Phát hiện mới về sự hình thành các vụ phun trào núi lửa siêu lớn

Theo các nhà khoa học, các vụ phun trào núi lửa siêu lớn thường có lượng lớn đá nóng chảy đã tích tụ hàng triệu năm dưới lòng đất trước khi dâng lên bề mặt Trái đất và phun trào dữ dội.
Núi lửa KiLauea trên quần đảo Hawaii phun trào dung nham ngày 11/6/2018. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Núi lửa KiLauea trên quần đảo Hawaii phun trào dung nham ngày 11/6/2018. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Các vụ phun trào núi lửa quy mô lớn là kết quả của quá trình tích tụ đá nóng chảy ở hàng trăm km dưới mặt đất trong suốt hàng triệu năm. Đây là kết quả nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature số ra mới nhất.

Nhà nghiên cứu núi lửa của Đại học Bristol (Anh), Giáo sư Stephen Sparks cho biết, lần gần nhất xảy ra một vụ phun trào siêu lớn là cách đây 26.000 năm.

Chuyên gia Sparks đã dẫn đầu một dự án nghiên cứu quốc tế tại Andes, miền Bắc Chile, nơi xảy ra một số vụ phun trào núi lửa quy mô lớn cách đây nhiều năm, nhằm đưa ra cảnh báo sớm và dự báo các vụ phun trào trong tương lai.

Ông Sparks cho biết, các vụ phun trào này xảy ra cách đây rất lâu tại Andes. Các nhà khoa học có thể đánh giá toàn bộ quá trình cách thức magma được tạo ra và phun trào.

Dù đây là những hiện tượng hiếm gặp song chắc chắn vẫn có quy luật phun trào nhất định. Hiện tượng này phản ánh quá trình một lượng lớn đá nóng chảy tích tụ trong thời gian dài, sau đó nhanh chóng dâng lên bề mặt Trái đất và phun trào.

Trong quá trình tìm hiểu, các nhà nghiên cứu đã sử dụng các chất đồng vị phóng xạ để xác định niên đại của các tinh thể nhỏ được phun trào từ núi lửa, qua đó biết được rằng chúng có niên đại từ 2-3 triệu năm trước khi vụ phun trào xảy ra.

Điều này chứng tỏ quá trình dẫn tới các vụ phun trào quy mô lớn có thể kéo dài tới hàng triệu năm.

Nghiên cứu tại Andes là một phần trong dự án hỗ trợ công ty khai thác mỏ BHP. Công ty này đang tiến hành khoan sâu qua các lớp đá núi lửa tại miền Bắc Chile để thăm dò khai thác đồng.

Hiện, mối quan tâm lớn nhất của các nhà nghiên cứu là tần suất các vụ phun trào khổng lồ như vậy.

Qua nghiên cứu, các nhà khoa học nhận định, tần suất các vụ phun trào xảy ra trên Trái đất là 20.000 năm/lần. Vụ phun trào gần nhất với quy mô này là tại New Zealand cách đây khoảng 26.000 năm.

Thống kê cho thấy có khoảng 1.500 núi lửa từng hoạt động trên Trái đất, trong đó có khoảng 50 vụ phun trào siêu lớn.

Các vụ phun trào như vậy có thể ảnh hưởng tới khu vực có diện tích lên tới hàng trăm nghìn km2, thông qua các dòng chảy dung nham nhanh và lớn, hoặc lượng lớn tro núi lửa rơi xuống mặt đất.

Mối quan ngại lớn nhất là những vụ phun trào kiểu này có thể gây ô nhiễm khí quyển trong vài năm, khi tạo ra lượng lớn bụi và khí như lưu huỳnh. Những loại khí này có thể tác động đến khí hậu khi làm mát hành tinh thay vì khiến Trái đất ấm lên trong vài năm.

Nghiên cứu mới sẽ giúp các chuyên gia hiểu rõ hơn nguyên nhân dẫn đến hoạt động bất thường của núi lửa.

Theo các nhà khoa học, cần phải có lượng lớn đá nóng chảy tích tụ lâu dài dưới mặt đất trước khi có đủ năng lượng để số magma này dâng lên và phun trào. Dựa trên nghiên cứu này, các nhà khoa học bắt đầu xây dựng giả thuyết về nguyên nhân dẫn đến các vụ phun trào đột ngột.

TTXVN

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu tham dự hội thảo quốc tế do Trường đại học Intracom phối hợp các đơn vị tổ chức. (Ảnh: NHẬT MINH)

Ứng dụng khoa học và công nghệ vào cuộc sống - Từ lý luận đến thực tiễn

Ngày 28/1, tại Hà Nội, Trường đại học Intracom phối hợp Tạp chí Pháp luật và Phát triển, Viện khoa học và Bổ trợ Tư pháp (Liên hiệp Hội Người khuyết tật Việt Nam), Tạp chí Vận động, Nghiên cứu và Giáo dục (JARE)… tổ chức hội thảo quốc tế “Thúc đẩy ứng dụng khoa học và công nghệ vào cuộc sống - Từ lý luận đến thực tiễn”.

Người dân đến giải quyết thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công-Chi nhánh số 3-phường Đống Đa, Hà Nội. (Ảnh: nhandan.vn)

Khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu quốc gia

Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức có vai trò thống nhất và chuẩn hóa thông tin nhân sự trong toàn bộ hệ thống cơ quan nhà nước, từ đó có cái nhìn toàn diện về số lượng, chất lượng, cơ cấu đội ngũ nhằm đưa ra các quyết định quản lý và sử dụng nhân sự một cách khoa học, hợp lý.

Sinh viên Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh thực hành nghiên cứu khoa học.

Đổi mới nghiên cứu liên ngành trong lĩnh vực khoa học xã hội

Trong thời đại ngày nay, nhiều vấn đề không chỉ là sự quan tâm của một quốc gia đơn lẻ, mà trở thành vấn đề chung của cả khu vực và thế giới. Theo đó, thúc đẩy nghiên cứu đa ngành là con đường tất yếu để giải quyết các vấn đề thực tiễn một cách toàn diện và hiệu quả.

100% cử tri có mặt tại Hội nghị nhất trí giới thiệu đồng chí Vũ Hải Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Bộ Khoa học và Công nghệ giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI

150/150 cử tri có mặt tại hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi công tác đối với người được dự kiến giới thiệu ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI của Bộ Khoa học và Công nghệ đã nhất trí giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Đông đảo người dân tham dự triển lãm.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học tiên tiến để bảo tồn và phát triển dược liệu

Sáng 23/1, Viện Dược liệu phối hợp UBND phường Cửa Nam (Hà Nội) tổ chức Triển lãm Sách và Dược liệu Việt Nam với chủ đề “Kết nối tri thức vì sức khỏe cộng đồng” tại Phố Sách Hà Nội. Triển lãm nhằm chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng và 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam.

Người dân cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi nộp tiền phạt qua mã QR để tránh bị lừa.

Nhận diện chiêu thức lừa đảo nộp phạt “nguội” qua Zalo

Lợi dụng việc mã QR được sử dụng rộng rãi trong các thủ tục hành chính, nhiều đối tượng xấu đã giả mạo thông báo “phạt nguội”, yêu cầu người dân chuyển tiền qua mã QR trên Zalo. Người dân cần nhận diện rõ quy trình nộp phạt hợp pháp và nâng cao cảnh giác để tránh bị lừa.

Cán bộ Sở Khoa học và Công nghệ Thái Nguyên khảo sát để cấp chỉ dẫn địa lý cho gạo nếp Khẩu Nua Lếch. (Ảnh: THU HIỀN)

Đổi mới sáng tạo ở Thái Nguyên

Tỉnh Thái Nguyên đã và đang khẳng định quyết tâm biến khoa học, công nghệ trở thành khâu đột phá để thúc đẩy kinh tế-xã hội. Với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Thái Nguyên từng bước đẩy nhanh phát triển kinh tế số, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham quan các khu vực bên lề lễ khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn Hòa Lạc.

Việt Nam sẽ bước vào nhóm số ít quốc gia sở hữu năng lực chế tạo chip bán dẫn

Chip bán dẫn hiện là “đòn bẩy” của những nước chi phối công nghệ sản xuất, sử dụng như công cụ chính trị để kiểm soát, kìm hãm kinh tế, công nghiệp an ninh quốc phòng. Việt Nam xác định bán dẫn là một trong những công nghệ chiến lược cần làm chủ, với mắt xích then chốt vừa được công bố: nhà máy sản xuất chip tại Hòa Lạc.

Ứng dụng khoa học, công nghệ là giải pháp hiệu quả để quản lý, bảo vệ tài nguyên biển.

Ứng dụng công nghệ trong quản lý các khu bảo tồn biển

Đến năm 2030, Việt Nam có 27 khu bảo tồn biển, trong đó có 16 khu bảo tồn biển cấp quốc gia, 11 cấp tỉnh với khoảng 20 hệ sinh thái, 11.000 loại thủy sản, khoảng 3.000 đảo. Đây là địa điểm lý tưởng để thực hiện nhiệm vụ lưu giữ, bảo tồn giống, nguồn gen, đa dạng sinh học; phát triển kinh tế, du lịch; phục vụ nghiên cứu khoa học…