Pháo đài bọc thép tại Kaliningrad

Kaliningrad là thành phố mang phong cách “châu Âu” nhất của Nga, cũng là một trong những thành phố lớn nhất của “xứ sở Bạch Dương” nằm trên bờ biển Baltic ở cửa sông Pregel. Ngoài là địa danh nổi tiếng với hổ phách, tại thành phố này còn có rất nhiều điểm tham quan lịch sử, trong đó có Pháo đài số 5 được xây dựng từ những năm 1870.
Toàn cảnh pháo đài số 5.
Toàn cảnh pháo đài số 5.

Những ký ức hào hùng

Pháo đài số 5, hay còn có tên gọi “Pháo đài bọc thép”, là một trong những công trình quân sự nổi kiên cố bậc nhất ở Kaliningrad. Pháo đài được xây dựng vào những năm 1870 dưới sự cai trị của đế quốc Nga và trở thành một phần không thể thiếu trong hệ thống cấu trúc phòng thủ của Kaliningrad (thời đó gọi là Königsberg) và cảng Pillau (nay là Baltiysk) trước các cuộc tấn công của kẻ thù. Tổng cộng có 15 pháo đài được xây dựng chung quanh thành phố - 12 pháo đài chính và ba pháo đài phụ. Pháo đài số 5 không chỉ là một di sản kiến trúc mà còn là nơi lưu giữ nhiều ký ức lịch sử.

Tại các hầm ngầm trong pháo đài vẫn còn nhiều hiện vật quý giá, đó là các vật dụng và mũ bảo hộ quân đội. Những hiện vật này không chỉ là đồ vật mà còn chứa đựng những câu chuyện về những người đã từng sống và chiến đấu tại đây.

Pháo đài có hình dạng như một con rùa khổng lồ, chung quanh được bao bọc bởi hào nước sâu và rộng. Nó được xây bằng gạch nung kiên cố, với độ dày của các bức tường bên ngoài khoảng 2 m. Ở giữa pháo đài được thiết kế với không gian rộng, từ đó phân ra các đường nhỏ. Bên trong pháo đài bố trí rất nhiều hầm và kho, trong đó cả khu vực đồn trú cho quân lính. Nhờ vị trí đắc địa, hệ thống bảo vệ kiên cố, pháo đài số 5 từng được mệnh danh là công sự “bất khả xâm phạm”, sau đó bị phát-xít Đức chiếm đóng. Tuy nhiên, đầu tháng 4/1945, Hồng quân Liên Xô đã chọc thủng hệ thống phòng thủ, chiếm giữ và vô hiệu hóa chiến địa quan trọng của Đức quốc xã.

Theo những dữ liệu còn lưu giữ, cuộc tấn công pháo đài bắt đầu bằng một cuộc pháo kích dữ dội kéo dài nhiều ngày. Những khẩu pháo với cỡ nòng khác nhau nhắm vào những bức tường dày, nhưng pháo đài kiên cố vẫn vững chãi trước những đòn tấn công mạnh mẽ.

Cuộc tấn công quyết định diễn ra vào đêm ngày 8/4/1945. Khi màn đêm buông xuống, một nhóm công binh do Trung úy Ivan Sidorov dẫn đầu đã thực hiện 2 vụ nổ có chủ đích để bảo đảm cho các phương tiện vận chuyển có thể vượt qua hào nước chung quanh, tiếp cận và kích nổ bên sườn pháo đài. Đây là bước ngoặt của trận chiến. Lỗ hổng bên sườn pháo đài mở đường để những người lính Liên Xô đột nhập, tiến công vào bên trong. Trận chiến khốc liệt diễn ra suốt đêm trong pháo đài. Sáng 8/4/1945, tàn quân đồn trú của Đức đã đầu hàng. Tổng cộng 193 binh sĩ Đức đã thiệt mạng, trong đó có chỉ huy pháo đài và 98 người khác đầu hàng. Tối ngày hôm sau, thành phố kiên cố Königsberg cũng sụp đổ.

Chiến thắng tại pháo đài số 5 là minh chứng cho sự dũng cảm và chiến lược tài tình của các lực lượng Liên Xô. Cuộc tấn công này đã mở đường cho việc giải phóng Kaliningrad và đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong Chiến tranh thế giới thứ hai.

Bên trong pháo đài.

Bên trong pháo đài.

Di sản quốc gia

Sau khi chiến tranh kết thúc, pháo đài từng được sử dụng làm nơi đồn trú của tiểu đoàn ô-tô, rồi trở thành văn phòng tái chế “Vtorsyre”. Những năm 1970, Nhà nước Nga quyết định xây dựng một khu phức hợp bảo tàng tại đây. Ngày 9/5/1973, pháo đài chính thức trở thành chi nhánh bảo tàng lịch sử và nghệ thuật tỉnh Kaliningrad.

Một số khu vực của pháo đài được cải tạo. Trên bờ hào nước chung quanh pháo đài thường xuyên tổ chức triển lãm về thiết bị quân sự. Đặc biệt, ngay lối vào cổng chính của pháo đài, chính quyền thành phố đã xây dựng đài tưởng niệm để vinh danh chiến công của binh lính Liên Xô chiến đấu tại đây vào tháng 4/1945. Năm 2018, pháo đài số 5 đã bước vào một giai đoạn hồi sinh mới. Công tác cải tạo quy mô lớn đã được khởi động để phục vụ mục đích tham quan, du lịch. Du khách yêu thích lịch sử có thể tham quan pháo đài thông qua các tour hướng dẫn.

Tại đây, du khách có thể dạo quanh bờ hào và khám phá triển lãm về thiết bị quân sự và đạn dược từ thời chiến, bao gồm pháo hạm, súng máy, súng chống tăng, pháo bộ binh có sức công phá lớn. Bên trong pháo đài, không gian được dọn dẹp sạch sẽ và treo các tấm ảnh trưng bày. Tại lối vào mỗi phòng, đều có những biển chỉ dẫn cho biết về các chức năng trước đây của từng khu vực, như kho thuốc súng hay doanh trại sĩ quan. Du khách cũng có thể tự trải nghiệm, leo cầu thang xoắn ốc để ngắm nhìn toàn cảnh từ nóc pháo đài, quan sát lá cờ đỏ chiến đấu phấp phới bay trong gió.

Nhiều khu vực thuộc khu quần thể của pháo đài hiện nay vẫn được bảo tồn nguyên vẹn, mặc dù một số công trình đã bị hư hại. Đây là cơ hội quý giá để du khách đắm mình vào lịch sử của các công sự và tìm hiểu thêm về những đặc điểm độc đáo của chúng.

Du khách có cơ hội khám phá lịch sử phong phú của công sự Königsberg, tìm hiểu các bức ảnh và bản đồ từ thời Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại và khám phá “Phòng thí nghiệm lắp ráp đạn pháo” ngay lối vào khu vực bên phải pháo đài. Qua cánh cửa lưới, du khách có thể nhìn thấy nhiều hiện vật lịch sử, như mũ bảo hộ chiến đấu, bình nước của binh lính và vỏ đạn. Những hiện vật này không chỉ mang lại cái nhìn sâu sắc về quá khứ quân sự mà còn thể hiện sự kiên cường của những người đã sống và chiến đấu tại đây trong các cuộc xung đột lớn của thế kỷ 20.

Mới đây, pháo đài số 5 được vinh danh đưa vào danh sách di sản quốc gia của Nga, một sự công nhận quan trọng không chỉ cho giá trị kiến trúc mà còn cho ý nghĩa lịch sử sâu sắc mà nó mang lại. Đây là nơi lưu giữ những thí dụ sinh động về các di tích của lịch sử quân sự trong thế kỷ 19 và 20.

Pháo đài không chỉ là một công trình kiến trúc kiên cố mà còn là chứng nhân cho các sự kiện lịch sử quan trọng, từ những cuộc chiến tranh ác liệt cho đến các giai đoạn chuyển mình của đất nước. Các bức tường của pháo đài kể lại những câu chuyện của những người lính, những cuộc chiến đấu vì tự do và độc lập, cùng những hy sinh to lớn mà họ đã phải trải qua.

Có thể bạn quan tâm

Một tàu chở LNG từ Qatar cập cảng châu Âu. Ảnh: SHUTTERSTOCK

Bài toán năng lượng của “lục địa già”

Châu Âu đang hướng tới một mùa đông với bài toán năng lượng khó hơn nhiều so những năm trước. Các kho chứa khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) đang ở mức thấp nhất vào thời điểm này trong 15 năm qua, trong khi nguồn cung khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu ngày càng chịu sức ép bởi cạnh tranh gia tăng và những bất ổn địa - chính trị.

Hai bộ trưởng Chris Wright (bên trái) và Arabia Abdulaziz bin Salman ký kết thỏa thuận. Ảnh: AP

Đằng sau cú “quay xe” tỷ đô

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump gắn thêm điều kiện mà thực chất là nhằm “bác” thỏa thuận hạt nhân dân sự trị giá hàng tỷ USD đạt được giữa Mỹ và Saudi Arabia, không chỉ là cú “quay xe” vào phút chót mà còn là đòn giáng mạnh vào quốc gia Hồi giáo Trung Đông này.

Doanh nghiệp sử dụng chai thủy tinh thiết kế riêng để quảng bá thương hiệu. Ảnh: ASFA

Sáng kiến quốc tế về tái chế thủy tinh

Trong hành trình hướng tới nền “kinh tế tuần hoàn”, thủy tinh được xem là một trong những vật liệu có nhiều tiềm năng nhất. Được sản xuất chủ yếu từ các nguyên liệu tự nhiên như cát silic, đá vôi và soda, thủy tinh không chỉ an toàn trong bảo quản thực phẩm mà còn có thể tái chế nhiều lần và gần như không bị suy giảm chất lượng. Thế nhưng trên thực tế, mỗi năm thế giới vẫn có hàng triệu tấn chai lọ, kính xây dựng và kính ô-tô bị chôn lấp do hệ thống thu gom thiếu đồng bộ, chi phí vận chuyển lớn hoặc khâu phân loại chưa hiệu quả.

Trẻ em dưới 16 tuổi tại nhiều quốc gia sẽ không được sử dụng mạng xã hội. Ảnh: GETTY IMAGES

Làn sóng cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội

Xu hướng cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội đang trở thành một làn sóng toàn cầu nhằm bảo vệ giới trẻ khỏi nội dung độc hại, nạn bắt nạt trực tuyến và các thuật toán gây nghiện.

Người dân New Delhi xoay xở tìm kiếm nguồn nước mỗi khi mùa hè đến. Ảnh: TIMES OF INDIA

Khủng hoảng nguồn nước ở New Delhi

Mỗi mùa hè, Thủ đô New Delhi của Ấn Độ lại bước vào một vòng tuần hoàn quen thuộc nhưng đầy bất an: Nhiệt độ tăng vọt, nhu cầu tiêu thụ nước leo thang, nguồn cung suy giảm và những chiếc xe bồn chở nước trở thành hình ảnh xuất hiện dày đặc trên các tuyến phố đông đúc của thành phố hơn 30 triệu dân này.

Phối cảnh Hộp đen Trái đất sau khi được lắp đặt. Ảnh: SCIENCE

Dự án “Hộp đen Trái đất”

Hộp đen Trái đất là dự án xây dựng một công trình thu thập và lưu trữ dữ liệu xuyên thời gian, một nỗ lực để bảo vệ các thông tin về Trái đất bất chấp biến đổi môi trường, thiên tai, thảm họa trong tương lai. Công trình này được khởi động từ năm 2021 và có thể khánh thành cuối năm nay tại miền nam Australia, hứa hẹn mang tới một tấm “lá chắn” mới, bảo vệ tri thức nhân loại cho tương lai.

Du khách tránh nắng trong quán cà-phê phun sương tại Madrid, Tây Ban Nha. Ảnh: XINHUA

Hiện tượng “vòm nhiệt” tại châu Âu

Mùa hè năm 2026 bắt đầu được hơn một tháng nhưng một phần rộng lớn của châu Âu đã bị bao phủ bởi những đợt nắng nóng cực đoan chưa từng có. Từ bán đảo Iberia đến quần đảo Anh, từ miền nam nước Pháp tới đồng bằng bắc Italy, nhiệt độ liên tục vượt ngưỡng 40OC, thậm chí có nơi chạm hoặc vượt 44OC.

Các chiến sĩ cách mạng hoạt động bí mật và làm việc tại ngôi nhà này trước Cách mạng Tháng 8 năm 1945.

Nơi ra đời báo Cờ Giải Phóng

Những năm tháng gian khó ban đầu của Đảng, Tổng Bí thư Trường Chinh trực tiếp chỉ đạo, lo toan công việc in báo và các tài liệu, văn kiện Đảng. Trong đó có báo Cờ Giải Phóng (số đầu tiên ra ngày 10/10/1942) - một trong những tiền thân của Báo Nhân Dân.

Người dân tại một vùng nông thôn của Thái Lan. Ảnh: GETTY IMAGES

Mô hình xóa đói, giảm nghèo của Thái Lan

Mô hình xóa đói, giảm nghèo của Thái Lan là sự kết hợp giữa phát triển kinh tế bao trùm, triết lý kinh tế tự cung tự cấp và các gói an sinh xã hội. Nhờ các chiến lược linh hoạt, quốc gia này đã giảm mạnh tỷ lệ nghèo từ 65% (1988) xuống dưới mức một con số.

Xu hướng phát triển mô hình ngôn ngữ lớn

Xu hướng phát triển mô hình ngôn ngữ lớn

Trong vài năm trở lại đây, trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh và đặc biệt là mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) trở thành tâm điểm của cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu. Nếu internet từng làm thay đổi cách con người tiếp cận thông tin, thì LLM đang tạo ra bước chuyển sâu sắc hơn khi tác động trực tiếp tới quá trình tư duy, lao động trí óc và khả năng sáng tạo của con người. Từ giáo dục, y tế, tài chính, truyền thông cho tới quản trị nhà nước, hầu như không lĩnh vực nào đứng ngoài làn sóng chuyển đổi do AI tạo ra.

Hãng vận tải biển lớn nhất thế giới MSC tạm ngừng nhận các đơn vận chuyển hàng hóa đến Trung Đông. Ảnh: GETTYIMAGES

Cú sốc logistics tại Trung Đông

Cuộc xung đột bùng phát giữa Mỹ-Israel với Iran từ cuối tháng 2 đến nay đang đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng logistics nghiêm trọng chưa từng có kể từ sau đại dịch Covid-19. Từ Eo biển Hormuz đến các cảng container vùng Vịnh, từ những đoàn xe tải kéo dài xuyên sa mạc Arab đến các tuyến hàng cứu trợ nhân đạo bị mắc kẹt hàng chục ngày, toàn bộ cấu trúc vận tải của khu vực đang vận hành trong trạng thái chao đảo.

Nhiên liệu hydro được xem là một giải pháp năng lượng quan trọng. Ảnh: WWF

Cuộc đua phát triển năng lượng hydro toàn cầu

Trong lịch sử nền văn minh công nghiệp, mỗi cuộc chuyển đổi năng lượng lớn đều kéo theo những thay đổi sâu sắc về kinh tế, địa - chính trị và trật tự quyền lực toàn cầu. Than đá từng làm nên cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất; dầu mỏ tạo dựng thế kỷ 20; còn trong thế kỷ 21, thế giới đang ráo riết tìm kiếm nguồn năng lượng mới có khả năng thay thế nhiên liệu hóa thạch trong bối cảnh biến đổi khí hậu nghiêm trọng. Giữa dòng chảy đó, hydro nổi lên như một trong những ứng cử viên quan trọng nhất cho “nền kinh tế không carbon” của tương lai.

Khung cảnh hỗn loạn bên ngoài ngân hàng Societe Generale sau khi bị trộm. Ảnh: GETTYIMAGES

Vụ trộm ngân hàng lớn nhất nước Pháp

Vụ trộm ngân hàng Societe Generale hồi năm 1976 gắn liền với cái tên Albert Spaggiari. Gã nhiếp ảnh gia có vẻ ngoài bình thường ấy lại là chủ nhân của một kế hoạch cướp ngân hàng hoàn hảo, quy mô lớn, với hàng chục người tham gia, cướp đi hơn 40 triệu USD, khiến cảnh sát bất lực suốt thời gian dài và đã lẩn trốn mà không bị phát hiện cho tới tận ngày qua đời.

Du khách quan sát lãnh thổ Triều Tiên từ đài quan sát ở Hàn Quốc. Ảnh: GETTYIMAGES

Sách Trắng Thống nhất mới của Hàn Quốc

Ngày 18/5 vừa qua, Bộ Thống nhất Hàn Quốc đã công bố “Sách Trắng Thống nhất 2026”, văn kiện đầu tiên về quan hệ liên Triều dưới thời Tổng thống Lee Jae Myung. Trong bối cảnh bán đảo Triều Tiên trải qua giai đoạn căng thẳng kéo dài nhất nhiều năm qua, tài liệu này nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý của giới học giả, truyền thông và các nhà hoạch định chính sách quốc tế.

Một cửa hàng bán vàng tại Thâm Quyến. Ảnh: GETTYIMAGES

“Cơn sốt” vàng ở đất nước tỷ dân

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt những biến động sâu rộng sau hàng loạt cú sốc địa - chính trị và tài chính kéo dài, vàng đang trở lại vị trí trung tâm của hệ thống tích trữ tài sản toàn cầu. Biến động toàn cầu đang tạo nên một chu kỳ tăng giá mới của vàng thế giới. Trong làn sóng đó, Trung Quốc nổi lên không chỉ với vai trò là một trong những quốc gia tiêu thụ vàng lớn nhất toàn cầu, mà còn là thị trường chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của ngành tái chế vàng - lĩnh vực từng được xem là “phần chìm” của ngành công nghiệp kim hoàn.

Sri Lanka trục xuất nhiều người nước ngoài bị nghi ngờ liên quan tội phạm mạng. Ảnh: AFP

Xu hướng dịch chuyển của tội phạm số

Nhiều năm qua, khi nhắc đến những “điểm nóng” của tội phạm mạng và các đường dây lừa đảo xuyên quốc gia tại châu Á, giới chuyên gia thường tập trung vào khu vực Tam giác vàng, các đặc khu biên giới Myanmar, Campuchia, Philippines. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, bản đồ an ninh mạng khu vực đang xuất hiện một diễn biến đáng lo ngại: Sri Lanka nổi lên như một điểm đến mới của các tổ chức tội phạm công nghệ cao quốc tế.

Anh hào hội tụ ở VCK World Cup 2026.

World Cup: Guồng quay "tỷ đô" (Kỳ 1)

Khi Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA) Gianni Infantino mô tả World Cup 2026 là “sự kiện vĩ đại nhất lịch sử nhân loại”, đó có thể là một cách nói phóng đại. Song, nếu xét riêng các tiêu chí quy mô tổ chức và doanh thu, ngày hội bóng đá tại Bắc Mỹ thật sự mang tầm vóc chưa từng có. Phía sau câu chuyện giải trí, thưởng thức với mặt cỏ xanh mượt, những bàn thắng và vũ điệu trên khán đài, World Cup thực chất là một “dòng thác” kinh tế với những vòng xoáy tài chính khốc liệt. Hãy tạm gác các vấn đề chuyên môn sang một bên, để cùng tìm hiểu guồng quay “tỷ đô” của sự kiện thể thao được mong đợi nhất năm.

Một nhóm Samurai Nhật Bản vào khoảng năm 1890. Ảnh: GETTYIMAGES

Di sản của các samurai Nhật Bản

Hơn 150 năm sau cuộc cải cách toàn diện Duy Tân Minh Trị, hơn 80 năm sau Chiến tranh thế giới thứ hai, samurai không còn là giai cấp thống trị xã hội Nhật Bản. Tuy nhiên, những hậu duệ của họ vẫn sống và đóng vai trò mới trong đời sống xã hội ngày nay tại Nhật Bản. Văn hóa, tư tưởng và di sản của họ vẫn đang được gìn giữ, được ngưỡng mộ và ảnh hưởng sâu sắc tới nước Nhật hiện tại.

Xe phun sương làm mát không khí ở New Delhi. Ảnh: THE INDIAN EXPRESS

Thời tiết cực đoan ở Ấn Độ và Pakistan

Ấn Độ và Pakistan không hề xa lạ với nắng nóng. Tuy nhiên, đợt nắng nóng năm nay là điều hoàn toàn khác. Thời tiết cực đoan đã bắt đầu và kéo dài suốt từ giữa tháng 4. Nhiệt độ ban ngày vượt 46 độ C ở nhiều nơi, hàng chục người đã chết, nhu cầu điện năng cao chưa từng thấy, hạn hán trầm trọng cùng vô số vấn đề dân sinh khác đang đe dọa Ấn Độ và Pakistan.

Mẫu xe điện EA1 Xdream của hãng BYD. Ảnh: AFP

Bí quyết thành công của BYD

Trong chưa đầy ba thập kỷ, một doanh nghiệp khởi nguồn từ lĩnh vực pin tại Trung Quốc đã vươn mình trở thành công ty dẫn dắt ngành công nghiệp xe điện toàn cầu. Câu chuyện của BYD không đơn thuần là thành công của một hãng xe, mà là minh chứng sống động cho sức mạnh của tầm nhìn dài hạn, năng lực làm chủ công nghệ và cách tiếp cận chiến lược khác biệt.

Hoa nhài trở thành biểu tượng của thôn Thạch Tỉnh.

Đánh thức giá trị từ một loài hoa

Từ những cánh đồng hoa nhài, Hoành Châu đã tạo dựng nên ngành kinh tế trị giá hàng chục tỷ nhân dân tệ, mở ra cách làm nông nghiệp hiện đại gắn kết du lịch sinh thái và xây dựng nông thôn mới.

Xuồng vũ trang của Iran hoạt động gần một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. Ảnh: AP

Chiến lược “ngoại giao pháo hạm” tại Hormuz

Eo biển Hormuz - tuyến đường biển hẹp nối vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương, từ lâu đã là “yết hầu” của thương mại năng lượng toàn cầu, với khoảng 20% lượng dầu thô và khí hóa lỏng (LNG) thế giới đi qua trong thời bình.

Các chiến sĩ Hồng quân Liên Xô vui mừng sau chiến thắng phát-xít Đức. Ảnh: WIKIPEDIA

Biểu tượng bất hủ của tinh thần quật khởi

Ngày Chiến thắng (9/5/1945) là ngày lễ trọng đại đối với nhân dân các nước thuộc Liên Xô (trước đây), đối với người dân ở các nước trong liên minh chiến đấu chống phát-xít, đối với tất cả những người luôn tưởng nhớ và tôn vinh ký ức về những anh hùng đã chiến đấu để tiêu diệt chủ nghĩa phát-xít.

Ảnh ghép do FBI thực hiện về một vụ nhìn thấy UFO. Ảnh: GETTYIMAGES

Giải mật hồ sơ về UFO

Tháng 5 này, Lầu Năm Góc lần đầu công bố các tài liệu tối mật liên quan những hiện tượng dị thường không xác định, trước đây được biết đến rộng rãi hơn dưới cái tên UFO (vật thể bay không xác định).

Người dân Phần Lan đề cao lối sống cởi mở và hòa đồng xã hội. Ảnh: GETTYIMAGES

Quốc gia hạnh phúc nhất thế giới

Theo Báo cáo Hạnh phúc Thế giới, năm 2026 chứng kiến lần thứ chín liên tiếp Phần Lan được bầu chọn là “Quốc gia hạnh phúc nhất thế giới”, một thành tựu đặc biệt ấn tượng trong thế giới đầy biến động hiện nay.

Một khu dân cư Hồ Đồng tại Bắc Kinh. Ảnh: GETTYIMAGES

Xu hướng du lịch dựa vào cộng đồng

Với hơn 5.000 năm lịch sử, nhiều du khách đến Trung Quốc thường không tìm ngay đến các công trình hiện đại, mà họ muốn tìm hiểu văn hóa, di sản, chiêm ngưỡng những công trình lịch sử, trải nghiệm những con ngõ nhỏ, những đô thị cổ - nơi lưu giữ nhịp sống bản địa.