Phát huy thành tựu hợp tác quốc tế về khoa học

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) đã từng bước làm chủ thành công quy trình giám định ADN thế hệ mới (NGS-SNP), mang lại bước tiến đột phá nhằm xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam. Thành tựu khẳng định vị thế khoa học của đất nước và mở rộng cánh cửa cho các dự án hợp tác quốc tế quan trọng.

Giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Trung tâm giám định ADN (Viện Sinh học). Ảnh: LÊ MINH
Giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Trung tâm giám định ADN (Viện Sinh học). Ảnh: LÊ MINH

Trong suốt nhiều năm qua, các nhà khoa học tại VAST đã trải qua hành trình dài đầy tâm huyết “chinh phục” và làm chủ công nghệ giám định ADN nhằm xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam.

Thay vì chỉ phụ thuộc vào phương pháp truyền thống hay chuyển giao nguyên bản từ nước ngoài, các chuyên gia đã chủ động nghiên cứu và phát triển hệ thống giải trình tự thế hệ mới để tối ưu hóa việc phân tích những mẫu xương bị phân hủy nặng. PGS, TS Phí Quyết Tiến, Viện trưởng Viện Sinh học thuộc VAST cho biết, những mẫu xương nằm dưới lòng đất hơn nửa thế kỷ đã bị phân hủy đến mức ADN gãy vụn trong khi công nghệ cũ di truyền theo dòng mẹ vốn phổ biến trên thế giới, nhưng khi áp dụng vào đặc thù làng xã, dòng họ tại Việt Nam lại bộc lộ nhiều hạn chế.

Trước thực trạng tỷ lệ thành công của công nghệ cũ còn thấp, các nhà khoa học Việt Nam đặt quyết tâm phải có một quy trình công nghệ riêng, dành cho đặc thù của người Việt, giải quyết vấn đề của Việt Nam. Từ cách đây khoảng 10 năm, Viện Sinh học đã chú ý tìm kiếm phương pháp công nghệ mới, đẩy mạnh trao đổi, nghiên cứu hợp tác với các chuyên gia quốc tế, tạo tiền đề thử nghiệm công nghệ giám định ADN theo tiêu chuẩn quốc tế. Nhiều năm liền, hàng trăm cuộc thử nghiệm đã được tiến hành nhưng tỷ lệ thành công chỉ đạt khoảng 30% cho thấy, công nghệ của thế giới chưa thật sự phù hợp với mẫu hài cốt bị phân hủy nặng tại Việt Nam.

Tháng 7/2019, trong không khí tri ân kỷ niệm Ngày Thương binh liệt sĩ trên cả nước, Trung tâm giám định ADN (Trung tâm) thuộc Viện Sinh học, chính thức đi vào hoạt động. Trung tâm được ưu tiên đầu tư theo tiêu chuẩn khoa học hiện đại, dựa trên nền tảng công nghệ mới với các thiết bị phục vụ công việc tách chiết ADN tự động, khuếch đại và kiểm định ADN, hệ thống giải trình tự ADN thế hệ mới.

Thạc sĩ Vũ Anh Tuấn, cán bộ giám định tại Trung tâm cho biết, anh và các đồng nghiệp đã tham gia quá trình đào tạo chuyên sâu tại Ủy ban Quốc tế về Tìm kiếm Người mất tích (ICMP) cũng như thực hành ở phòng thí nghiệm tại Hamburg (Đức) hay Hà Lan, học hỏi và làm việc với những chuyên gia đầu ngành về di truyền hình sự của Mỹ. “Quá trình này củng cố chuyên môn và mang lại cho chúng tôi kinh nghiệm dày dặn phục vụ các công tác giám định tại Trung tâm tới nay”, anh Tuấn khẳng định.

Năm 2022, ICMP và VAST ký kết chương trình hợp tác áp dụng công nghệ mới trong xác định danh tính liệt sĩ thông qua phương pháp sử dụng ADN. Chỉ hai năm sau, thông qua các đối tác Mỹ và ICMP, Viện Sinh học chính thức khởi động tiếp nhận dự án hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) nâng cao năng lực giám định hài cốt trong chiến tranh thông qua hợp tác phát triển, chuyển giao công nghệ và tiếp nhận trang thiết bị, hóa chất, vật tư tiêu hao. Đây là dấu ấn rõ rệt trong quá trình chuyển giao công nghệ và tối ưu hóa quy trình phân tích ADN tại Việt Nam. Viện sinh học cũng là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam xây dựng thành công quy trình công nghệ phân tích ADN hài cốt liệt sĩ và đã chuyển giao công nghệ cho các đơn vị giám định khác.

Kể từ đó đến nay, cộng đồng khoa học pháp y thế giới ghi nhận công nghệ giám định ADN nhằm xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam là một bài học kinh nghiệm lớn. Đóng góp lớn nhất của các nhà khoa học Việt Nam chính là tinh thần “làm chủ và phát triển”. “Chúng ta không chỉ nhận chuyển giao máy móc mà còn nỗ lực cải tiến quy trình để phù hợp với mẫu vật bị hủy hoại nặng nề do khí hậu nhiệt đới”, PGS, TS Phí Quyết Tiến cho biết, hiện nay, nhiều tổ chức quốc tế đang bày tỏ mong muốn được tiếp nhận ngược lại quy trình công nghệ này từ Việt Nam để áp dụng cho các quốc gia khác.

Trong thời gian tới, ông sẽ tiếp tục làm việc với Cơ quan Kiểm kê Tù binh và Người mất tích Bộ Quốc phòng Mỹ (DPAA) và các giáo sư đầu ngành để báo cáo về công nghệ giám định ADN lần đầu được áp dụng thành công trên mẫu phân hủy nặng. Từ chỗ đi học tập và nhận chuyển giao, Việt Nam đã làm chủ công nghệ phù hợp với đặc thù mẫu vật khó hàng đầu thế giới, phát huy sức sáng tạo của đội ngũ các nhà khoa học nước nhà.

Có thể bạn quan tâm

Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki trao Huân chương Mặt trời mọc có tia sáng vàng và nơ thắt hoa hồng cho PGS, TS Nguyễn Thị Bích Hà.

Một đời đi cùng tiếng Nhật

Mỗi chặng đường phát triển của quan hệ Việt Nam - Nhật Bản đều có dấu ấn thầm lặng của những người đưa hai dân tộc đến gần nhau hơn. PGS, TS Nguyễn Thị Bích Hà, nguyên Trưởng khoa Tiếng Nhật, Trường đại học Ngoại thương, là một trong số đó.

Lễ thượng cờ ASEAN diễn ra tại Thủ đô Hà Nội. Ảnh: TRẦN THÀNH

Duy trì môi trường hòa bình, ổn định

Trong những năm qua, các kênh đối ngoại đa phương đã gặt hái nhiều dấu ấn. Việt Nam đã tham gia hơn 70 tổ chức và diễn đàn đa phương quan trọng, đảm nhiệm thành công nhiều trọng trách tại LHQ, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) và nhiều cơ chế hợp tác khu vực, liên khu vực khác.

Người dân địa phương tham gia dự án. Ảnh: UNESCO

Tăng cường năng lực ứng phó thiên tai

Trong những năm gần đây, Việt Nam đã chịu tác động của nhiều thiên tai nghiêm trọng, trong đó có các cơn bão Wipha, Bualoi và Matmo năm 2025, gây thiệt hại lớn về hạ tầng và sinh kế, trong đó có gián đoạn hoạt động dạy và học tại nhiều địa phương. Thực tế này cho thấy tầm quan trọng của việc tăng cường năng lực chuẩn bị, sẵn sàng ứng phó khẩn cấp với thiên tai.

Nông sản thô, thực phẩm chế biến Việt Nam rất có tiềm năng tại thị trường Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: SONG ANH

Tiềm năng hợp tác Việt Nam - Thổ Nhĩ Kỳ

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động, Thổ Nhĩ Kỳ đang nổi lên như một đối tác tiềm năng của Việt Nam nhờ vị trí chiến lược kết nối châu Âu, Trung Đông và Bắc Phi. Những tín hiệu tăng trưởng tích cực trong thương mại song phương thời gian qua cho thấy, dư địa hợp tác giữa hai nền kinh tế vẫn còn rất lớn, đặc biệt trong các lĩnh vực nông sản, thực phẩm, đồ uống và logistics.

Đoàn công tác Ủy ban Nghị viện EFTA làm việc tại Hà Nội.

Mở ra giai đoạn hợp tác bền vững hơn

Việt Nam và Hiệp hội Thương mại tự do châu Âu (EFTA) vừa chính thức kết thúc đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA), hứa hẹn mở ra giai đoạn hợp tác kinh tế mới giữa Việt Nam với nhóm các nền kinh tế phát triển ở châu Âu.

Lễ trao giải cuộc thi Hùng biện tiếng Việt năm 2026.

Yêu tiếng Việt để thêm yêu nguồn cội

Đối với trẻ em người Việt sinh ra và lớn lên ở nước ngoài, tiếng Việt không chỉ là ngôn ngữ mà còn là sợi dây kết nối với gia đình, quê hương, giúp các em thêm yêu mến, tự hào về nguồn cội của mình.

Các đội bóng, cầu thủ và cổ động viên đến sân đã tích cực tham gia đóng góp, ủng hộ quỹ xây chùa Đại Ân Tokyo.

Trái bóng kết nối tấm lòng Việt

Không chỉ là một giải đấu thể thao gắn kết cộng đồng, Giải bóng đá từ thiện FAVIJA Charity Cup lần thứ tư còn mang một ý nghĩa lớn hơn khi phát động quyên góp xây dựng chùa Đại Ân Tokyo - ngôi chùa Việt Nam đầu tiên tại Thủ đô Tokyo (Nhật Bản). Từ những trận cầu sôi nổi trên sân cỏ, tinh thần đoàn kết, sẻ chia của người Việt ở nước ngoài tiếp tục được lan tỏa bằng những hành động thiết thực.

Ông Douglas Snyder phát biểu tại Hội thảo.

Kiến trúc xanh thích ứng biến đổi khí hậu

Việc thiết kế các công trình thân thiện môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu đang trở thành định hướng phổ biến, đòi hỏi phải luật hóa để thực thi một cách đồng bộ, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế xanh và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Concert của "Anh trai vượt ngàn chông gai" thu hút 50.000 khán giả mỗi đêm.

Văn hóa đại chúng Việt Nam bứt tốc

Từ một nền kinh tế chủ yếu dựa vào sản xuất và xuất khẩu, Việt Nam đang từng bước khẳng định tham vọng trở thành trung tâm sáng tạo mới của châu Á. Sự cộng hưởng giữa chính sách, doanh nghiệp và thế hệ sáng tạo trẻ mở ra cơ hội để văn hóa đại chúng trở thành động lực tăng trưởng và gia tăng sức mạnh mềm quốc gia.

Toàn cảnh buổi họp báo. Ảnh: TRẦN HUẤN

Biểu tượng cho khát vọng hòa bình

Không chỉ mang ý nghĩa tri ân quá khứ, Lễ hội Vì hòa bình còn gửi gắm thông điệp hướng tới tương lai, góp phần lan tỏa các giá trị nhân văn, củng cố niềm tin vào hòa bình, đoàn kết và phát triển.

Đại diện Phái bộ trao Huy chương vì sự nghiệp GGHB LHQ. Ảnh: BVDC2.7

Tôn vinh những nỗ lực bền bỉ

Kể từ khi bệnh viện dã chiến (BVDC) cấp 2 đầu tiên của Việt Nam được triển khai đến Phái bộ Gìn giữ hòa bình (GGHB) LHQ ở Nam Sudan (UNMISS) vào năm 2018, Việt Nam đã duy trì và triển khai liên tục BVDC cấp 2 tại Phái bộ. Qua 7 nhiệm kỳ, BVDC2.7 đang tiếp tục chứng minh tính chuyên nghiệp, năng lực chuyên môn và cam kết mạnh mẽ trong việc hỗ trợ lực lượng GGHB và các hoạt động cộng đồng ở địa phương.

Thiếu tá quân nhân chuyên nghiệp Nguyễn Văn Quyết tác nghiệp tại Phái bộ an ninh lâm thời LHQ khu vực Abyei.

Chuyện tác nghiệp của những “nhà báo” mũ nồi xanh Việt Nam

Dù được đào tạo chuyên nghiệp hay chỉ được tập huấn như một công việc kiêm nhiệm, những “nhà báo” mũ nồi xanh đang thực hiện nhiệm vụ tại các Phái bộ gìn giữ hòa bình LHQ vẫn luôn miệt mài vượt khó, gửi thông tin, hình ảnh và tư liệu chân thực để phục vụ công tác thông tin, tuyên truyền.

Giai điệu kết nối bên dòng sông Hương

Giai điệu kết nối bên dòng sông Hương

Tuần lễ Âm nhạc Quốc tế Huế 2026 mang đến cho công chúng những đêm diễn nghệ thuật đặc sắc, trở thành không gian gặp gỡ, giao lưu văn hóa quốc tế sôi động. Những giai điệu đến từ nhiều quốc gia cùng hòa quyện bên dòng Hương Giang đã khẳng định vị thế Huế là thành phố Festival đặc trưng của Việt Nam và điểm đến của hội nhập văn hóa toàn cầu.

Giới thiệu về Lực lượng GGHB Bộ Công an với du khách quốc tế. Ảnh: Nhân vật cung cấp

“Lá chắn bình yên” trong thời kỳ hội nhập

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng An ninh Nhân dân (12/7/1946 - 12/7/2026), chuỗi sự kiện “Tổ quốc bình yên” gồm nhiều hoạt động triển lãm trưng bày, trải nghiệm, giao lưu và gala nghệ thuật... đã diễn ra từ ngày 11 đến 14/6 tại phố đi bộ Nguyễn Huệ, TP Hồ Chí Minh.

Một phiên thảo luận chuyên đề trong khuôn khổ AFF 2026. Ảnh: THÀNH LONG

Cùng hành động vì tương lai chung của khu vực

Trong các ngày 9 và 10/6, tại Thủ đô Hà Nội đã diễn ra Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ 3 (AFF 2026) với chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng, lấy người dân làm trung tâm”. Sự hiện diện của đông đảo đại biểu đưa AFF trở thành một kênh trao đổi hữu ích, thiết thực, góp phần nuôi dưỡng tinh thần đối thoại, hợp tác và cùng hành động vì tương lai chung của khu vực.

Các đại biểu trao đổi ý kiến bên lề hội nghị.

Thúc đẩy hợp tác về carbon xanh dương

Việc khởi động chương trình Đối tác hành động carbon xanh dương (NBCAP) khẳng định cam kết của Việt Nam trong thúc đẩy hợp tác về carbon xanh dương, hướng tới phát triển kinh tế biển bền vững, bao trùm và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Họp báo quốc tế về AFF 2026.

Chung tay xây dựng ASEAN hòa bình, thịnh vượng

Tiếp nối thành công của Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) năm 2024 và 2025, với việc chủ trì tổ chức AFF 2026, Việt Nam mong muốn “chung tay, góp sức” cùng các nước thành viên ASEAN và đối tác 

Chung tay xây dựng ASEAN

Chung tay xây dựng ASEAN

Nhân chuyến thăm Việt Nam vào tháng 4 vừa qua, Đại sứ Delia Albert (trong ảnh), nữ Bộ trưởng Ngoại giao đầu tiên của Philippines, đã trả lời phỏng vấn phóng viên (PV) Thời Nay về tầm quan trọng của hợp tác quốc tế cũng như tiến trình hội nhập ở Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

Việt Nam từng bước tham gia sâu rộng vào đời sống kinh tế mở rộng quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với nhiều quốc gia. Ảnh: NAM HẢI

Chiến lược quan hệ quốc tế

Quan hệ quốc tế (IR) của một quốc gia định nghĩa các tương tác chính thức, chính sách đối ngoại và mối quan hệ của quốc gia đó với các quốc gia khác, các tổ chức quốc tế và các chủ thể phi nhà nước trong các lĩnh vực an ninh, thương mại và quan hệ đa phương.

Anh Trần Trung Kiên (bên trái) tại Lễ hội năm nay.

Luôn hướng về cội nguồn dân tộc

Điểm nhấn mang ý nghĩa sâu sắc nhất của Lễ hội Văn hóa Việt Nam 2026 được tổ chức tại Osaka (Nhật Bản) cuối tuần qua chính là phần tái hiện Giỗ Tổ Hùng Vương - nghi lễ thiêng liêng gắn liền với truyền thống văn hóa Việt Nam.

Các diễn giả tham gia sự kiện.

Bắc nhịp cầu hữu nghị

Học viện Ngoại giao Việt Nam, Mạng lưới Amity Circle và Quỹ Temasek (Singapore) vừa tổ chức phiên giao lưu “Những nhịp cầu hữu nghị: Củng cố ngoại giao khu vực trong một thế giới phân mảnh” tại Hà Nội.

Kho ngầm chứa khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) do Tập đoàn Hyosung (Hàn Quốc) đầu tư tại Khu công nghiệp Cái Mép (TP Hồ Chí Minh). Ảnh: KHIẾU MINH

Tìm lời giải bài toán năng lượng

Xung đột Trung Đông đang tạo ra những cú sốc lớn với thị trường năng lượng toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Bối cảnh này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam về khả năng tự chủ, tăng sức chống chịu và xây dựng hệ thống an ninh năng lượng đa tầng, bền vững.

Bà Francesca Nardini chia sẻ về chương trình CORSIA.

Hướng tới giảm phát thải ngành hàng không

Chương trình Giảm nhẹ và bù trừ phát thải khí nhà kính đối với hàng không quốc tế (CORSIA) là cơ chế thị trường toàn cầu do Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) thiết lập nhằm giám sát, báo cáo và bù đắp phát thải khí nhà kính từ những chuyến bay quốc tế, hướng tới mục tiêu trung hòa carbon của ngành hàng không.

Các đại biểu tham gia diễn đàn. Ảnh: EUROCHAM

Đồng hành thúc đẩy tăng trưởng bền vững

Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu (EuroCham) tại Việt Nam vừa tổ chức Diễn đàn Kinh doanh và Đầu tư cửa ngõ toàn cầu EU - Việt Nam. Sự kiện đánh dấu cam kết hợp tác bền vững giữa EuroCham với các đối tác Việt Nam.

Đại diện BVDC 2.7 trao quà cho người dân địa phương. Ảnh: BVDC2.7

Tích cực hợp tác dân sự - quân sự tại Bentiu

Ngày 7/3, đoàn công tác Bệnh viện Dã chiến cấp 2 số 7 (BVDC 2.7) của Việt Nam đã tổ chức hoạt động hợp tác dân sự - quân sự tại Phái bộ gìn giữ hòa bình LHQ tại Nam Sudan (UNMISS) ở Bentiu, Nam Sudan.