Văn hóa đại chúng Việt Nam bứt tốc

Từ một nền kinh tế chủ yếu dựa vào sản xuất và xuất khẩu, Việt Nam đang từng bước khẳng định tham vọng trở thành trung tâm sáng tạo mới của châu Á. Sự cộng hưởng giữa chính sách, doanh nghiệp và thế hệ sáng tạo trẻ mở ra cơ hội để văn hóa đại chúng trở thành động lực tăng trưởng và gia tăng sức mạnh mềm quốc gia.

Concert của "Anh trai vượt ngàn chông gai" thu hút 50.000 khán giả mỗi đêm.
Concert của "Anh trai vượt ngàn chông gai" thu hút 50.000 khán giả mỗi đêm.

Động lực mới cho công nghiệp văn hóa

Trong nhiều năm, Việt Nam được biết đến như một “công xưởng” sản xuất của khu vực với các mặt hàng dệt may, điện tử, đồ gỗ hay xuất khẩu nông sản. Song, cùng quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, một hướng đi mới đang dần hình thành: Phát triển các ngành công nghiệp văn hóa dựa trên sức sáng tạo và tài sản trí tuệ, đưa những sản phẩm mang dấu ấn Việt Nam vươn ra thị trường toàn cầu.

Những định hướng phát triển mới của Đảng và Nhà nước đang mở đường cho quá trình chuyển dịch từ nền kinh tế dựa trên lợi thế sản xuất sang phát triển các giá trị sáng tạo và công nghiệp văn hóa. Nghị quyết số 68-NQ/TW xác định khu vực kinh tế tư nhân là “lực lượng quan trọng nhất” của nền kinh tế, tạo điều kiện mở rộng không gian cho doanh nghiệp đầu tư vào các lĩnh vực sáng tạo. Tiếp đó, Nghị quyết số 80-NQ/TW khẳng định, văn hóa là một trong những trụ cột của phát triển bền vững, ngang hàng với kinh tế, xã hội và môi trường.

Theo GS Nguyễn Đức Khương, Trường đại học Cambridge (Vương quốc Anh), Chủ tịch AVSE Global, trước đây tại Việt Nam, văn hóa chủ yếu được nhìn nhận như công cụ củng cố tinh thần dân tộc và tăng cường sự gắn kết cộng đồng. Việc coi văn hóa như một ngành kinh tế có khả năng tạo giá trị và sức cạnh tranh quốc tế là cách tiếp cận tương đối mới nhưng có nhiều triển vọng.

Việt Nam đặt mục tiêu đưa kinh tế văn hóa tăng trưởng khoảng 10% mỗi năm và đóng góp 7% GDP vào năm 2030. Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhiều sáng kiến và dự án quy mô lớn đã được triển khai. Theo kế hoạch tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam” giai đoạn 2026 - 2030, ngày 24/11 hằng năm được chọn là Ngày Văn hóa Việt Nam. Năm 2026 cũng đánh dấu việc lần đầu Việt Nam tham dự Venice Art Biennale lần thứ 61. Ngoài ra, kênh truyền hình tiếng Anh Vietnam Today cũng được ra mắt nhằm quảng bá hình ảnh đất nước ra thế giới, cùng các công trình biểu tượng như nhà hát opera tại Hà Nội hay sân vận động 135.000 chỗ ngồi, dự kiến trở thành một trong những sân vận động lớn nhất thế giới khi hoàn thành năm 2028…

Khát vọng đưa văn hóa Việt ra thế giới

Tạp chí Fortune cho hay, nếu chính sách đóng vai trò mở đường, thì sức sống của văn hóa đại chúng Việt Nam lại đến từ chính cộng đồng sáng tạo và thị trường. Theo nhà báo và nhà bình luận văn hóa người Mỹ gốc Việt William Lee Adams, hai thập niên trước, nhiều nghệ sĩ trẻ có xu hướng học hỏi các trào lưu phương Tây, tuy nhiên, hiện nay họ ngày càng tự tin kể những câu chuyện mang đậm hơi thở cuộc sống Việt Nam.

Những điều kiện thuận lợi của thị trường cũng thúc đẩy cho sự dịch chuyển này. Theo dự báo, đến năm 2030, Việt Nam sẽ có thêm 23,2 triệu người gia nhập tầng lớp trung lưu, thuộc nhóm tăng nhanh nhất thế giới. Theo ông Luke Treloar, Trưởng nhóm Chiến lược kiêm đối tác của Công ty kiểm toán và tư vấn KPMG Việt Nam, lực lượng tiêu dùng mới này sẽ góp phần đưa đất nước chuyển từ “sản xuất tại Việt Nam, xuất khẩu ra thế giới” sang “sản xuất và tiêu thụ ngay tại Việt Nam”, tạo nền tảng để các doanh nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, giải trí phát triển bền vững trước khi mở rộng ra thị trường quốc tế. Mặc dù thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam hiện vẫn thấp hơn nhiều quốc gia có nền công nghiệp văn hóa phát triển như Hàn Quốc, Nhật Bản hay Thái Lan, song nhiều chuyên gia cho rằng công nghệ số đang giúp Việt Nam rút ngắn khoảng cách.

Thực tế, những tín hiệu tích cực đã xuất hiện trong lĩnh vực giải trí. Sự phát triển của V-Pop đang tạo ra không gian tăng trưởng mới cho nhiều doanh nghiệp. Công ty truyền thông YeaH1 ghi nhận doanh thu năm 2025 tăng khoảng 60%, nhờ các chương trình giải trí quy mô lớn như “Anh trai vượt ngàn chông gai"… Các concert của chương trình nói trên thu hút tới 50.000 khán giả trực tiếp mỗi đêm, trong khi hệ thống hơn 200 kênh YouTube của doanh nghiệp đạt khoảng 82 tỷ lượt xem trong năm qua.

Không chỉ các công ty giải trí, nhiều tập đoàn kinh tế lớn cũng đã coi văn hóa là một lĩnh vực chiến lược. Cuối năm 2025, Vingroup cũng thông báo mở rộng sang trụ cột văn hóa với ba công ty về điện ảnh, nghệ thuật, tổ chức sự kiện, gồm: Công ty CP Phát triển tài năng Văn hóa nghệ thuật Việt Nam V-Culture Talents; Công ty CP Phát triển điện ảnh V-Film; Công ty CP Tổ chức sự kiện V-Spirit. Đây là minh chứng cho niềm tin ngày càng lớn của khu vực doanh nghiệp đối với tiềm năng của nền kinh tế sáng tạo.

Các chuyên gia cho rằng, con đường đưa Việt Nam trở thành một cường quốc văn hóa của châu Á vẫn còn nhiều thách thức như xây dựng hệ sinh thái sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, hoàn thiện cơ chế bảo vệ sở hữu trí tuệ và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế. Tuy nhiên, những chuyển động tích cực từ chính sách, doanh nghiệp và thị trường cho thấy, văn hóa đại chúng đang dần trở thành một động lực phát triển mới. Trong thời gian tới, âm nhạc, điện ảnh, thời trang và các sản phẩm sáng tạo mang bản sắc Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành những “đại sứ” mới, góp phần nâng cao vị thế đất nước và gia tăng sức mạnh mềm của Việt Nam trong kỷ nguyên hội nhập.

Có thể bạn quan tâm

Hội nghị ICCOS-2026 tại Phnom Penh. Ảnh: NEW ASIA

Còn đó nỗi nhức nhối

Bất chấp những nỗ lực triệt phá thời gian qua, nạn lừa đảo trực tuyến xuyên biên giới vẫn không ngừng mở rộng, biến dạng và tinh vi hơn. Khi tội phạm đã vận hành như một “nền kinh tế” toàn cầu, cuộc chiến chống tội phạm không thể chỉ dừng ở từng vụ án, từng đường dây, mà phải nhằm phá vỡ cả hệ sinh thái đứng phía sau.

Hiện trường vụ xả súng ở thành phố Durban. Ảnh: REUTERS

Bài toán an ninh tại Nam Phi

Chỉ trong vòng một tuần, gần 40 người đã thiệt mạng trong ba vụ xả súng hàng loạt tại Nam Phi. Vụ thảm sát một lần nữa phơi bày thách thức an ninh dai dẳng về sự hoành hành của tội phạm có tổ chức mà quốc gia này đang phải đối mặt.

Rừng ngập mặn tại đặc khu Côn Đảo (Thành phố Hồ Chí Minh). Ảnh: KHIẾU MINH

Lộ trình hành động quốc gia về carbon xanh dương

Các hệ sinh thái ven biển như rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và đầm lầy thường được gọi là khu vực "carbon xanh dương", đang trở thành một trong những trọng tâm chiến lược trong nỗ lực ứng phó biến đổi khí hậu (BĐKH) toàn cầu. Tuy nhiên, việc huy động tài chính và phát triển cơ chế cấp vốn cho các dự án này vẫn đối mặt với nhiều rào cản về pháp lý và kỹ thuật.

Sự hiện diện của doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài không chỉ được đo bằng kim ngạch xuất khẩu.

Đưa doanh nghiệp Việt ra thế giới

Chương trình vươn ra thị trường quốc tế (GoGlobal) do Bộ Công thương chủ trì, hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam mở rộng xuất khẩu, xây dựng thương hiệu, phát triển hệ thống phân phối, đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Quân đội Mỹ hoàn tất rút quân khỏi Iraq. Ảnh: NBCNEWS

Bước chuyển trong quan hệ Mỹ-Iraq

Ngày 30/9, toàn bộ lực lượng Mỹ và các nước hoàn tất rút quân, chấm dứt sứ mệnh của liên minh quốc tế do Mỹ đứng đầu chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Iraq. Sự kiện này cũng đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quan hệ Mỹ-Iraq, từ hợp tác quân sự sang đối tác kinh tế dài hạn, cũng như trong hợp tác an ninh giữa Iraq với NATO và các nước.

EU hướng tới quản lý trẻ em sử dụng mạng xã hội theo nhóm tuổi. Ảnh: CANVA

EU siết “hàng rào số” với trẻ em

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen tuyên bố Liên minh châu Âu (EU) dự kiến cấm trẻ em dưới 13 tuổi sử dụng mạng xã hội, đồng thời quy định người dưới 15 tuổi chỉ được sử dụng các nền tảng mạng xã hội trong phạm vi giới hạn và có sự giám sát. Trước đó, những đề xuất áp một lệnh cấm “cứng” chưa nhận được sự thống nhất của tất cả các quốc gia thành viên.

Ethiopia đang hướng tới mục tiêu trồng 50 tỷ cây xanh vào năm 2030. Ảnh: AP

Ethiopia nỗ lực phủ xanh đất nước

Sau nhiều thập kỷ rừng bị tàn phá, Ethiopia đang khuyến khích người dân tham gia trồng cây trên quy mô lớn nhằm phục hồi những vùng đất suy thoái, cải thiện sinh kế và tăng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.

Biếm họa: AHMED RAHMA

Giận cá chém thớt

Phát biểu ý kiến tại phiên thảo luận của Đại hội đồng LHQ khóa 81 hồi cuối tuần qua, Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam bày tỏ lo ngại về “khoảng trống an ninh" nếu Lực lượng lâm thời LHQ tại Lebanon (UNIFIL) rút quân khỏi miền nam nước này mà không có lực lượng thay thế.

Giới chức Pháp phát hiện người di cư trên xuồng bơm hơi. Ảnh: PA

Làn sóng nhập cư trái phép qua Eo biển Manche

Theo Bộ Nội vụ Anh, trong ngày 23/9, tổng cộng 781 người đã đến Anh bằng tuyến đường vượt Eo biển Manche trên 10 chiếc xuồng bơm hơi. Đây là số người di cư cao nhất qua Manche trong một ngày kể từ đầu năm 2026 trong bối cảnh tuyến đường biển này tiếp tục diễn biến phức tạp.

Hai nhà lãnh đạo Trung Quốc (bên trái) và Mỹ gặp gỡ tại Nhà Trắng. Ảnh: XINHUA

Tầm nhìn ổn định chiến lược Trung - Mỹ

Chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuần trước là cuộc gặp thứ hai giữa lãnh đạo hai nước trong năm nay, sau Hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh tháng 5 vừa qua. Cuộc trao đổi sâu rộng ở Washington D.C đã tạo định hướng mới cho quan hệ song phương, qua đó củng cố tầm nhìn về quan hệ Trung-Mỹ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược dựa trên sự tôn trọng, công bằng và có đi có lại.

Một trạm xăng tại Pháp phải đóng cửa do thiếu nhiên liệu. Ảnh: SKYNEWS

Nguy cơ thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu

Nguồn cung nhiên liệu tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn kéo dài và các cơ sở năng lượng tại Trung Đông tiếp tục bị tấn công.

Giá nhiên liệu tại châu Âu tăng cao do xung đột tại Trung Đông và Ukraine. Ảnh: MARKET WATCH

Châu Âu ứng phó giá năng lượng leo thang

Châu Âu đang triển khai hàng loạt biện pháp như trợ cấp, giảm thuế nhiên liệu và điều chỉnh chính sách năng lượng nhằm hạn chế tác động của giá xăng, dầu diesel tăng cao trong bối cảnh nguồn cung năng lượng toàn cầu chịu ảnh hưởng từ các cuộc xung đột tại Trung Đông và Ukraine.

Biếm họa: JAVIER

Khói mù xuyên biên giới

Sau hơn hai thập kỷ, ASEAN có hiệp định về ô nhiễm khói mù xuyên biên giới, vấn đề này không những chưa được giải quyết căn cơ mà hiện nay vượt khỏi khuôn khổ môi trường, trở thành thách thức an ninh phi truyền thống đòi hỏi trách nhiệm và hành động quyết liệt hơn ở cấp khu vực.

Một tàu cảnh sát biển Italy giải cứu người di cư. Ảnh: REUTERS

Châu Âu đấu tranh với tội phạm buôn người

Cơ quan Cảnh sát châu Âu (Europol) vừa triệt phá một đường dây buôn người và bóc lột lao động hoạt động tại nhiều quốc gia ở "lục địa già", thu lợi bất chính hàng triệu euro. Vụ việc tiếp tục cho thấy tính chất phức tạp của tội phạm buôn người xuyên quốc gia, khi các mạng lưới tội phạm ngày càng tinh vi trong việc lợi dụng các cơ chế tuyển dụng và di chuyển lao động hợp pháp để che giấu hành vi phạm pháp.

Hoạt động văn hóa Việt Nam tại Sri Lanka. Ảnh: VB

Nhịp cầu kết nối Việt Nam - Sri Lanka

Quan hệ hữu nghị truyền thống giữa Việt Nam và Sri Lanka không ngừng được củng cố và xây dựng trên nền tảng tin cậy, gắn bó và sự đồng hành trong nhiều giai đoạn lịch sử. Phóng viên Thời Nay đã có cuộc trao đổi ý kiến với Đại sứ Việt Nam tại Sri Lanka, bà Trịnh Thị Tâm, về mối quan hệ hữu nghị bền chặt và những cơ hội hợp tác giữa hai bên.

Các nhà lãnh đạo Asean bày tỏ đoàn kết tại một sự kiện chung của khối. Ảnh: MEKONG ASEAN

Timor Leste quyết tâm hội nhập sâu rộng ASEAN

Timor Leste đang chuẩn bị 60 công cụ pháp lý nhằm tuân thủ các cam kết và bảo đảm quá trình hội nhập đầy đủ ASEAN. Động thái trên cho thấy quyết tâm của Timor Leste khi chuẩn bị kỷ niệm một năm trở thành thành viên thứ 11 của hiệp hội.

Khách tham quan tìm hiểu các hiện vật trưng bày tại Dinh thự Pháp.

Đưa di sản đến gần với công chúng

Không chỉ chiêm ngưỡng vẻ đẹp của Dinh thự Pháp - một công trình kiến trúc tiêu biểu cuối thế kỷ 19, trong khuôn khổ “Ngày di sản châu Âu” vừa được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh, khách tham quan còn có dịp khai thác những câu chuyện độc đáo xoay quanh các hiện vật đang trưng bày tại đây.

Khai mạc Liên hoan phim tài liệu châu Âu - Việt Nam. Ảnh: Ban tổ chức

Không gian kết nối các góc nhìn điện ảnh

Không chỉ giới thiệu những tác phẩm giàu giá trị nghệ thuật của Việt Nam và châu Âu, Liên hoan phim tài liệu châu Âu - Việt Nam lần thứ 16 còn cho thấy sự mở rộng của dòng phim này tới công chúng trẻ và những người làm phim độc lập. Qua những câu chuyện khác biệt về lịch sử, con người và đời sống, điện ảnh trở thành cầu nối đối thoại giữa các nền văn hóa.

Biếm họa: FOREX PORTAL

Đồng khí tương cầu

Việc Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen đề xuất mở cánh cửa để Canada trở thành “thành viên liên kết” đầu tiên của Liên minh châu Âu (EU) được xem như là “sự gặp gỡ” của nhu cầu tự chủ của cả Brussels và Ottawa, mong muốn tăng cường sức mạnh, khả năng chống chịu trong một môi trường quốc tế nhiều biến động.

Quân đội Mỹ sử dụng robot tích hợp AI. Ảnh: BỘ QUỐC PHÒNG MỸ

Kế hoạch sử dụng AI trong quân sự

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 19/9 cho biết đang lên kế hoạch thành lập “Lực lượng Trí tuệ nhân tạo (AI)” và sẽ công bố “Tư lệnh AI” trong thời gian tới. "Ông chủ" Nhà Trắng khẳng định Mỹ không cản trở hay kìm hãm sự phát triển của ngành công nghiệp AI, mà sẽ hỗ trợ và theo sát sự phát triển của lĩnh vực này.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

“Chảo lửa” Trung Đông chưa yên bình

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vừa tấn công và bắt giữ một tàu chở dầu tại Eo biển Hormuz, trong khi Eo biển Bab al-Mandab của Yemen cũng chứng kiến các cuộc giao tranh đẫm máu giữa lực lượng Houthi và quân đội Chính phủ Yemen. Những động thái trên thực địa cho thấy triển vọng hòa bình ở chảo lửa Trung Đông vẫn còn xa vời.

Ảnh: NBC News

Moscow sẵn sàng đàm phán với Ukraine

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov (trong ảnh) tuyên bố Moscow sẵn sàng tìm kiếm các thỏa hiệp về vấn đề Ukraine, song không thay đổi lập trường về việc ngăn Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) hiện diện sát biên giới Nga.

Cử tri Nga đi bỏ phiếu trong Ngày Bầu cử thống nhất. Ảnh: THE MOSCOW TIMES

Nga bầu cử Duma Quốc gia khoá mới

Từ ngày 18 đến 20/9, cử tri Nga bỏ phiếu bầu Duma Quốc gia (Hạ viện) khóa 9, đồng thời bầu Hội đồng lập pháp và các thống đốc khu vực. Với quy mô lớn và phạm vi rộng, kỳ bầu cử lần này là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng, tác động tới cả cơ quan lập pháp liên bang và các cơ quan quyền lực ở địa phương trên khắp nước Nga.

Biếm họa: RAHMA

Khi “yết hầu” dầu mỏ bị siết chặt

Dòng chảy năng lượng toàn cầu đang đứng trước nguy cơ bị siết chặt, khi hai “yết hầu” hàng hải chiến lược là Eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb đồng thời trở thành điểm nóng. Nếu Hormuz nằm trong tầm khống chế của Iran thì lực lượng Houthi mới đây tuyên bố phong tỏa Bab el-Mandeb, dẫn tới những tác động trực tiếp tới giá dầu, vận tải biển và chuỗi cung ứng toàn cầu.