Văn hóa đại chúng Việt Nam bứt tốc

Từ một nền kinh tế chủ yếu dựa vào sản xuất và xuất khẩu, Việt Nam đang từng bước khẳng định tham vọng trở thành trung tâm sáng tạo mới của châu Á. Sự cộng hưởng giữa chính sách, doanh nghiệp và thế hệ sáng tạo trẻ mở ra cơ hội để văn hóa đại chúng trở thành động lực tăng trưởng và gia tăng sức mạnh mềm quốc gia.

Concert của "Anh trai vượt ngàn chông gai" thu hút 50.000 khán giả mỗi đêm.
Concert của "Anh trai vượt ngàn chông gai" thu hút 50.000 khán giả mỗi đêm.

Động lực mới cho công nghiệp văn hóa

Trong nhiều năm, Việt Nam được biết đến như một “công xưởng” sản xuất của khu vực với các mặt hàng dệt may, điện tử, đồ gỗ hay xuất khẩu nông sản. Song, cùng quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, một hướng đi mới đang dần hình thành: Phát triển các ngành công nghiệp văn hóa dựa trên sức sáng tạo và tài sản trí tuệ, đưa những sản phẩm mang dấu ấn Việt Nam vươn ra thị trường toàn cầu.

Những định hướng phát triển mới của Đảng và Nhà nước đang mở đường cho quá trình chuyển dịch từ nền kinh tế dựa trên lợi thế sản xuất sang phát triển các giá trị sáng tạo và công nghiệp văn hóa. Nghị quyết số 68-NQ/TW xác định khu vực kinh tế tư nhân là “lực lượng quan trọng nhất” của nền kinh tế, tạo điều kiện mở rộng không gian cho doanh nghiệp đầu tư vào các lĩnh vực sáng tạo. Tiếp đó, Nghị quyết số 80-NQ/TW khẳng định, văn hóa là một trong những trụ cột của phát triển bền vững, ngang hàng với kinh tế, xã hội và môi trường.

Theo GS Nguyễn Đức Khương, Trường đại học Cambridge (Vương quốc Anh), Chủ tịch AVSE Global, trước đây tại Việt Nam, văn hóa chủ yếu được nhìn nhận như công cụ củng cố tinh thần dân tộc và tăng cường sự gắn kết cộng đồng. Việc coi văn hóa như một ngành kinh tế có khả năng tạo giá trị và sức cạnh tranh quốc tế là cách tiếp cận tương đối mới nhưng có nhiều triển vọng.

Việt Nam đặt mục tiêu đưa kinh tế văn hóa tăng trưởng khoảng 10% mỗi năm và đóng góp 7% GDP vào năm 2030. Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhiều sáng kiến và dự án quy mô lớn đã được triển khai. Theo kế hoạch tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam” giai đoạn 2026 - 2030, ngày 24/11 hằng năm được chọn là Ngày Văn hóa Việt Nam. Năm 2026 cũng đánh dấu việc lần đầu Việt Nam tham dự Venice Art Biennale lần thứ 61. Ngoài ra, kênh truyền hình tiếng Anh Vietnam Today cũng được ra mắt nhằm quảng bá hình ảnh đất nước ra thế giới, cùng các công trình biểu tượng như nhà hát opera tại Hà Nội hay sân vận động 135.000 chỗ ngồi, dự kiến trở thành một trong những sân vận động lớn nhất thế giới khi hoàn thành năm 2028…

Khát vọng đưa văn hóa Việt ra thế giới

Tạp chí Fortune cho hay, nếu chính sách đóng vai trò mở đường, thì sức sống của văn hóa đại chúng Việt Nam lại đến từ chính cộng đồng sáng tạo và thị trường. Theo nhà báo và nhà bình luận văn hóa người Mỹ gốc Việt William Lee Adams, hai thập niên trước, nhiều nghệ sĩ trẻ có xu hướng học hỏi các trào lưu phương Tây, tuy nhiên, hiện nay họ ngày càng tự tin kể những câu chuyện mang đậm hơi thở cuộc sống Việt Nam.

Những điều kiện thuận lợi của thị trường cũng thúc đẩy cho sự dịch chuyển này. Theo dự báo, đến năm 2030, Việt Nam sẽ có thêm 23,2 triệu người gia nhập tầng lớp trung lưu, thuộc nhóm tăng nhanh nhất thế giới. Theo ông Luke Treloar, Trưởng nhóm Chiến lược kiêm đối tác của Công ty kiểm toán và tư vấn KPMG Việt Nam, lực lượng tiêu dùng mới này sẽ góp phần đưa đất nước chuyển từ “sản xuất tại Việt Nam, xuất khẩu ra thế giới” sang “sản xuất và tiêu thụ ngay tại Việt Nam”, tạo nền tảng để các doanh nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, giải trí phát triển bền vững trước khi mở rộng ra thị trường quốc tế. Mặc dù thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam hiện vẫn thấp hơn nhiều quốc gia có nền công nghiệp văn hóa phát triển như Hàn Quốc, Nhật Bản hay Thái Lan, song nhiều chuyên gia cho rằng công nghệ số đang giúp Việt Nam rút ngắn khoảng cách.

Thực tế, những tín hiệu tích cực đã xuất hiện trong lĩnh vực giải trí. Sự phát triển của V-Pop đang tạo ra không gian tăng trưởng mới cho nhiều doanh nghiệp. Công ty truyền thông YeaH1 ghi nhận doanh thu năm 2025 tăng khoảng 60%, nhờ các chương trình giải trí quy mô lớn như “Anh trai vượt ngàn chông gai"… Các concert của chương trình nói trên thu hút tới 50.000 khán giả trực tiếp mỗi đêm, trong khi hệ thống hơn 200 kênh YouTube của doanh nghiệp đạt khoảng 82 tỷ lượt xem trong năm qua.

Không chỉ các công ty giải trí, nhiều tập đoàn kinh tế lớn cũng đã coi văn hóa là một lĩnh vực chiến lược. Cuối năm 2025, Vingroup cũng thông báo mở rộng sang trụ cột văn hóa với ba công ty về điện ảnh, nghệ thuật, tổ chức sự kiện, gồm: Công ty CP Phát triển tài năng Văn hóa nghệ thuật Việt Nam V-Culture Talents; Công ty CP Phát triển điện ảnh V-Film; Công ty CP Tổ chức sự kiện V-Spirit. Đây là minh chứng cho niềm tin ngày càng lớn của khu vực doanh nghiệp đối với tiềm năng của nền kinh tế sáng tạo.

Các chuyên gia cho rằng, con đường đưa Việt Nam trở thành một cường quốc văn hóa của châu Á vẫn còn nhiều thách thức như xây dựng hệ sinh thái sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, hoàn thiện cơ chế bảo vệ sở hữu trí tuệ và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế. Tuy nhiên, những chuyển động tích cực từ chính sách, doanh nghiệp và thị trường cho thấy, văn hóa đại chúng đang dần trở thành một động lực phát triển mới. Trong thời gian tới, âm nhạc, điện ảnh, thời trang và các sản phẩm sáng tạo mang bản sắc Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành những “đại sứ” mới, góp phần nâng cao vị thế đất nước và gia tăng sức mạnh mềm của Việt Nam trong kỷ nguyên hội nhập.

Có thể bạn quan tâm

Hơn 20 thí sinh tham dự cuộc thi năm nay.

Tiếng Việt ghi dấu tại Nhật Bản

Ngày 15/8, tại Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka (Nhật Bản), Kỳ thi Đánh giá năng lực tiếng Việt theo Khung năng lực tiếng Việt sáu bậc dành cho người nước ngoài đã diễn ra thành công bằng hình thức thi trên máy tính.

Các đại biểu trao đổi tại Hội thảo. Ảnh: DƯƠNG TIÊU

Xây dựng mạng lưới chuyên gia kiều bào

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng đóng vai trò then chốt đối với phát triển đất nước, việc xây dựng mạng lưới chuyên gia kiều bào trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược cần được triển khai theo hướng không chỉ tập hợp, kết nối mà phải huy động được đúng người, đúng việc và tạo ra những kết quả cụ thể.

Biếm họa: ALFREDO MARTIRENA

Động thái phá băng

Chính quyền chuyển tiếp Mali vừa ân xá cho công dân Pháp Yann Christian Bernard Vezilier - người bị kết án 20 năm tù với cáo buộc liên quan âm mưu gây phương hại an ninh quốc gia Mali. Sắc lệnh ân xá, do đích thân Tổng thống chuyển tiếp, Đại tướng Assimi Goita ký duyệt, được xem là một động thái ngoại giao bất ngờ trong bối cảnh mối quan hệ giữa Bamako và Paris đang nguội lạnh.

Sinh viên trong khuôn viên Trường Harvard. Ảnh: REUTERS

Căng thẳng Nhà Trắng - Harvard chưa hạ nhiệt

Tòa án tại Massachusetts vừa bác đơn kiện của Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc Trường đại học Harvard không bảo vệ đầy đủ sinh viên Israel trước các hành vi bài Do Thái. Phán quyết được xem là thắng lợi pháp lý quan trọng của Harvard, đồng thời phản ánh những tranh cãi dai dẳng về giới hạn can thiệp của chính phủ đối với các cơ sở giáo dục đại học.

Các nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ, Saudia Arabia và Pakistan (trái sang) tại lễ ký Hiệp định Phòng thủ chung Mecca. Ảnh: SAUDI PRESS AGENCY

Cái bắt tay chiến lược

Với việc cùng đặt bút ký kết Hiệp định Phòng thủ chung Mecca, ba quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Pakistan đã bắt đầu cùng hợp tác xây dựng một cơ chế phòng thủ tập thể được cho là tương tự Điều 5 của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Phái đoàn Taliban tới Brussels đàm phán về vấn đề hồi hương người Afghanistan xin tị nạn.

EU thúc đẩy hồi hương người tị nạn Afghanistan

Các quan chức chính quyền Taliban tại Afghanistan đã có cuộc đàm phán "mang tính xây dựng" với Liên minh châu Âu (EU) tại Brussels (Bỉ), về vấn đề hồi hương những người xin tị nạn không thành công về Afghanistan.

Làn sóng hồi hương gây áp lực lên nền kinh tế Afghanistan. Ảnh: ANADOLU AGENCY

Nửa thập kỷ Taliban nắm quyền tại Afghanistan

Những lá cờ trắng, chữ đen được giăng dọc các tuyến phố chính ở Kabul cuối tuần trước, khi lực lượng Taliban kỷ niệm 5 năm trở lại nắm quyền tại Afghanistan. Tình hình an ninh được cải thiện phần nào, song khủng hoảng kinh tế vẫn nghiêm trọng. Từ ngăn ngừa xung đột tái diễn, vực dậy nền kinh tế, nỗ lực tạo việc làm và tiếp nhận người tị nạn trở về, thách thức với Afghanistan còn rất lớn.

Hai nhà lãnh đạo Mỹ (bên phải) và Israel tại một cuộc gặp ở Nhà Trắng. Ảnh: THE NEW YORK TIMES

Vết rạn đồng minh Mỹ - Israel

Việc Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu công khai bác bỏ lộ trình 15 điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump về Gaza để tìm kiếm sự ủng hộ khi cuộc bầu cử đang đến gần được cho là một canh bạc khá mạo hiểm, có thể làm rạn nứt quan hệ đồng minh với Washington vốn có vai trò không thể thay thế của Tel Aviv.

Một hình ảnh khá rõ nét trong hồ sơ UAP chụp ở Colorado (Mỹ) năm 2022. Ảnh: FBI

Hồ sơ UAP lần đầu giải mật

Bộ Chiến tranh Mỹ vừa công bố đợt thứ 5 các hồ sơ liên quan Hiện tượng dị thường không xác định (UAP), trước đây thường được gọi là Vật thể bay không xác định (UFO), gồm 41 bộ tài liệu, hình ảnh và video thu thập trong khoảng thời gian từ năm 1950 đến năm 2026. Thuật ngữ UAP được sử dụng để chỉ những hiện tượng hoặc vật thể chưa được xác định ngay tại thời điểm quan sát.

Nhóm nhạc UPRIZE biểu diễn tại một sự kiện quốc tế.

V-Pop khát vọng vươn ra thế giới

Sự quan tâm ngày càng lớn của truyền thông quốc tế, cùng những bước đi mới trong xây dựng hệ sinh thái âm nhạc và kết nối thị trường toàn cầu, đang mở ra cơ hội để âm nhạc đại chúng Việt Nam (V-Pop) từng bước khẳng định vị thế, chinh phục thị trường thế giới.

Thi kéo co giữa lực lượng gìn giữ hòa bình hai nước Việt Nam-Trung Quốc. Ảnh: TÔ TRẦM

Tạo nhịp cầu kết nối Việt Nam-Trung Quốc

Chuỗi hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao giữa lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam và Trung Quốc góp phần thắt chặt thêm tình đoàn kết giữa các lực lượng tại Phái bộ An ninh lâm thời LHQ ở Abyei (UNISFA), góp phần lan tỏa thông điệp hòa bình và hữu nghị tại khu vực này.

Người dân tránh nóng tại một địa điểm có cây xanh ở Kenya. Ảnh: BLOOMBERG

Tháng 7 nóng nhất trong lịch sử

Các nhà khoa học châu Âu vừa công bố nghiên cứu cho thấy, khoảng 900 triệu người sinh sống tại nhiều khu vực, từ vùng Sahel châu Phi, Trung Mỹ, đến Tây Âu và châu Á, vừa trải qua tháng 7 nóng nhất trong lịch sử. Riêng tại châu Âu, thời tiết nắng nóng cực đoan và hạn hán gây thiệt hại hàng trăm tỷ euro cho nền kinh tế khu vực.

Châu Phi ứng phó với “siêu El Nino”. Ảnh: REUTERS

Châu Phi ứng phó với “siêu El Nino”

Theo Reuters, một đợt “siêu El Nino” sắp diễn ra với các hình thái thời tiết cực đoan, dự báo có thể khiến nền kinh tế các nước châu Phi thiệt hại từ 10 đến 20 tỷ USD, đồng thời gia tăng nguy cơ di cư quy mô lớn khỏi những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề.

Giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Trung tâm giám định ADN (Viện Sinh học). Ảnh: LÊ MINH

Phát huy thành tựu hợp tác quốc tế về khoa học

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) đã từng bước làm chủ thành công quy trình giám định ADN thế hệ mới (NGS-SNP), mang lại bước tiến đột phá nhằm xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam. Thành tựu khẳng định vị thế khoa học của đất nước và mở rộng cánh cửa cho các dự án hợp tác quốc tế quan trọng.

Biếm họa: DAVE GRANDLUND

Những con số ám ảnh

Ít nhất 300 trẻ em thiệt mạng tại Dải Gaza trong 300 ngày, kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa phong trào Hamas và quân đội Israel chính thức có hiệu lực vào tháng 10/2025. Những con số gây ám ảnh đã được Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) đưa ra trong báo cáo cuối tuần trước.

Hàng loạt chiến dịch truy quét các đối tượng liên quan IS đã được thực hiện thời gian qua. Ảnh: REUTERS

Thổ Nhĩ Kỳ siết chặt vòng vây IS

Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS), với hàng loạt cuộc truy quét quy mô lớn trên phạm vi toàn quốc thời gian gần đây. Các động thái này phản ánh quyết tâm của Ankara trong việc ngăn chặn nguy cơ khủng bố và triệt phá mạng lưới tài chính của tổ chức khủng bố khét tiếng.

Học sinh Thái Lan động viên lẫn nhau sau biến cố. Ảnh: THE NATIONE

Thái Lan bảo vệ trẻ em trước bạo lực súng đạn

Sau vụ xả súng tại Trường Debsirin Nonthaburi khiến nhiều người thiệt mạng và bị thương, Chính phủ Thái Lan đang thúc đẩy xây dựng “Tiêu chuẩn an toàn trường học quốc gia” trong vòng 90 ngày. Kế hoạch tập trung vào tăng cường sàng lọc sức khỏe tâm thần, phòng chống tình trạng bắt nạt, kiểm soát vũ khí và các vật dụng bị cấm trong trường học.

Tây Ban Nha cũng cam kết đưa trẻ em Maroc về nước an toàn. Ảnh: REUTERS

Maroc cam kết hồi hương trẻ vị thành niên

Trước sức ép của chính quyền Tây Ban Nha, Chính phủ Maroc mới đây đã tái khẳng định sự sẵn sàng hợp tác với Tây Ban Nha và các đối tác châu Âu để tạo điều kiện hồi hương các trẻ vị thành niên Maroc không có người đi kèm đồng thời cho rằng, những rào cản pháp lý và thủ tục hành chính tại châu Âu, chứ không phải sự thiếu hợp tác của Rabat, mới là nguyên nhân chính cản trở quá trình này.

 Cảnh sát Tây Ban Nha sẵn sàng hành động nếu tình hình chuyển biến xấu. Ảnh: GETTY

Tây Ban Nha và Italy căng thẳng về kiểm soát biên giới

Tây Ban Nha tuyên bố khôi phục kiểm soát biên giới nội địa đối với du khách từ Italy để đáp trả việc Italia trước đó thực hiện biện pháp tương tự. Căng thẳng gia tăng sau khi hàng chục nghìn người di cư vượt biên từ Maroc vào vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha ở Bắc Phi. Vụ việc cũng đẩy Liên minh châu Âu (EU) vào cuộc tranh luận gay gắt về người nhập cư.

Tàu Iran trúng đòn tấn công của Ukraine trên biển Caspi. Ảnh: RUSPHOTOBANK

Nguy cơ xuất hiện “mặt trận” mới trên biển Caspi

Cuộc tấn công của Ukraine vào tàu Iran trên biển Caspi không chỉ làm gia tăng căng thẳng giữa hai quốc gia này mà còn là bước leo thang mới của cuộc xung đột quân sự Ukraine - Nga, đồng thời dấy lên lo ngại vùng biển chiến lược này trở thành điểm nóng mới tại khu vực cũng như trên thế giới.

Bên ngoài trụ sở UBS ở Mỹ. Ảnh: REUTERS

“Tuýt còi” tội phạm tài chính

Nhiều cơ quan quản lý của Mỹ đã công bố các khoản phạt đối với chi nhánh tại Mỹ của Tập đoàn tài chính đa quốc gia UBS, do không tuân thủ các quy định về phòng, chống rửa tiền. Động thái được xem là “hồi chuông cảnh cáo” đối với tội phạm tài chính khi hoạt động này có tính chất ngày càng tinh vi, phức tạp.

Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki trao Huân chương Mặt trời mọc có tia sáng vàng và nơ thắt hoa hồng cho PGS, TS Nguyễn Thị Bích Hà.

Một đời đi cùng tiếng Nhật

Mỗi chặng đường phát triển của quan hệ Việt Nam - Nhật Bản đều có dấu ấn thầm lặng của những người đưa hai dân tộc đến gần nhau hơn. PGS, TS Nguyễn Thị Bích Hà, nguyên Trưởng khoa Tiếng Nhật, Trường đại học Ngoại thương, là một trong số đó.

Người dân Italy giải nhiệt tại vòi phun nước công cộng. Ảnh: GETTYIMAGES

Nắng nóng, cháy rừng hoành hành ở Mỹ, châu Âu

Nắng nóng gay gắt tại nhiều quốc gia châu Âu gây thiệt hại nặng nề về kinh tế, hạ tầng năng lượng đồng thời đe dọa trực tiếp đến sức khỏe người dân. Trong khi đó, Mỹ đang căng mình ứng phó các đám cháy rừng bùng phát.

Lễ thượng cờ ASEAN diễn ra tại Thủ đô Hà Nội. Ảnh: TRẦN THÀNH

Duy trì môi trường hòa bình, ổn định

Trong những năm qua, các kênh đối ngoại đa phương đã gặt hái nhiều dấu ấn. Việt Nam đã tham gia hơn 70 tổ chức và diễn đàn đa phương quan trọng, đảm nhiệm thành công nhiều trọng trách tại LHQ, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) và nhiều cơ chế hợp tác khu vực, liên khu vực khác.