay, quy hoạch vùng trồng dược liệu chưa đồng bộ, vẫn còn manh mún, nhỏ lẻ, khó áp dụng công nghệ cao, chưa tạo ra được chuỗi giá trị khép kín. Phần lớn người dân quen trồng lúa, ngô, sắn… cho nên khi chuyển sang trồng dược liệu còn thiếu kiến thức, kinh nghiệm. Cây dược liệu lại cần quy trình trồng, chăm sóc, thu hái khắt khe, đòi hỏi kỹ thuật cao, người dân dễ gặp rủi ro nếu không tuân thủ theo đúng quy trình.

Mặt khác, số doanh nghiệp chế biến, bao tiêu sản phẩm cho người dân còn ít; chuỗi liên kết giá trị này chưa thật sự bền vững, mô hình liên kết bốn nhà (Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và người dân) đã hình thành nhưng chưa chặt chẽ. Đặc biệt, tình trạng dược liệu không rõ nguồn gốc, không bảo đảm chất lượng vẫn tồn tại, gây khó khăn cho dược liệu trong nước…

Dược liệu là cây có yêu cầu rất khắt khe trong kỹ thuật canh tác, tuy nhiên, hộ nông dân chưa được chuyển giao kỹ thuật trồng cây giống, việc thu hái, chế biến, phần lớn đều làm theo kinh nghiệm truyền miệng. Bên cạnh đó, tình trạng khai thác dược liệu tự nhiên vẫn còn tràn lan, tận thu mà không chú trọng đến bảo tồn và tái tạo; chưa có sự phối hợp trong công tác nghiên cứu, phát triển cây dược liệu giữa các ngành y tế và nông nghiệp dẫn đến tình trạng thiếu nguyên liệu và không bảo đảm chất lượng.

Việc quản lý nguồn gốc của dược liệu khai thác còn khó khăn, cần phải có sự phối hợp của các bộ, ngành để bảo đảm dược liệu lưu hành trên thị trường có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.

Tại Hội nghị sơ kết 5 năm thực hiện chương trình phát triển y dược cổ truyền kết hợp y học hiện đại mới đây, nhiều ý kiến cho rằng cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể để tạo đột phá cho dược liệu Việt.

Theo đó, Nhà nước cần có quy hoạch vùng trồng dược liệu; kiến tạo cơ chế, chính sách khuyến khích; thúc đẩy chuyển giao kỹ thuật trồng, chăm sóc, sơ chế và bảo quản; đồng thời xây dựng chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ cây dược liệu giữa người dân với doanh nghiệp.

Đặc biệt cần sự chung sức của bốn nhà, trong đó doanh nghiệp đóng vai trò chủ đạo trong việc kết nối nhà khoa học, hỗ trợ người trồng cây dược liệu; tổ chức tập huấn, xây dựng các mô hình chuyển giao kỹ thuật, ứng dụng công nghệ cao trong trồng, thu hái dược liệu và cho ra thành phẩm. Cần có giải pháp kiểm soát chặt chẽ việc nhập khẩu dược liệu không rõ nguồn gốc trong phục vụ sản xuất.

Để phát triển dược liệu bền vững, cần quy hoạch vùng trồng tập trung gắn với lợi thế từng địa phương, nhất là những loài bản địa, đặc hữu tránh tình trạng trồng ồ ạt theo phong trào dẫn đến dư thừa, mất giá. Bên cạnh đó, cần tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu, thay vì xuất thô qua biên giới.

Có thể bạn quan tâm

Phiên họp song phương Việt Nam-Na Uy.

Phiên họp song phương Việt Nam-Na Uy

Trong Khuôn khổ Phiên đàm phán thứ 19 Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Khối EFTA diễn ra tại Geneva (Thụy Sỹ) từ 24 đến 27/2, Thứ trưởng Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đã có cuộc gặp song phương với bà Ragnhild Syrstad, Quốc vụ khanh, Bộ Thương mại, Công nghiệp và Thủy sản Na Uy.

Ảnh minh họa.

Tăng cường giám sát, hoàn thiện pháp lý về phòng, chống rửa tiền giai đoạn 2021-2025

Trong 5 năm thực hiện Kế hoạch hành động quốc gia về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt theo Quyết định số 941/QĐ-TTg, Bộ Tài chính đã hoàn thiện pháp lý, tăng cường giám sát lĩnh vực rủi ro cao và mở rộng hợp tác quốc tế, nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống rửa tiền.

4,5kg cocain bị lực lượng hải quan phát hiện được cất giấu tinh vi trong hành lý cá nhân của nữ hành khách người nước ngoài.

Bắt giữ 4,5kg cocain quá cảnh qua Tân Sơn Nhất trong cao điểm phòng, chống ma túy dịp Tết

Trong đợt cao điểm phòng, chống buôn lậu và ma túy dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, lực lượng hải quan đã phát hiện, bắt giữ nữ hành khách người nước ngoài vận chuyển 4,5kg cocain qua Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất. Vụ việc cho thấy thủ đoạn lợi dụng quá cảnh quốc tế ngày càng tinh vi nhằm né tránh kiểm soát.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 27/2: Cổ phiếu dầu khí bứt phá, VN-Index thoát hiểm phút cuối

Phiên giao dịch ngày 27/2, thị trường chứng khoán Việt Nam diễn biến giằng co. Nhóm cổ phiếu dầu khí trở thành điểm sáng khi góp phần củng cố đà tăng của thị trường, giúp VN-Index đảo chiều thành công trong những phút cuối và đóng cửa tăng 0,69 điểm, lên mức 1.880,33 điểm, bất chấp sắc đỏ bao trùm phần lớn các nhóm ngành.

Hiện sân bay Thành Sơn đang là sân bay quân sự cấp 1.

Lập Hội đồng thẩm định quy hoạch Cảng hàng không Thành Sơn

Hội đồng thẩm định quy hoạch Cảng hàng không Thành Sơn do Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn làm Chủ tịch, thực hiện thẩm định quy hoạch Cảng hàng không Thành Sơn thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Hội đồng có hiệu lực hoạt động kể từ ngày 26/2/2025.

Nghị quyết 79 đã xác định rõ vai trò then chốt của các ngân hàng thương mại Nhà nước.

Tạo bệ phóng thể chế cho ngân hàng vươn tầm châu lục

Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế Nhà nước đã xác định rõ vai trò then chốt của các ngân hàng thương mại Nhà nước trong việc ổn định hệ thống, điều tiết thị trường tiền tệ, cung ứng vốn chủ lực cho nền kinh tế, đồng thời đi đầu về quy mô, năng lực quản trị, trình độ công nghệ và chuẩn mực hoạt động.

Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị, Tổng công ty Xi-măng Việt Nam, Tổng công ty Bảo đảm an toàn hàng hải Việt Nam và Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Thông tin điện tử hàng hải Việt Nam là 4 doanh nghiệp trọng điểm sẽ do Bộ Xây dựng giám sát năm 2026.

Bộ Xây dựng đưa 4 doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực xây dựng vào giám sát trọng điểm năm 2026

Bộ Xây dựng vừa ban hành Quyết định phê duyệt Kế hoạch giám sát trực tiếp năm 2026 đối với các doanh nghiệp do Bộ làm đại diện chủ sở hữu, nhằm tăng cường kỷ cương, nâng cao hiệu quả quản lý, bảo toàn và phát triển vốn nhà nước, đồng thời chủ động phòng ngừa lãng phí, thất thoát tài sản công.

Bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong mọi tình huống.

Bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong mọi tình huống

Trước diễn biến phức tạp của thị trường năng lượng thế giới, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã ban hành Công văn số yêu cầu các thương nhân đầu mối, sản xuất và phân phối xăng dầu chủ động phương án nguồn hàng, duy trì dự trữ và tuyệt đối không để gián đoạn cung ứng cho thị trường trong nước.

Khởi tố chủ cơ sở sản xuất giò chả sử dụng hàn the, thu giữ hơn 1,2 tấn thực phẩm vi phạm.

Khởi tố chủ cơ sở sản xuất giò chả sử dụng hàn the, thu giữ hơn 1,2 tấn thực phẩm vi phạm

Theo thông tin Cục Quản lý Phát triển thị trường trong nước, hai đối tượng tại huyện Yên Mỹ, Hưng Yên đã bị khởi tố về tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”. Tang vật thu giữ lên đến hơn 1,2 tấn thực phẩm các loại, phơi bày thủ đoạn gian dối bất chấp sức khỏe người tiêu dùng của cơ sở sản xuất này.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng ngày 27/2: Vàng nhẫn các thương hiệu tiếp tục giảm sau ngày vía Thần Tài

Giá vàng thế giới hôm nay (27/2) đi ngang, giao dịch ở mức 5.180 USD/ounce khi các nhà đầu tư đang tiếp tục chốt lời sau khi giá tăng lên trên mức 5.200 USD/ounce. Trong nước, giá vàng nhiều thương hiệu giảm giá sau ngày vía Thần Tài. Giá miếng SJC và vàng nhẫn nhiều thương hiệu đang bán ra ở mức 184 triệu đồng/lượng.

[Video] Bộ Tài chính xây dựng 3 kịch bản lạm phát năm 2026

[Video] Bộ Tài chính xây dựng 3 kịch bản lạm phát năm 2026

Hướng tới mục tiêu kiểm soát lạm phát bình quân năm 2026 khoảng 4,5%, Bộ Tài chính đã xây dựng 3 kịch bản với mức tăng CPI dự kiến lần lượt 3,6%; 4,1% và 4,6%. Kịch bản được đưa ra trên cơ sở tổng hợp dự báo xu hướng giá các mặt hàng thiết yếu và những yếu tố có thể tác động đến mặt bằng giá trong năm tới.

[Video] TP Hồ Chí Minh cần gần 60.000 lao động sau Tết

[Video] TP Hồ Chí Minh cần gần 60.000 lao động sau Tết

Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán 2026, thị trường lao động tại TP Hồ Chí Minh ghi nhận tín hiệu tích cực, nhu cầu tuyển dụng đạt gần 60.000 vị trí, tập trung ở sản xuất, dịch vụ và các ngành nghề đòi hỏi chuyên môn kỹ thuật.

Phát động chiến dịch Đông Khê năm 2026 phấn đấu hoàn thành dự án đường cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh vào dịp sinh nhật Bác Hồ tới đây.

Phát động chiến dịch 85 ngày đêm hoàn thành dự án đường cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh

Ngày 26/2, tại Lạng Sơn, Ủy ban nhân dân hai tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn phối hợp Tập đoàn Đèo Cả và các nhà đầu tư, đơn vị liên quan… phát động “Chiến dịch Đông Khê năm 2026” trong 85 ngày đêm hoàn thành dự án đầu tư xây dựng tuyến cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh giai đoạn I theo hình thức đối tác công-tư (PPP).