Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương đầu tiên trên cả nước thực hiện thí điểm sử dụng thiết bị cân tải trọng tự động phạt nguội xe chở hàng quá tải, trên cơ sở đề xuất được Bộ Giao thông vận tải cho phép triển khai, bước đầu mang lại hiệu quả, có tính răn đe cao. Thanh tra Sở Giao thông vận tải, đơn vị lập quyết định xử phạt cho biết: Nhiều chủ xe đã chấp hành nộp phạt với tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính gần 25 tỷ đồng trong tổng số tiền dự kiến xử phạt vi phạm hành chính hơn 34 tỷ đồng trong hơn sáu tháng qua. Thanh tra Sở áp dụng hình thức phạt bổ sung tước giấy phép lái xe, phù hiệu của 684 trường hợp; gửi thông báo cho Cục Ðăng kiểm Việt Nam danh sách 2.373 lượt phương tiện vi phạm để đưa vào cảnh báo phương tiện vi phạm hành chính trên chương trình quản lý kiểm định. Trong đó, không ít số vụ vi phạm đã bị Thanh tra Sở Giao thông vận tải phạt kịch khung. Có những trường hợp bị áp dụng mức xử lý vi phạm hành chính hơn 200 triệu đồng, vì chủ phương tiện cho người làm công (lái xe) điều khiển xe chở hàng vượt quá trọng tải từ hơn 50-100%; đồng thời, lái xe điều khiển xe mà tổng trọng lượng của xe vượt quá tải trọng cho phép của cầu, đường hơn 50%. Như vậy, căn cứ vào những quy định cụ thể, lỗi vi phạm hết sức rõ ràng, bằng chứng vi phạm làm căn cứ xử phạt là hình ảnh truyền về từ Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị, kết quả, hiệu quả xử phạt đã góp phần lập lại trật tự an toàn giao thông rất cao.
Theo Sở Giao thông vận tải thành phố, việc xử phạt xe quá tải trước đó gặp nhiều khó khăn do nhiều nguyên nhân (trong đó có tình trạng dừng nhiều phương tiện để kiểm tra xử lý gây mất trật tự an toàn giao thông và ùn tắc giao thông) nên hiệu quả xử lý chưa cao. Từ khi thí điểm phạt nguội xe quá tải, lực lượng thanh tra giao thông không phải có mặt tại hiện trường như trước đây, mà tất cả dữ liệu từ hệ thống trạm cân được truyền về Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị 24/24 giờ. Sau khi kiểm tra thông tin phiếu cân ít nhất hai lần trên cả phần mềm giám sát của Trung tâm và hệ thống Ðăng kiểm Việt Nam, phiếu cân được xuất và chuyển về Thanh tra Sở Giao thông vận tải thành phố xác minh và xử phạt vi phạm tải trọng xe. Do đó, việc áp dụng hình thức phạt nguội thông qua áp dụng khoa học và công nghệ vừa bảo đảm tính khách quan, minh bạch, công bằng trong xử lý vi phạm hành chính, vừa tạo được sức răn đe.
Tuy nhiên, theo lực lượng thanh tra, công tác xác minh các trường hợp chủ phương tiện không đồng ý với kết quả phiếu cân và cung cấp chứng từ liên quan kéo dài làm ảnh hưởng đến việc xử lý vi phạm hành chính và ngăn chặn đăng kiểm của phương tiện. Ngoài ra, người điều khiển phương tiện cố tình làm sai lệch kết quả cân tải trọng tự động bằng cách lưu thông chèn lên các dải phân cách, không đi đúng phần đường quy định, hay cố tình tránh trạm cân bằng cách lưu thông vào phần đường hỗn hợp, đường nhánh...
Sở Giao thông vận tải kiến nghị Bộ Giao thông vận tải sớm ban hành Quy chuẩn thay thế Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 66:2013/BGTVT, chỉ đạo xây dựng phần mềm bảo quản chia sẻ dữ liệu cấp giấy phép lưu hành xe quá tải trọng, xe quá khổ giới hạn, xe vận chuyển hàng siêu trường, siêu trọng trên đường bộ cho các Sở Giao thông vận tải để phối hợp kiểm tra, xử lý vi phạm (nếu có) ■
