Ngày 21/7, Trung tâm Hỗ trợ Xúc tiến thương mại và Đầu tư thuộc Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) tổ chức Hội thảo “Cơ hội và thách thức phát triển thị trường Thổ Nhĩ Kỳ”. Sự kiện thu hút sự tham gia của các cơ quan quản lý, chuyên gia, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp nhằm trao đổi thông tin, nhận diện cơ hội và đề xuất giải pháp mở rộng hợp tác kinh tế, thương mại giữa Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ.
Ông Tạ Mạnh Cường, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Xúc tiến thương mại và Đầu tư cho biết, thời gian qua, Thổ Nhĩ Kỳ đã khẳng định vai trò là trung tâm trung chuyển chiến lược kết nối ba châu lục Á, Âu và Phi. Với vị trí địa - kinh tế đặc biệt cùng hệ thống logistics phát triển, quốc gia này ngày càng trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các doanh nghiệp xuất khẩu.
Theo số liệu từ Bộ Công thương, trong sáu tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Thổ Nhĩ Kỳ đạt 1,39 tỷ USD, trong đó xuất khẩu của Việt Nam tăng 32% so cùng kỳ năm trước. Đây được xem là tín hiệu tích cực phản ánh dư địa hợp tác còn rất lớn giữa hai nền kinh tế. Ngoài ra, mục tiêu nâng tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ của Thổ Nhĩ Kỳ lên hơn 400 tỷ USD trong năm 2026 được kỳ vọng sẽ tạo thêm cơ hội cho hàng hóa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và hệ thống phân phối tại thị trường này.
Ông Cường nhận định, Việt Nam đang tiếp tục duy trì vị thế là một trong những quốc gia xuất khẩu nông sản, thực phẩm hàng đầu thế giới. Riêng nhóm cà-phê, hạt điều, gạo, gia vị và hồ tiêu đạt kim ngạch 950,2 triệu USD trong nửa đầu năm 2026, tăng 12,1% so cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, nhu cầu đối với nông sản nhiệt đới và nguyên liệu phục vụ chế biến thực phẩm tại Thổ Nhĩ Kỳ đang gia tăng. Không chỉ vậy, sự phát triển của tầng lớp trung lưu và xu hướng tiêu dùng hướng tới các sản phẩm tự nhiên, tiện lợi, bảo đảm chất lượng cũng mở ra cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam.
Theo bà Nguyễn Việt Hằng, Tham tán thương mại, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ, năm 2026 đánh dấu bước chuyển mạnh trong chính sách quản lý nhập khẩu của Thổ Nhĩ Kỳ, đặc biệt đối với nhóm thực phẩm. Nước này đã áp dụng Hệ thống kiểm soát 10 bước (GGVS) đối với thực phẩm có nguồn gốc thực vật và triển khai Hệ thống đăng ký cơ sở nhập khẩu (TROYS). Những quy định mới đòi hỏi doanh nghiệp xuất khẩu phải chuẩn bị hồ sơ pháp lý đầy đủ, chính xác và tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu kỹ thuật.
Bên cạnh những thay đổi về chính sách, hành vi tiêu dùng tại Thổ Nhĩ Kỳ cũng đang có nhiều biến chuyển. Người tiêu dùng có xu hướng chi tiêu thận trọng hơn, ưu tiên sản phẩm nội địa, các mặt hàng tự nhiên, tiện lợi và đặc biệt nhạy cảm với yếu tố giá cả. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải nghiên cứu kỹ nhu cầu thị trường, xây dựng chiến lược tiếp cận phù hợp thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá.
Dưới góc độ nghiên cứu thị trường, PGS, TS Đinh Công Hoàng, Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và châu Phi (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) nhận định, Thổ Nhĩ Kỳ đang nổi lên như một đối tác chiến lược của Việt Nam nhờ vị trí cửa ngõ kết nối châu Âu, Trung Đông và Bắc Phi, đồng thời có nhu cầu ngày càng lớn trong việc đa dạng hóa nguồn cung thực phẩm và nông sản. “Hai nền kinh tế có tính bổ trợ cao hơn là cạnh tranh trực tiếp, tạo điều kiện thuận lợi để mở rộng hợp tác thương mại và đầu tư trong thời gian tới. Những nhóm hàng có tiềm năng xuất khẩu nổi bật của Việt Nam gồm nông sản nhiệt đới như cà-phê, hồ tiêu, hạt điều, gạo thơm, trái cây; thủy sản như cá tra, tôm, cá ngừ; cùng các sản phẩm thực phẩm chế biến và đồ uống”, ông Đinh Công Hoàng cho biết.
PGS, TS Đinh Công Hoàng cũng cho rằng, để tận dụng hiệu quả cơ hội từ thị trường này, doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và chứng nhận bắt buộc như Halal, TROYS; đồng thời xây dựng quan hệ với các nhà nhập khẩu uy tín, đẩy mạnh quảng bá thương hiệu thông qua hội chợ, triển lãm và các nền tảng thương mại điện tử. “Với chiến lược tiếp cận bài bản và bền vững, Thổ Nhĩ Kỳ không chỉ là thị trường tiêu thụ đầy tiềm năng với hơn 86 triệu dân mà còn là cửa ngõ quan trọng giúp hàng hóa Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào thị trường châu Âu, Trung Đông và Bắc Phi”, ông nhấn mạnh.
Bên cạnh cơ hội, các chuyên gia cũng lưu ý, doanh nghiệp cần quan tâm đến những thách thức như yêu cầu kiểm dịch thực vật, chứng nhận Halal, thủ tục hải quan, chi phí logistics và các rủi ro trong thanh toán quốc tế. Đồng thời, cần cập nhật kịp thời các quy định mới, nâng cao năng lực quản trị và xây dựng chiến lược thị trường dài hạn nhằm bảo đảm thuận lợi cho việc thâm nhập và mở rộng thị phần tại Thổ Nhĩ Kỳ.
