Văn hóa đại chúng Việt Nam bứt tốc

Từ một nền kinh tế chủ yếu dựa vào sản xuất và xuất khẩu, Việt Nam đang từng bước khẳng định tham vọng trở thành trung tâm sáng tạo mới của châu Á. Sự cộng hưởng giữa chính sách, doanh nghiệp và thế hệ sáng tạo trẻ mở ra cơ hội để văn hóa đại chúng trở thành động lực tăng trưởng và gia tăng sức mạnh mềm quốc gia.

Concert của "Anh trai vượt ngàn chông gai" thu hút 50.000 khán giả mỗi đêm.
Concert của "Anh trai vượt ngàn chông gai" thu hút 50.000 khán giả mỗi đêm.

Động lực mới cho công nghiệp văn hóa

Trong nhiều năm, Việt Nam được biết đến như một “công xưởng” sản xuất của khu vực với các mặt hàng dệt may, điện tử, đồ gỗ hay xuất khẩu nông sản. Song, cùng quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, một hướng đi mới đang dần hình thành: Phát triển các ngành công nghiệp văn hóa dựa trên sức sáng tạo và tài sản trí tuệ, đưa những sản phẩm mang dấu ấn Việt Nam vươn ra thị trường toàn cầu.

Những định hướng phát triển mới của Đảng và Nhà nước đang mở đường cho quá trình chuyển dịch từ nền kinh tế dựa trên lợi thế sản xuất sang phát triển các giá trị sáng tạo và công nghiệp văn hóa. Nghị quyết số 68-NQ/TW xác định khu vực kinh tế tư nhân là “lực lượng quan trọng nhất” của nền kinh tế, tạo điều kiện mở rộng không gian cho doanh nghiệp đầu tư vào các lĩnh vực sáng tạo. Tiếp đó, Nghị quyết số 80-NQ/TW khẳng định, văn hóa là một trong những trụ cột của phát triển bền vững, ngang hàng với kinh tế, xã hội và môi trường.

Theo GS Nguyễn Đức Khương, Trường đại học Cambridge (Vương quốc Anh), Chủ tịch AVSE Global, trước đây tại Việt Nam, văn hóa chủ yếu được nhìn nhận như công cụ củng cố tinh thần dân tộc và tăng cường sự gắn kết cộng đồng. Việc coi văn hóa như một ngành kinh tế có khả năng tạo giá trị và sức cạnh tranh quốc tế là cách tiếp cận tương đối mới nhưng có nhiều triển vọng.

Việt Nam đặt mục tiêu đưa kinh tế văn hóa tăng trưởng khoảng 10% mỗi năm và đóng góp 7% GDP vào năm 2030. Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhiều sáng kiến và dự án quy mô lớn đã được triển khai. Theo kế hoạch tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam” giai đoạn 2026 - 2030, ngày 24/11 hằng năm được chọn là Ngày Văn hóa Việt Nam. Năm 2026 cũng đánh dấu việc lần đầu Việt Nam tham dự Venice Art Biennale lần thứ 61. Ngoài ra, kênh truyền hình tiếng Anh Vietnam Today cũng được ra mắt nhằm quảng bá hình ảnh đất nước ra thế giới, cùng các công trình biểu tượng như nhà hát opera tại Hà Nội hay sân vận động 135.000 chỗ ngồi, dự kiến trở thành một trong những sân vận động lớn nhất thế giới khi hoàn thành năm 2028…

Khát vọng đưa văn hóa Việt ra thế giới

Tạp chí Fortune cho hay, nếu chính sách đóng vai trò mở đường, thì sức sống của văn hóa đại chúng Việt Nam lại đến từ chính cộng đồng sáng tạo và thị trường. Theo nhà báo và nhà bình luận văn hóa người Mỹ gốc Việt William Lee Adams, hai thập niên trước, nhiều nghệ sĩ trẻ có xu hướng học hỏi các trào lưu phương Tây, tuy nhiên, hiện nay họ ngày càng tự tin kể những câu chuyện mang đậm hơi thở cuộc sống Việt Nam.

Những điều kiện thuận lợi của thị trường cũng thúc đẩy cho sự dịch chuyển này. Theo dự báo, đến năm 2030, Việt Nam sẽ có thêm 23,2 triệu người gia nhập tầng lớp trung lưu, thuộc nhóm tăng nhanh nhất thế giới. Theo ông Luke Treloar, Trưởng nhóm Chiến lược kiêm đối tác của Công ty kiểm toán và tư vấn KPMG Việt Nam, lực lượng tiêu dùng mới này sẽ góp phần đưa đất nước chuyển từ “sản xuất tại Việt Nam, xuất khẩu ra thế giới” sang “sản xuất và tiêu thụ ngay tại Việt Nam”, tạo nền tảng để các doanh nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, giải trí phát triển bền vững trước khi mở rộng ra thị trường quốc tế. Mặc dù thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam hiện vẫn thấp hơn nhiều quốc gia có nền công nghiệp văn hóa phát triển như Hàn Quốc, Nhật Bản hay Thái Lan, song nhiều chuyên gia cho rằng công nghệ số đang giúp Việt Nam rút ngắn khoảng cách.

Thực tế, những tín hiệu tích cực đã xuất hiện trong lĩnh vực giải trí. Sự phát triển của V-Pop đang tạo ra không gian tăng trưởng mới cho nhiều doanh nghiệp. Công ty truyền thông YeaH1 ghi nhận doanh thu năm 2025 tăng khoảng 60%, nhờ các chương trình giải trí quy mô lớn như “Anh trai vượt ngàn chông gai"… Các concert của chương trình nói trên thu hút tới 50.000 khán giả trực tiếp mỗi đêm, trong khi hệ thống hơn 200 kênh YouTube của doanh nghiệp đạt khoảng 82 tỷ lượt xem trong năm qua.

Không chỉ các công ty giải trí, nhiều tập đoàn kinh tế lớn cũng đã coi văn hóa là một lĩnh vực chiến lược. Cuối năm 2025, Vingroup cũng thông báo mở rộng sang trụ cột văn hóa với ba công ty về điện ảnh, nghệ thuật, tổ chức sự kiện, gồm: Công ty CP Phát triển tài năng Văn hóa nghệ thuật Việt Nam V-Culture Talents; Công ty CP Phát triển điện ảnh V-Film; Công ty CP Tổ chức sự kiện V-Spirit. Đây là minh chứng cho niềm tin ngày càng lớn của khu vực doanh nghiệp đối với tiềm năng của nền kinh tế sáng tạo.

Các chuyên gia cho rằng, con đường đưa Việt Nam trở thành một cường quốc văn hóa của châu Á vẫn còn nhiều thách thức như xây dựng hệ sinh thái sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, hoàn thiện cơ chế bảo vệ sở hữu trí tuệ và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế. Tuy nhiên, những chuyển động tích cực từ chính sách, doanh nghiệp và thị trường cho thấy, văn hóa đại chúng đang dần trở thành một động lực phát triển mới. Trong thời gian tới, âm nhạc, điện ảnh, thời trang và các sản phẩm sáng tạo mang bản sắc Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành những “đại sứ” mới, góp phần nâng cao vị thế đất nước và gia tăng sức mạnh mềm của Việt Nam trong kỷ nguyên hội nhập.

Có thể bạn quan tâm

Toàn cảnh buổi họp báo. Ảnh: TRẦN HUẤN

Biểu tượng cho khát vọng hòa bình

Không chỉ mang ý nghĩa tri ân quá khứ, Lễ hội Vì hòa bình còn gửi gắm thông điệp hướng tới tương lai, góp phần lan tỏa các giá trị nhân văn, củng cố niềm tin vào hòa bình, đoàn kết và phát triển.

Đại diện Phái bộ trao Huy chương vì sự nghiệp GGHB LHQ. Ảnh: BVDC2.7

Tôn vinh những nỗ lực bền bỉ

Kể từ khi bệnh viện dã chiến (BVDC) cấp 2 đầu tiên của Việt Nam được triển khai đến Phái bộ Gìn giữ hòa bình (GGHB) LHQ ở Nam Sudan (UNMISS) vào năm 2018, Việt Nam đã duy trì và triển khai liên tục BVDC cấp 2 tại Phái bộ. Qua 7 nhiệm kỳ, BVDC2.7 đang tiếp tục chứng minh tính chuyên nghiệp, năng lực chuyên môn và cam kết mạnh mẽ trong việc hỗ trợ lực lượng GGHB và các hoạt động cộng đồng ở địa phương.

Biếm họa: ARCADIO ESQUIVEL

Áp lực lạm phát

Lạm phát tại Mỹ không những không giảm như kỳ vọng mà tiếp tục tăng trong tháng 5/2026. Đây là mức lạm phát cao nhất trong vòng ba năm qua, với nguyên nhân không gì khác là giá xăng và chi phí năng lượng tăng mạnh. Lạm phát leo thang làm dấy lên lo ngại về áp lực giá cả kéo dài đối với nền kinh tế số một thế giới.

Các công tác tìm kiếm cứu nạn vẫn đang được khẩn trương triển khai. Ảnh: AAP

Thế giới chung tay cứu trợ Venezuela

Sau trận động đất kép xảy ra ngày 24/6 tại Venezuela gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng, cộng đồng quốc tế đang khẩn trương huy động nhân lực, phương tiện và nguồn lực hỗ trợ quốc gia này tìm kiếm cứu nạn, khắc phục hậu quả và ổn định đời sống người dân.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Cái giá phải trả

Đợt nắng nóng kỷ lục đang bao trùm nhiều khu vực ở châu Âu trong tháng 6 này được xem là biểu hiện rõ rệt từ tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH). Theo cảnh báo của Liên hợp quốc (LHQ), tình trạng ô nhiễm do hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch là một trong những “thủ phạm” chính gây ra làn sóng nhiệt hoành hành tại “lục địa già”.

Biếm họa: MIKAIL çIFTçI

Thách thức kép ở Gaza

Liên hợp quốc (LHQ) bày tỏ quan ngại về các vụ bắn phá vẫn tiếp diễn ở Dải Gaza. Cùng với đó, việc Israel đóng các cửa khẩu và áp đặt những hạn chế trong vận tải hàng hóa khiến người dân ở dải đất hẹp ven Địa Trung Hải phải đối diện thách thức kép, nghĩa là vừa bị mất an ninh vừa lâm vào khủng hoảng nhân đạo.

Nắng nóng cực độ vẫn tiếp diễn ở nhiều nơi tại châu Âu. Ảnh: EURONEWS

Châu Âu trải qua “cơn sốc nhiệt”

Một đợt nắng nóng mạnh và bất thường đang tràn qua phần lớn châu Âu, nhiệt độ có nơi lên tới hơn 40 độ C. Dải nhiệt cực đoan làm gián đoạn cuộc sống thường nhật, gia tăng nguy cơ cháy rừng và gây áp lực lên hệ thống y tế công cộng ở “lục địa già”.

Bờ biển Playa Guiones được phủ bóng cây xanh. Ảnh: THE GUARDIAN

Chung tay hồi sinh rừng ven biển

Nhằm góp phần phục hồi rừng ven biển, tái tạo môi trường sống cho động vật hoang dã và khôi phục các hệ sinh thái bị suy thoái bởi nạn phá rừng, một dự án huy động người dân địa phương, học sinh, du khách và tình nguyện viên tham gia trồng cây bản địa trên các bãi biển Costa Rica đang mang lại những kết quả tích cực.

Để làm chủ công nghiệp cơ khí chế tạo cần tự chủ được nguồn cung vật liệu. Ảnh: NAM HẢI

Hướng tới làm chủ vật liệu chiến lược

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghiệp toàn cầu ngày càng gay gắt, vật liệu chiến lược có giá trị gia tăng cao như chất bán dẫn thế hệ mới, vật liệu nano và nanocomposite, vật liệu sinh học - y sinh… đóng vai trò quyết định đối với năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia. Đây là nội dung được nhiều nước đặc biệt quan tâm, tập trung tìm giải pháp để từng bước làm chủ công nghệ chế biến sâu.

Thủ tướng Keir Starmer (bên trái) và chính trị gia kỳ cựu Andy Burnham. Ảnh: GETTYIMAGES

Bất ổn chính trị kéo dài ở Anh

Thủ tướng Anh Keir Starmer từ chức lãnh đạo Công đảng chỉ chưa đầy hai năm sau khi dẫn dắt đảng giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử, chấm dứt 14 năm cầm quyền của đảng Bảo thủ. Việc ông Starmer phải từ chức sớm dưới áp lực nội bộ không chỉ phơi bày khó khăn trong việc điều hành chính phủ, mà còn làm gia tăng bất ổn chính trị, khi nước Anh có tới sáu thủ tướng chỉ trong vòng 10 năm kể từ sự kiện Anh rời Liên minh châu Âu (EU), còn gọi là Brexit.

Biếm họa: SIMON REGIS

Tình thế lưỡng nan

Đụng độ vẫn tiếp tục nổ ra giữa lực lượng Israel và Phong trào Hezbollah ở Lebanon đang cản trở việc thực thi thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran. Nhằm bảo đảm thỏa thuận không bị đổ vỡ, phái đoàn Mỹ, Pakistan và Iran đã lên đường tới Thụy Sĩ tham gia vòng đàm phán mới.

Cảnh sát kiểm tra một container nghi chứa ma túy ở cảng Antwerp của Bỉ. Ảnh: AFP

Châu Âu đẩy mạnh chống ma túy

Trước sự bùng phát của thị trường ma túy bất hợp pháp cùng sự gia tăng mạnh mẽ của tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy các biện pháp quyết liệt nhằm bảo vệ an ninh và sức khỏe cộng đồng.

Thiếu tá quân nhân chuyên nghiệp Nguyễn Văn Quyết tác nghiệp tại Phái bộ an ninh lâm thời LHQ khu vực Abyei.

Chuyện tác nghiệp của những “nhà báo” mũ nồi xanh Việt Nam

Dù được đào tạo chuyên nghiệp hay chỉ được tập huấn như một công việc kiêm nhiệm, những “nhà báo” mũ nồi xanh đang thực hiện nhiệm vụ tại các Phái bộ gìn giữ hòa bình LHQ vẫn luôn miệt mài vượt khó, gửi thông tin, hình ảnh và tư liệu chân thực để phục vụ công tác thông tin, tuyên truyền.

Giới chức CHDC Congo tuyên truyền phòng, chống dịch Ebola tới người dân. Ảnh: GETTYIMAGES

Dịch Ebola tiếp tục diễn biến phức tạp

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) châu Phi cảnh báo, đợt bùng phát Ebola hiện nay tại CHDC Congo và Uganda đang diễn biến nghiêm trọng và phức tạp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia tiếp tục bổ sung nguồn viện trợ giúp khống chế dịch bệnh.

Xe cứu thương ba bánh của Moving Health. Ảnh: MOVING HEALTH

Thu hẹp khoảng cách y tế nông thôn

Tổ chức phi lợi nhuận Moving Health (Mỹ) triển khai mạng lưới xe cứu thương ba bánh tại Ghana nhằm hỗ trợ cấp cứu cho người dân vùng sâu, vùng xa. Với chi phí thấp, khả năng di chuyển linh hoạt, mô hình này đã góp phần rút ngắn thời gian tiếp cận bệnh viện và nâng cao cơ hội chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng nông thôn.

Giai điệu kết nối bên dòng sông Hương

Giai điệu kết nối bên dòng sông Hương

Tuần lễ Âm nhạc Quốc tế Huế 2026 mang đến cho công chúng những đêm diễn nghệ thuật đặc sắc, trở thành không gian gặp gỡ, giao lưu văn hóa quốc tế sôi động. Những giai điệu đến từ nhiều quốc gia cùng hòa quyện bên dòng Hương Giang đã khẳng định vị thế Huế là thành phố Festival đặc trưng của Việt Nam và điểm đến của hội nhập văn hóa toàn cầu.

Biếm họa: GEORGE RIEMANN

Thời điểm then chốt

Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố một báo cáo cho thấy thực trạng đáng lo ngại về việc sử dụng internet, đặc biệt là các mạng xã hội của giới trẻ tại Liên minh châu Âu (EU). Theo đó, gần một phần ba thanh - thiếu niên ở “lục địa già” thừa nhận cảm thấy căng thẳng, buồn bã hoặc bị cô lập xã hội do tác động của mạng xã hội. Báo cáo trên làm nổi bật sự ảnh hưởng nghiêm trọng về sức khỏe tâm thần của thế hệ trẻ trong kỷ nguyên số.

Cảnh sát Italy trong một chiến dịch truy quét tội phạm ma túy. Ảnh: ANSA

Chiến dịch triệt phá “ngân hàng ma”

Cảnh sát Italy vừa triệt phá một ngân hàng ngầm quy mô lớn chuyên phục vụ các tổ chức tội phạm có tổ chức, với lượng tiền đã luân chuyển lên tới 80-100 triệu euro mỗi năm thông qua các khoản thanh toán ảo.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

Điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt”

Căng thẳng tại “chảo lửa Trung Đông” tạm rời điểm sôi sau khi Mỹ và Iran công bố thỏa thuận hòa bình sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột quân sự kéo dài hơn ba tháng qua. Đây chưa phải một hiệp định hoàn chỉnh và hai bên còn tiếp tục đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, song điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt” tác động tích cực tới môi trường an ninh khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu.

G7 trước sức ép bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Ảnh: GETTYIMAGES

Tăng cường bảo vệ trẻ em trước rủi ro từ AI

Trước thềm Hội nghị thượng đỉnh G7 đang diễn ra tại thành phố Evian-les-Bains của Pháp, gần 100 thanh - thiếu niên đến từ 19 quốc gia đã công bố một bản tuyên ngôn, kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới hành động để bảo vệ giáo dục, sức khỏe tâm thần và đời sống xã hội của trẻ em trong bối cảnh các trợ lý trí tuệ nhân tạo (AI) và ứng dụng AI ngày càng phổ biến.

Các nhà lãnh đạo G7 chụp ảnh chung trước phiên khai mạc. Ảnh: ANI

G7 tập trung thảo luận về xung đột và dịch bệnh

Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) dành nhiều thời gian thảo luận về các cuộc xung đột tại Ukraine và Trung Đông. Ngoài ra, dịch Ebola đang bùng phát ở châu Phi cũng là nội dung được quan tâm trong chương trình nghị sự.

Nhiều hoạt động tìm hiểu bản sắc văn hóa Việt Nam đã được tổ chức tại Hungary. Ảnh: NVCC

Tiếng Việt gắn kết cộng đồng

Ngày 21/6 tới, tại Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Thủ đô Paris (Pháp), Diễn đàn Gìn giữ tiếng Việt và Văn hóa Việt ở nước ngoài tổ chức chuỗi hoạt động quy mô lớn nhân kỷ niệm 5 năm thành lập (15/7/2021-15/7/2026). Sự kiện được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, quy tụ các chuyên gia, giảng viên, giáo viên, nhà hoạt động cộng đồng và đông đảo người Việt đang sinh sống tại nhiều quốc gia trên thế giới.