Nút thắt khó gỡ

Hội nghị lần thứ 17 Các bên tham gia Công ước LHQ về Đa dạng sinh học (COP17) tại Thủ đô Yerevan của Armenia đã kết thúc cuối tuần trước, sau gần hai tuần thương lượng căng thẳng. Hơn 100 quốc gia đã nhất trí Lộ trình Yerevan về đẩy nhanh hành động bảo tồn đa dạng sinh học, đánh dấu bước đột phá trong nỗ lực ngăn chặn và đảo ngược tình trạng suy giảm đa dạng sinh học.

Việc Nga và Ukraine cùng “bật đèn xanh” cho đàm phán ba bên với Mỹ làm trung gian mở ra hy vọng mới về chấm dứt xung đột kéo dài hơn bốn năm qua. Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước khởi đầu của một tiến trình đầy chông gai, bởi khoảng cách lập trường, lợi ích giữa các bên vẫn rất lớn.

Trước thềm Hội nghị lần thứ 17 Các bên tham gia Công ước về đa dạng sinh học (COP17) diễn ra tại Armenia vào tuần tới, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres đã kêu gọi các chính phủ ngừng trợ cấp cho hoạt động sản xuất nhiên liệu hóa thạch, nhấn mạnh đây là yếu tố chính đang khiến Trái đất nóng lên và phá hủy đa dạng sinh học.

Thủ tướng Pedro Sanchez vừa tuyên bố giải tán Quốc hội, tổ chức tổng tuyển cử ngày 29/11, sớm hơn dự kiến khoảng một năm. Quyết định được đưa ra sau khi Quốc hội Tây Ban Nha bác bỏ hai sắc lệnh về hỗ trợ người thuê nhà cho thấy, thế bế tắc của chính phủ trong bối cảnh giá nhà và tiền thuê nhà tăng cao, gây bức xúc trong xã hội.

Hiện tượng El Nino đang khiến nhiệt độ nước biển tăng cao kỷ lục, làm đảo lộn môi trường sống của các loài thủy sản tại Thái Bình Dương. Trước sự biến đổi môi trường sống vốn ổn định hàng nghìn năm qua này, các dòng cá chủ lực như cá ngừ, cá cơm phải di cư “bất đắc dĩ” đến những vùng biển mát mẻ hơn. Hệ quả là sản lượng đánh bắt thủy sản sụt giảm mạnh, đẩy cộng đồng ngư dân ven biển Mỹ latin vào cảnh chi phí ra khơi leo thang, song thu nhập lại lao dốc.

Phát biểu ý kiến tại phiên thảo luận của Đại hội đồng LHQ khóa 81 hồi cuối tuần qua, Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam bày tỏ lo ngại về “khoảng trống an ninh" nếu Lực lượng lâm thời LHQ tại Lebanon (UNIFIL) rút quân khỏi miền nam nước này mà không có lực lượng thay thế.

Việc Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen đề xuất mở cánh cửa để Canada trở thành “thành viên liên kết” đầu tiên của Liên minh châu Âu (EU) được xem như là “sự gặp gỡ” của nhu cầu tự chủ của cả Brussels và Ottawa, mong muốn tăng cường sức mạnh, khả năng chống chịu trong một môi trường quốc tế nhiều biến động.

Hơn 25 năm sau vụ tấn công khủng bố kinh hoàng do al-Qaeda tiến hành nhằm vào nước Mỹ ngày 11/9/2001, mối nguy cơ vẫn hiện hữu khi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) vừa ra tuyên bố quan ngại sâu sắc về sự gia tăng cường độ, tính chất ngày càng phức tạp và sự biến đổi không ngừng của các vụ tấn công khủng bố.

Bộ trưởng An ninh quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir vừa công bố kế hoạch đưa khoảng 250.000 người Palestine rời khỏi Dải Gaza ngay trong năm đầu tiên, tiến tới di dời toàn bộ khoảng hai triệu người dân ở vùng đất hẹp ven Địa Trung Hải này trong sáu năm tiếp theo.

Liên hợp quốc (LHQ) công bố số liệu đáng lo ngại cho thấy, có tới 94% trong tổng số 2,1 triệu người dân Gaza thiếu nơi trú ẩn khẩn cấp dưới “mưa bom, bão đạn” của quân đội Israel. Tính trung bình, cứ năm gia đình tại Dải Gaza thì có tới bốn gia đình lâm vào cảnh thiếu thốn nghiêm trọng nhiên liệu, điện, nước sạch và các vật dụng thiết yếu. Những thiếu thốn bủa vây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt, dự trữ lương thực, nước sạch… của hàng triệu người dải đất hẹp ven Địa Trung Hải này.

Chính quyền chuyển tiếp Mali vừa ân xá cho công dân Pháp Yann Christian Bernard Vezilier - người bị kết án 20 năm tù với cáo buộc liên quan âm mưu gây phương hại an ninh quốc gia Mali. Sắc lệnh ân xá, do đích thân Tổng thống chuyển tiếp, Đại tướng Assimi Goita ký duyệt, được xem là một động thái ngoại giao bất ngờ trong bối cảnh mối quan hệ giữa Bamako và Paris đang nguội lạnh.

Nạn thảm sát, bắt cóc tống tiền vẫn liên tục xảy ra tại Nigeria, biến đất nước Tây Phi này trở thành một trong những điểm nóng bạo lực nhất “lục địa đen”.

Cách tiếp cận "lấy con người làm trung tâm" trong phát triển công nghệ Trí tuệ nhân tạo (AI) được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh tại Hội nghị AI Thế giới (WAIC) diễn ra tại Thượng Hải cuối tuần trước. Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng nêu bật tính cấp thiết bảo đảm năng lực tiếp cận và phát triển AI cho các nước đang phát triển, nhằm ngăn chặn nguy cơ “bất công lịch sử” mới.

Giới chuyên gia quốc tế cảnh báo năng lực ứng phó biến đổi khí hậu của châu Phi đang rơi vào tình trạng báo động do thiếu hụt tài chính. Bài toán tài chính luôn là điểm hạn chế của “lục địa đen” trong việc nâng cấp năng lực dự báo thời tiết, từ đó giảm bớt tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu.