Phát huy ưu việt của tấm thẻ bảo hiểm y tế

Thanh toán viện phí… 0 đồng

Đó là trường hợp của bệnh nhân Nguyễn Thị H, sau một ngày khám và điều trị BHYT tại Bệnh viện Đa khoa Phúc Thọ (Hà Nội), chị H vô cùng bất ngờ khi nghe nhân viên y tế thông báo chị phải thanh toán viện phí với tổng số tiền là… 0 đồng. Chị H thuộc trường hợp bệnh nhân có thời gian tham gia BHYT 5 năm liên tục. “Tôi tham gia BHYT và đăng ký khám, chữa bệnh BHYT ban đầu tại Bệnh viện Đa khoa Phúc Thọ từ khi mới đi làm, tính ra cũng hơn 10 năm, chưa bỏ sót một tháng nào”, chị H cho biết.

Từ trường hợp của chị H, có thể thấy, Luật BHYT năm 2024 đã phát huy hiệu lực và đậm tính ưu việt. Theo đó, từ ngày 1/7/2025, khi Luật này có hiệu lực, có nhiều quyền lợi hơn dành cho người tham gia BHYT đủ 5 năm liên tục khi đi khám, chữa bệnh. Cụ thể, trường hợp này sẽ được quỹ BHYT thanh toán toàn bộ chi phí khám, chữa bệnh, nếu tổng số tiền cùng chi trả trong năm vượt quá sáu lần mức tham chiếu (mức do Chính phủ quy định, thay thế mức lương tối thiểu trước đây).

Ngoài ra, người bệnh còn có thể được thanh toán 100% chi phí ngay cả khi khám trái tuyến trong các trường hợp sau: Khám tại bệnh viện chuyên sâu để chẩn đoán bệnh hiểm nghèo, bệnh hiếm cần phẫu thuật hoặc kỹ thuật cao; là người dân tộc thiểu số và thuộc hộ nghèo đang sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, người đang sinh sống tại xã đảo, huyện đảo khi khám, chữa bệnh nội trú tại cơ sở khám, chữa bệnh cấp chuyên sâu; khám, chữa bệnh nội trú tại cơ sở khám, chữa bệnh cấp cơ bản; khám, chữa bệnh tại cơ sở khám, chữa bệnh cấp cơ bản, cấp chuyên sâu mà trước ngày 1/1/2025 đã được cơ quan có thẩm quyền xác định là tuyến huyện; khám, chữa bệnh tại bất kỳ cơ sở khám, chữa bệnh nào trong trường hợp cấp cứu; khi đăng ký khám, chữa bệnh BHYT ban đầu; thực hiện đúng quy trình chuyển tuyến giữa các cơ sở khám, chữa bệnh.

Như vậy, để được hưởng các quyền lợi như trên từ ngày 1/7/2025, người bệnh phải đồng thời đạt đủ các điều kiện như sau: Có thời gian tham gia BHYT 5 năm liên tục trở lên (gián đoạn không quá ba tháng); có số tiền cùng chi trả chi phí khám, chữa bệnh trong năm lớn hơn sáu lần mức tham chiếu (mức lương cơ sở hiện hành là 2,34 triệu đồng) - đồng nghĩa người tham gia BHYT 5 năm liên tục trở lên phải có số tiền cùng chi trả chi phí khám, chữa bệnh trong năm lớn hơn 14.040.000 đồng (bằng sáu tháng lương cơ sở). Đồng thời, người bệnh đi khám, chữa bệnh đúng tuyến, đúng quy trình chuyển người bệnh giữa các cơ sở khám, chữa bệnh BHYT hoặc khám trái tuyến trong các trường hợp nêu ở trên, hoặc cấp cứu trong mọi trường hợp.

Có điểm mới đáng chú ý là theo Luật BHYT năm 2008, người tham gia BHYT lần đầu hoặc đóng BHYT không liên tục, thì thẻ BHYT có giá trị sử dụng sau 30 ngày kể từ ngày đóng; riêng quyền lợi về dịch vụ kỹ thuật cao có hiệu lực sau 180 ngày. Tuy nhiên, Luật BHYT năm 2024 đã xóa bỏ thời gian chờ đợi này.

Cụ thể, kể từ ngày 1/7/2025, người tham gia BHYT lần đầu hoặc gián đoạn hơn 90 ngày chỉ cần đợi 30 ngày để thẻ có hiệu lực, không phân biệt dịch vụ cơ bản hay kỹ thuật cao. Đây là bước cải tiến lớn, giúp người bệnh tiếp cận nhanh hơn với các dịch vụ y tế hiện đại trong lúc nguy cấp.

Bên cạnh đó, cách tính phần viện phí của người bệnh phải chi trả cũng đã được thay đổi, ưu việt hơn so với trước đây. Cụ thể, trước đây mức lương tối thiểu là cơ sở để tính phần chi phí người bệnh phải tự trả. Còn từ tháng 7/2025, Luật BHYT năm 2024 áp dụng “mức tham chiếu” - một khái niệm do Chính phủ quy định, làm căn cứ tính mức đóng và hưởng BHYT, thay thế cho “mức lương tối thiểu” trước đây. Điều này giúp chính sách BHYT trở nên linh hoạt; đồng thời khuyến khích người dân duy trì tham gia liên tục để được quỹ BHYT chi trả toàn bộ chi phí khi vượt ngưỡng sáu lần mức tham chiếu.

Sẽ điều chỉnh mức hỗ trợ 100% cho người cận nghèo đóng BHYT

Mới đây, Bộ Y tế đã có Công văn số 4759/BYT-VPB gửi Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long trả lời kiến nghị cử tri gửi tới trước Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV. Theo đó, cử tri tỉnh Vĩnh Long (bao gồm cử tri tỉnh Bến Tre và Trà Vinh trước đây) đề nghị có chính sách hỗ trợ 100% BHYT cho đối tượng hộ cận nghèo trên cả nước thay vì hỗ trợ 70% như hiện nay.

Phản hồi cử tri, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan thông tin, theo quy định của Luật BHYT, người thuộc hộ cận nghèo được ngân sách nhà nước hỗ trợ 70% mức đóng BHYT. Đối với người cận nghèo đang cư trú trên địa bàn các xã nghèo theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ đã được ngân sách nhà nước hỗ trợ 100% mức đóng. Nội dung này được quy định tại Nghị định số 188/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHYT, có hiệu lực từ ngày 15/8/2025. Đây là chính sách an sinh quan trọng, nhằm tạo điều kiện cho các nhóm đối tượng có hoàn cảnh kinh tế khó khăn tiếp cận dịch vụ khám, chữa bệnh thông qua BHYT.

Theo Bộ Y tế, việc hỗ trợ 100% mức đóng cho người cận nghèo hiện nay chưa được quy định áp dụng chung trên toàn quốc. Tuy nhiên, một số địa phương đã chủ động sử dụng ngân sách địa phương để hỗ trợ phần còn lại (30%) nhằm bảo đảm người cận nghèo tham gia đầy đủ BHYT. Điều này thể hiện sự linh hoạt và vai trò của chính quyền địa phương trong việc mở rộng diện bao phủ BHYT, phù hợp với điều kiện kinh tế-xã hội tại từng địa bàn.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan cũng cho biết, trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan tổng kết, đánh giá hiệu quả chính sách hỗ trợ người cận nghèo tham gia BHYT. Đồng thời, nghiên cứu, đề xuất điều chỉnh mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước theo hướng phù hợp với điều kiện cân đối ngân sách Trung ương và địa phương, từng bước tiến tới bao phủ 100% BHYT cho nhóm cận nghèo, góp phần bảo đảm công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế và thực hiện mục tiêu bao phủ BHYT toàn dân.

Hiện nay, Nghị định số 75/2023/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 146/2018/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn biện pháp thi hành một số điều của Luật BHYT đã nêu rõ, hỗ trợ 100% mức đóng BHYT đối với người thuộc hộ gia đình cận nghèo đang cư trú trên địa bàn các huyện nghèo theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ và các văn bản khác của cơ quan có thẩm quyền. Người thuộc hộ gia đình cận nghèo theo tiêu chí chuẩn cận nghèo theo quy định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ được hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng BHYT.

Cũng tại Nghị định trên, UBND tỉnh, thành phố trực thuộc T.Ư căn cứ khả năng ngân sách của địa phương và các nguồn kinh phí hợp pháp khác, trình HĐND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định mức hỗ trợ đóng BHYT cho các đối tượng cao hơn mức hỗ trợ tối thiểu quy định. Đối tượng được hỗ trợ và mức hỗ trợ cùng chi trả chi phí khám, chữa bệnh BHYT cho người tham gia BHYT khi đi khám, chữa bệnh.

Tại Hội nghị trực tuyến đánh giá công tác thực hiện chính sách BHYT sáu tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ, giải pháp kiểm soát chi phí khám, chữa bệnh BHYT sáu tháng cuối năm 2025 do BHXH Việt Nam tổ chức mới đây, Phó Giám đốc Nguyễn Đức Hòa cho biết, BHXH Việt Nam đã chủ động phối hợp với các vụ, cục thuộc Bộ Tài chính tham gia xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật về BHYT. Trong đó, đáng kể nhất là Nghị định số 188/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHYT được ban hành ngày 1/7/2025.

Theo đó có các nội dung quan trọng giải quyết được nhiều vướng mắc trong tổ chức thực hiện, bao gồm: Nâng mức ngân sách nhà nước hỗ trợ cho một số đối tượng như học sinh, sinh viên từ tối thiểu 30% lên tối thiểu 50%, hỗ trợ nhân viên y tế thôn bản/cô đỡ thôn bản... Thời hạn giải quyết vướng mắc đối với chi phí khám, chữa bệnh đã đề nghị thanh toán đúng quy định không quá 12 tháng; không quy định thanh toán hồi tố ba nội dung vướng mắc do cơ sở khám, chữa bệnh chưa tuân thủ các quy định trước đó; sửa đổi mức thanh toán theo giá thấp nhất trong trường hợp cơ sở khám, chữa bệnh không tự tổ chức đấu thầu thuốc, thiết bị y tế…